Кіріспе
Tanjong Pagar теміржол станциясы, сондай-ақ Сингапур теміржол станциясы немесе Кеппел жолы теміржол станциясы деп те аталады, Сингапурдың 30 Кеппел жолында орналасқан бұрынғы теміржол станциясы. Бұл станция 2011 жылдың 30 маусымына дейін Малайзияның ірі теміржол операторы – Keretapi Tanah Melayu (KTM) басқаратын желінің оңтүстік терминалы болды. Аталған күні станция жұмысын тоқтатты, себебі KTM станциясы Вудлендс пойыз бақылау бекетіне көшірілді. Станция мен KTM теміржол жолдары орналасқан жер бастапқыда KTM-нің меншігінде болды және Малайзия оған ішінара егемендік құқығына ие болды. Бұл келісім 2011 жылдың 30 маусымына дейін сақталды, содан кейін Танджонг Пагарға пойыз қатынасы тоқтатылып, жер Сингапурға қайтарылды. Теміржол станциясының бас ғимараты 2011 жылдың 9 сәуірінде ұлттық ескерткіш ретінде тіркелді, бұл Малайзия мен Сингапур арасындағы жаңа келісімдердің мақсаттарының бірін орындады. Бұл Cantonment MRT станциясының болашақ орны болады, ол Circle MRT желісінің 6-шы кезеңіне кіретін станциялардың бірі.
Tanjong Pagar railway station, also known as Singapore railway station or Keppel Road railway station, is a former railway station located at 30 Keppel Road in Singapore. The station was the southern terminus of the network operated by Keretapi Tanah Melayu (KTM), the main railway operator in Malaysia, until 30 June 2011 when the station ceased operations with relocation of the KTM station to Woodlands Train Checkpoint. The land on which the station and the KTM railway tracks stood was originally owned by KTM and over which Malaysia had partial sovereignty. This arrangement lasted until 30 June 2011, when rail service to Tanjong Pagar was ended and the land reverted to Singapore. The main building of the railway station was gazetted as a national monument on 9 April 2011, completing one of the objectives of the new Points of Agreement between Malaysia and Singapore. It will be a future site for Cantonment MRT station, one of the stations for Circle MRT line Stage 6.
Тарих
Джохор бұғазы арқылы Жохор-Сингапур жолы салынар алдында Сингапурдағы темір жол тек аралмен ғана шектелген еді. Жолдың құрылысы 1919 жылы басталды, ол 1923 жылдың 17 қыркүйегінде жүк пойыздары үшін, ал 1923 жылдың 1 қазанында жолаушылар пойыздары үшін ашылды. Бұрын жолаушылар мен жүктер, әсіресе Малайядағы қалайы және каучук өнеркәсібіне қызмет көрсету үшін, Вудлендсте Джохор-Бахруға бару үшін паромға және түбектің жалғасатын пойызына ауыстырылатын. Танжонг Пагар теміржол станциясы 1932 жылдың 3 мамырында аяқталды және ол Сэр Сесил Клементи тарапынан ресми түрде ашылды. Ол 79 жыл бойы қолданыста болды, содан кейін 2011 жылдың 1 шілдесінде Сингапур теміржол мұражайы ретінде сақтауға берілді.
Сингапур мемлекеттік темір жолы
1859 жылы капитан Уильям Клутон алғашқы құрғақ докты салды. Бу кемелерінің пайда болуымен және кеме қатынасы саласының дамуымен 1864 жылы Таңжон Пагар док компаниясы құрылды, ол аймақта кемежайлар салды. Аймақ өсіп, 1900 жылы губернатордың міндетін атқарушы сэр Александр Светтенхэм оны Кеппел порты деп атағанға дейін "Жаңа порты" деп белгілі болды. Кейіннен, көптеген саяси талаптардың нәтижесінде, негізінен Жаңа портты қамтамасыз ету мақсатында Сингапур арқылы темір жол салу жоспарлары 1899 жылы басталды және Сингапур-Кранжи темір жолы 1903 жылы аяқталды. 1906 және 1907 жылдар аралығында желі Танк Роудтағы соңғы станциясынан оңтүстікке қарай Таңжонг Пагарға және кемежайларға дейін ұзартылды. Бірақ, жақын жердегі тұрғындардың шуға шағымдарына байланысты ол кейіннен қолданыстан шығарылды.
Пойыз қызметі
KTM бұрын Сингапур мен Малайзияның астанасы Куала-Лумпур арасында күніне алты рет KTM Intercity пойызын қатыраттын. Сонымен қатар, Сингапур мен Малайзияның басқа да аймақтары, мысалы солтүстік-шығыстағы Келантан штаты арасында бірнеше басқа пойыздар жүргізілді. Бұрын ол Жохор-Бахру мен Сингапур арасындағы тұрақты жолаушылар үшін шаттл қызметін де ұсынды. 2011 жылдың 30 маусымына дейін Сингапурдағы аялдамалар Вудлендс (Сингапур иммиграциясынан өту және Малайзиядан келген жолаушыларды түсіру үшін) және Танджонг Пагар (жолаушыларды көлікке отырту және түсіру) болды. 2011 жылдың 1 шілдесінен бастап Сингапурдағы жалғыз аялдама Вудлендс болып табылады. Танджонг Пагар және Оутрам Парк метро станциялары Танджонг Пагар теміржол стансасынан шамамен 1 км қашықтықта орналасқан.
Материалдық емес мұра
ТПРС-тің бас залына келгенде, көптеген адамдардың көздеріне бірінші болып Хабиб теміржол кітап дүкені мен ақша айырбастау орталығы түседі. 1936 жылдан бері станцияның бір бөлігі болғандықтан, бұл дүкен көптеген тұрақты жолаушылардың саяхатқа шығар алдында тоқталып, қызмет алатын орны болған. 1936 жылы ашылған дүкенде Мохд Сини иесі болып жұмыс істеген, кейін 1958 жылы оны өз басқаруына алған. Ол станциядағы ең ұзақ қызмет еткен адам болды. 1984 жылдан бері Хасан ағайындары ашқан станция асханасы дәмді әрі қолжетімді тағамымен танымал болды. Асханадағы саудагерлердің бірі, Мұхаммед Али Латиф, жабылуға дейін 8 жыл бойы Наси Брайани сатқан. Ол өзінің бизнесін бастапқыда күніне 20-30 порциядан сататын, кейін күніне 300 порцияға дейін жеткізген. Станцияның соңғы күні оның тағамы 2 сағаттың ішінде сатылып бітті, оны қолдау үшін 700-ден астам тұрақты клиент келді. TPRS сонымен қатар Денис Лимнің үйі болды, оның әкесі 1932 жылдан бері 60 жылдан астам станциядағы қонақ үйді басқарған. 34 бөлмелі қонақ үй станцияның жоғарғы қабаттарында орналасқан, қызметі өзінің шарықталу кезінде Раффлс қонақ үйіне теңестірілген, сондықтан Малайзия корольдық отбасының өкілдері сияқты көптеген мәртебелі қонақтар осы қонақ үйді жиі пайдаланған. Өмірінің көп бөлігін сол жерде өткізген Лим, қонақ үйдің күшті колониалды атмосфераға ие болғанын, бөлмелерінің кең әрі биік екенін, ал мейрамхана официанттарының ақ киімдеріне күміс түймелер тігілгенін айтты. 1970 жылдары станция ғимаратының нашарлауы және Малайя темір жолы басшылығының күтімсіздігі салдарынан қонақ үйдің танымалдылығы төмендеді. Шатырдан су ағуы төбеде ылғалдың пайда болуына, ал сантехникалық мәселелер жиі кездесетін проблемаға айналды. Бұл факторлардың салдарынан қонақ үйдің тартымдылығы төмендеп, бизнес дағдарысқа ұшырады.
Операцияны тоқтату
Малайзия мен Сингапур үкіметтері арасындағы 2010 жылғы 24 мамырдағы келісімге сәйкес, стансадағы теміржол қызметі 2011 жылғы 1 шілдеден бастап тоқтатылды. Сақталған ғимарат болашақта осы аумақтағы жаңа жобаларға енгізілуі немесе мұражайға айналуы мүмкін. KTM-нің оңтүстік терминалы Вудлендс пойыздық бақылау бекетіне көшірілді. Танжон Пагар мен Вудлендс бақылау бекеті арасындағы желіні жабу мәселесі 20 жылдан бері қарастырылып келді, ал бұл ниет 1990 жылғы Малайзия-Сингапур келісімдері арқылы айқындалды, бірақ екі ел арасында 2010 жылы келісімге қол қойылғанға дейін нақты ережелерге келісе алмады. Кейбіреулер бұл шешімді қолдағанмен, басқалары Сингапурдың мәдени мұрасының және маңызды қоғамдық көлік құралының жоғалуы деп қабылдап, қарсылық білдірді. Жабылу кезінде Сингапурдың ішкі МРТ және ЛРТ желілерінің жалпы ұзындығы 180 км-ге жеткен.
Ұсынылған қайта құру
2015 жылы Қалалық қайта дамыту басқармасы (URA) станцияны Кранжиден Танжонг Пагарға дейінгі теміржол дәлізін жаңарту аясында көп функциялы қоғамдық кеңістікке айналдыруды ұсынды. Дизайн жоспарына қатысу туралы өтініш жарияланды. Танжонг Пагар теміржол станциясы үшін таңдалған жобада станция алдында Station Green деп аталатын қоғамдық саябақ, сондай-ақ жер асты МРТ стансасына біріктірілген кіреберіс қарастырылған. Сондай-ақ, аудитория және көркемсурет галереясы сияқты нысандар салынып, теміржол дәлізі Нью-Йорктегі High Line паркінен шамамен он есе ұзын болатын сызықтық паркке айналады. Жаңару 20 жылға жоспарланған.
Сәулет
Ғимарат зәулім Art Deco стилінде безендірілген. Сыртқы жағында ақ мәрмәрдан жасалған төрт рельеф орналасқан, олар Ауыл шаруашылығы, Өнеркәсіп, Сауда және Көлік аллегорияларын бейнелейді. Бұл туындылар Флоренция қаласынан (Италия) келген мүсінші Анжиоло Ваннеттиге тиесілі. Залдың төбесі бөшке тәрізді күмбезбен жабылған. Басты қоғамдық залдың ішкі қабырғаларында Малайя тарихында маңызды болған экономикалық қызметтерді көрсететін суреттер бейнеленген: күріш егу, резеңке жинау, кеме жүргізу, бұқа арбаларымен тасымалдау, копра өсіру және қалайы кенін өндіру. Бұл панельдер мен бастапқы еден плиткалары жергілікті өндірісте жасалған, шуды басу үшін резеңке қолданылған. Екі ұзын платформа ең ұзын пошта пойыздарын қабылдауға арналған, олар күңгірт темір бетон шатырлармен жабылған.
Сингапур мен Малайзия арасындағы даулар
Темір жол вокзалының мәртебесі Малайзия мен Сингапур үкіметтері арасында даулы болды. 1965 жылы Сингапур Малайзиядан шыққан кезде екі елдің арасында шекара бақылауы болған жоқ. Екі ел шекара бақылауын орнатқаннан кейін, Малайзия мен Сингапурдың кеден, иммиграция және карантин (CIQ) қызметкерлері темір жол жолаушыларын ресімдеу үшін Танжонг Пагарда орналастырылды. Көлікпен саяхаттайтындар Сингапурға кіргенде Малайзия тарапындағы дамбада және Сингапурдың Вудлендс ауданында иммиграция бақылауын өтеді. Осылайша, екі елдің CIQ-сы бөлек орналасқан.
Малайзия-Сингапурдың 1990 жылғы келісімінің тармақтары
1990 жылы Малайзия мен Сингапур Танжонг Пагар теміржол станциясына қатысты келісімге қол қойды. Малайзия станцияны Букит-Тимаға көшіруге келісті, осылайша жер дамытуға босатылды. Қарсылығында, Сингапур Танжонг Пагардағы теміржол жерін бірлескен дамыту үшін жекеше компанияға беруге келісті, акциялардың 60 пайызы Малайзияға, ал 40 пайызы Сингапурға бөлді. Дегенмен, тараптар келісімді өте әртүрлі түсіндірді. Сингапур келісімнің дереу күшіне енуін қатыстырды, ал Малайзия келісім станцияны көшіру туралы шешім қабылдағаннан кейін ғана күшіне енеді деп сақты.
Көшіру келісілді
2010 жылдың 24 мамырында Малайзияның премьер-министрі Наджиб Разак пен Сингапурдың премьер-министрі Ли Сянь Лунг Сингапурда өткен кездесуде көшіру мәселесі шешілді. Кездесуден кейін жарияланған бірлескен мәлімдемеде, 2011 жылдың 1 шілдесінен бастап KTM Танджонг Пагар теміржол станциясынан көшіп, Вудлендс пойыздар бақылау пунктінде (WTCP) жаңа станция құратыны, осы станция Малайзия теміржол желісінің оңтүстік терминалына айналатыны хабарланды. Малайзия сондай-ақ кедендік, иммиграциялық және карантиндік қызметтерін Танджонг Пагардан WTCP-ге көшіреді, бұл Малайзия мен Сингапур арасында біріктірілген шекара өткізу пунктін құруға мүмкіндік береді. Сингапур WTCP мен жақын жердегі MRT станциясы арасында автобус қатынасын ұйымдастыруға, ал Ұлттық мұралар кеңесіне аймақты дамыту барысында станция ғимаратын сақтап қалуға келісті. Блэкмор драйвтегі Букит Тима теміржол станциясы ғимаратын да сақтау мүмкіндігі қарастырылады. Екі тарап "M S Pte Ltd" консорциумын құруға келісті, оның 60% үлесі Малайзияның Khazanah Nasional Berhad компаниясына, ал 40% үлесі Сингапурдың Temasek Holdings Ltd компаниясына тиесілі болады. Компанияға Танджонг Пагар, Кранжи және Вудлендс қалаларындағы үш жер учаскесі, сондай-ақ Букит Тимадағы үш қосымша жер учаскесі (Лот 76 2 Mk 16, Лот 249 Mk 4 және Лот 32 10 Mk 16) KTM теміржол жерін Сингапурға қайтару шартымен беріледі. Бұл жерлер Сингапурдың Марина Бей және Буги аудандарында орналасқан Марина Оун және dUO жер учаскелерімен алмастырылды, бұл орталық бизнес аудандағы қаржылық өсімді ынталандыру мақсатында жасалды. Осы компанияға тиесілі жерлерге ең жақын MRT станциялары Марина Бей және Буги болып табылады. Сондай-ақ, екі тарап Жохор-Бахру мен Сингапур арасындағы жылдам транзиттік байланыс құрылысына келісті, бұл байланыстың артуына септігін тигізеді. Бұл жоба аяқталғаннан кейін KTM терминалы Жохорға көшірілуі мүмкін. Танджонг Пагардан соңғы пойызды Жохор сұлтаны Ибрагим Исмаил жүргізді, оның әкесі, Жохор сұлтаны Исмаил 1923 жылы Сингапур мен Малайя арасындағы байланыс жолын ашқан еді. Сұлтан осы міндетті орындамас бұрын, KTM-де оқып, пойыз жүргізуді үйренуге мәжбүр болды. Оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін екі жүргізуші серік болып жүрді.