Кіріспе

El padrecito ("Кішкентай діни қызметкер") – 1964 жылы түсірілген мексикалық комедиялық фильм, режиссері Мигель М. Дельгадо, басты рөлдерде Кантинфлас, Анхель Гараса және Роза Мария Васкес.

Сюжет

Қарт діни қызметкер, отец Дамиан, оның орнына жас діни қызметкердің келетінін естігенде, ол шіркеуді тастап кетуден қорқатынын айтады, бірақ оның келуін қабылдамайды, алайда кейін ол келіседі. Оның орнына Сан-Жеронимо-эль-Альтодағы приходқа тағайындалған жас діни қызметкер – отец Себастьян (Кантинфлас сомдады) келеді, бірақ қала тұрғындары оның келуіне бейжай қарады. Айналасындағылардың бәрі, соның ішінде отец Дамиан (Анхель Гараса сомдады) және әсіресе Дамианның қарындасы Сара, оған салқын қарайды. Оған бірден жылы қарайтын жалғыз адам – Сараның қызы Сусана. Бұл қиындықтарға қаланың байы Дон Сильвестр мен оның ұлы Маркостың жаулығы да қосылады. Бастапқыда отец Себастьян ортаға бейімделуге тырысады, бірақ ақырында оның дәстүрден тыс кеңестері қала тұрғындарының көңілін жеңе бастайды, оларға қазіргі қоғамдағы міндеттері туралы уағыз айтады. Ол өзінің ерекшелігіне қарамастан, католик идеалдарына адал болып қалады. Кейде оның іс-әрекеттері күмәнді болып көрінеді, мысалы, балаға жағымсыз естілген есіммен крещение беруден бас тартқанда немесе Маркосқа біршама қатыгездік танытқанда. Бірақ, кейде оның іс-әрекеттері құрметті болады, мысалы, қаланың байлығын тең бөлу үшін жиналған ақшаны қайта бөліп беруі. Коммунизмді таратуда айыпталып, ол 1891 жылғы әлеуметтік мәселелерге арналған Rerum novarum энцикликасынан цитата келтіреді. Ол тіпті саясатқа араласып, муниципалитет президентіне қарсы сырттай шабуыл жасайды. Соңында ол Дон Сильвестрмен өзінің приходының кедейлері үшін жеңілдіктер алу үшін келісімге келеді. Приходты бақылайтын епископ Хуан Хосе Ромеро отец Себастьянның орнын бекіту үшін келгенде, отец Себастьян шіркеу үшін одан да радикалды идеялары бар екенін көрсетеді. Ромеро оларды абсурдты деп есептейді және отец Дамианға қызметін жалғастыруға рұқсат береді. Кетіп бара жатқанда, отец Себастьян көптеген адамдарды қоштасуға жинады, ал епископ Себастьянның хитролықтарының емес, оның энергиясы мен құлшынысының отец Дамианды қызметте қалдырғанын айтады.

Қабылдау

Тәбіршілер фильмді Кантинфластың кейінгі фильмдерінің типік үлгісі ретінде қарастырды, бұл фильм моральдық нұсқауларға толы болғанымен, жаңалыққа кедей еді. Дегенмен, кейбіреулер діни тақырыптарды Латын Америкасы католиктерінің рухын көрсететін белгі деп санады. Рим папасы Иоанн XXIII Екінші Ватикан кеңесін бар болғаны екі жыл бұрын шақырған еді, ал Кантинфлас Мексиканың кедейлігіне қарсы күресте кеңес ұсынған реформаларды қолдағандай көрінді. Кейбіреулер Кантинфласты дін мен дін қызметкерлерін қысымға алды деп айыптады, бірақ ол көрермендеріне "менің хабарламаым тек оң, құрылысшыл, қуаныш сыйлайтын, адамгершілік, христиандық болады" деп сендірді. Римдегі Латын Америкасы семинариясының студенттері оның пікірімен келісіп, оған алғыс хат жолдады. Алайда, Кантинфластың кейбір биографтары фильмде саяси мән жатқанын байқады. "Фильмдер тарихы" кітабында Кантинфлас фильмде Мексиканың сол кездегі биліктегі партиясы – Революциялық институционалдық партияға (ПРИ) тікелей көмектескені айтылады. ПРИ "кедей мексикалықтардың санының артуынан қауіп көргенде", Кантинфлас "фильм арқылы ағымдағы әлеуметтік пікірталасқа араласты", оның кейіпкері бастапқыда "Екінші Ватикан кеңесінің реформалық рухында" ұсынылса, соңында "жабық есіктердегі саяси махинацияларды қолдап, Дон Сильвестрден жеңіске жетіп, халықты өздерін азат етуге шақырудың орнына карта тастау арқылы жеңіске жетті" делінген. "Мексиканы іздеу: қазіргі заманғы бейне мәдениеті және ұлттық сәйкестік" кітабында Джон Мраз Кантинфлас фильмде "идеологиялық емес" деген сылтаумен Мексиканың проблемаларына қарсы саяси емес шешімді ашық түрде қолдады, саясатқа араласу – ең үлкен күнә" екенін көрсетті.