Қара бес тізімі: Америкалық баскетбол тарихындағы афроамерикандық командалар дәуірі

Кіріспе

Бұрынғы АҚШ-тың әуесқой, жартылай кәсіби және кәсіби баскетбол желісі.

Black Fives – АҚШ-тың Патент және сауда белгісі кеңсесінде федералды тіркелген, сауда белгісі болып табылатын термин. Ол 1904 жылы, ойын алғаш рет афроамерикандықтарға кең ауқымды, ұйымдастырылған түрде енгізілген кезден бастап, 1950 жылға дейін – NBA алғашқы афроамерикандық ойыншыларын қабылдағанға дейін АҚШ-та болған толық қара түсті баскетбол командаларын білдіреді. Black Fives дәуірі афроамерикандық тарихқа үлес қосқан көрнекті NBA ойыншыларын тәрбиеледі. "Қара бес" термині осы пионерлік командалардың тарихи маңыздылығын көрсетеді, олар 20 ғасырдың басында американ спортындағы нәсілдік кедергілерді жоюда маңызды рөл атқарды.

Тарих

1904 жыл "Black Fives Era" дәуірінің басталуы болды, ол афроамерикалықтардың басты лигалардан шеттетілуі салдарынан "Black Fives" командаларының құрылуымен ерекшеленді. Ұлттық баскетбол қауымдастығы 1950 жылы нәсілдік кедергісіз біріккен кезде "Black Fives" командалары таратылды. Ерте замандағы баскетбол командалары көбінесе бес негізгі ойыншыға сілтеме жасай отырып, "бес" деп аталды. Афроамерикалықтардан құралған командалар "түсті бес", "негр бестігі" немесе "қара бес" деп танылды. "Black Fives Era" дәуірінде Нью-Йорк, Вашингтон, Чикаго, Питтсбург, Филадельфия, Кливленд және басқа да қалаларда ондаған афроамерикалық командалары пайда болды. Олар шіркеулер, спорттық клубтар, әлеуметтік клубтар, кәсіпорындар, газеттер, YMCA бөлімшелері және басқа да ұйымдармен демеушілікке ие болды немесе байланыста болды.

Вашингтон мен Нью-Йорк шығу тегі

Эдвин Хендерсон, "Қара баскетболдың әкесі" деп есептелетін қара нәсілді дене шынықтыру мұғалімі, 1904 жылдың қысында Вашингтон қаласында нәсілдік бөлінген мемлекеттік мектептерде дене тәрбиесі сабақтары арқылы афроамерикандықтарға баскетбол ойынын кең ауқымда ұйымдастырылған түрде таныстырған алғашқы адам болып саналады. Бұл таныстыру баскетбол ойлап табылғаннан кейін 13 жыл өткен соң болды. 1906 жылы Хендерсон (М-стрит орта мектебінің Гарнет Уилкинсон, Говард университетінің В.А. Джойнермен, сондай-ақ Армстронг техникалық орта мектебінің В.А. Декатур және Роберт Мэтинглимен бірге) Орта Атлантика штаттарының мектебішілік атлетика қауымдастығын құрды, бұл қауымдастық жоғары және орта мектеп спортшылары арасындағы жарыстарды ынталандыруға арналған әуесқой спорт ұйымы болды, оның ішінде жеңіл атлетика және баскетбол да бар. Кейіннен Вашингтон, округ, аймағында мемлекеттік мектептерден, спорт клубтарынан, шіркеулерден, колледждерден және "Түсті" YMCA-лардан құралған бірнеше қара баскетбол командалары пайда бола бастады. Сонымен қатар, баскетбол Нью-Йорк қаласындағы афроамерикандықтар арасында да танымал бола бастады, және осы екі қалалық орталық қара баскетболдың алғашқы даму орталықтарына айналды. Екі афроамерикандық баскетбол командасы арасындағы алғашқы қалалық жарыс 1908 жылдың 18 желтоқсанында өтті, онда "Смарт Сет Атлетик Клубы" Вашингтонға "Крессент Атлетик Клубымен" ойнауға келді. Бруклин командасы жеңіске жетті. "Black Fives" командалары жергілікті қоғамдардан түскен қайырымдылықтар мен үлестерге сүйенді. Жанкүйерлер, кәсіпкерлер және қоғамдық қайраткерлер көбінесе жабдықтар, формалар, саяхат шығындары және жалдау ақысы сияқты шығындарды жабу үшін қаржылай көмек көрсетті. Алғашқы ақы төленетін қара баскетбол командасы 1910 жылдың күзінде бұрынғы "Сент-Кристофер клубының" директоры, майор А. Харт құрған "Нью-Йорк All Stars" болды. Харт былай деп жазды: "Бұл ойын халқымыздың арасында берік орнықты дегеніне күмән жоқ. Енді ойыншылар мен олардың достары [қара баскетболды дамыту үшін] командалар арасында баскетбол лигасы құрумен ғана шектелмей, жақсы, жылдам және әділ ойындар ойнауы керек, сондай-ақ ұсақ қызғаныштар, дау-жанжалдар мен жарысқа келгендерді ренжітетін өрескел мінез-құлықтан бас тарту керек. Біз бұл ойынды ақ достарымыз ойнайтындай ойнағымыз келеді, яғни әділдік рухымен және одан біз алатын пайда мен достарымызға ұялататын қуанышпен ойнағымыз келеді."

Edwin Henderson, considered the "Grandfather of Black Basketball," was a black gym teacher who is credited with being the first to introduce the game of basketball to African Americans in a wide scale organized way, in the winter of 1904 in Washington, D. C., through physical education classes in the district's racially segregated public school system. This introduction took place 13 years after basketball was invented. In 1906, Henderson co founded (along with Garnet Wilkinson of the M Street High School and W. A. Joiner of Howard University, as well as W. A. Decatur and Robert Mattingly of Armstrong Technical High School) the Inter Scholastic Athletic Association of Middle Atlantic States, an amateur sports organization designed to encourage competition among intercollegiate and interscholastic athletes, in track and field as well as in basketball. Subsequently, several all black basketball teams made up of players from public schools, athletic clubs, churches, colleges, and Colored YMCAs began to emerge in the Washington, D. C., area. Simultaneously, basketball was catching on among African Americans in New York City, and these two urban centers served as the early incubators of the black game. The first inter city competition between two African American basketball teams took place on December 18, 1908, when the Smart Set Athletic Club traveled to Washington, D. C., to play the Crescent Athletic Club. Brooklyn won the game. Black Fives teams relied on donations and contributions from their local communities. Fans, business owners, and community leaders often provided financial assistance to help cover expenses such as equipment, uniforms, travel costs, and venue rentals. The first all black pay for play team was the New York All Stars, formed in the fall of 1910 by former St. Christopher Club manager Major A. Hart. Hart wrote:

"That this game has taken a firm hold on our people has been demonstrated beyond a doubt. Now it is up to the players and their friends [to advance the black game] by not only forming a basketball league among the teams, but playing good, fast, clean games, eliminating therefrom all petty jealousies, quarrels and the little meannesses that have a tendency to disgust the people who assemble to witness these contests. We want to play the game as our white friends play it. That is, in the spirit of fairness and for the benefits that the exercise will give us and the enjoyment we can afford to our friends."

Алғашқы жылдары

1912/13 жылғы маусымда қала аралық жарыстар «қара ойынның» маңызды бөлігіне айналды. Ең мықты командалармен ойнау үшін енді Вашингтонға немесе Нью-Йоркке үш күндік сапар қабылдаудың қажеті болмады. Тек төрт маусымның ішінде қала аралық жарыс Филадельфия, Питтсбург, Ньюарк, Балтимор, Атлантик-Сити және Говард, Хэмптон, Линкольн колледждерінің кампустарын қамтитын, кеңейіп келе жатқан қалалар желісіне айналды. Тағы бірнеше маусым өткен соң, бұл желі Орта Батыс пен Жаңа Англияға дейін жетті. «Ренс» командасының аты Харлемдегі «Ренессанс Казино» және сарайынан алынған, олар 1923 жылдың 3 қарашасында алғашқы ойынын өткізді – 28:22 есебімен «Колледжтік Бестік» деп аталатын ақ команданы жеңді. Сарай «Сарко Риэлти Компаниясы» мен Уильям Роучқа тиесілі болды, олар Дугластың командасына ыңғайлы болу үшін би алаңын баскетбол алаңы ретінде пайдалануға рұқсат берді. Бұл баскетболға арналған идеалды орын емес еді, қазіргі заманғы әдемі, арнайы салынған ареналар пайда болғанға дейін. «Тіктөртбұрышты болғанмен, көбінесе жәшік сияқты еді», – деді «Ренс» командасының бұрынғы жұлдызы Поп Гейтс, ол өз заманының ең үздік ойыншысы және Даңқ залының мүшесі. 1933 жылы олар Оңтүстік штаттарын аралап шығуды бастады. 1931 жылдан бастап ол өте дағдылы команданы жинады, оның негізгі ойыншыларының шеберлігіне байланысты «Ұлы Жетілік» деп атады: Чарльз «Тарзан» Купер, Кларенс «Fat» Дженкинс, Джон «Кейси» Холт, Джеймс «Pappy» Рикс, Эйр «Bruiser» Саитч, Уильям «Wee Willie» Смит және Билл Янси. «Ренс» командасының ұзақ тарихындағы ең маңызды жетістігі – 1933 жылдың 1 қаңтарынан 1933 жылдың 27 наурызында «Оригинал Селтикс» командасына жеңілгенге дейін 88 ойын қатарынан жеңіске жеткені болды. 1932-1936 жылдар аралығында «Ренс» командасы 497–58 есебімен тамаша нәтиже көрсетті. «Біздің баскетбол геройларымыз – «Нью-Йорк Ренс» еді және мен олардың ойынын көруге тырысатынмын», – деді Гейтс. «Мен жасырын кіріп, немесе 50 цент төлеп олардың ойынын тамашалайтынмын». Ол сондай-ақ олардың жаттығуларын көрген, өйткені Гарлемдегі YMCA, онда Гейтс бала кезінде баскетбол ойнаған, «Ренс» командасының жаттығу орны болған. «Ренс» командасы Нью-Йорктен айлар бойы кетіп, мыңдаған шақырым саяхаттап, әр түнде және жексенбі күндері екі рет ойнайтын. Кейде олар автобуста ұйықтайтын, өйткені сол кездегі Джим Кроу заңдарына сәйкес тұратын жер табу қиын болды. Бірде Индиана штатындағы бір мейрамхана иесі команданың үстеліне биік экран қойып, «Ренс» командасын басқа клиенттерден бөліп тастады. 1930 жылдары «Ренс» командасының үздік ойыншысы және кәсіби баскетболға «пик-н-ролл» ойынын енгізген Джон Айзекс автобустан шығып кетті. Ол автобуста отырып, саламды Риц крекерлерімен жеді. «Ренс» командасы алаңда жаулық көрермендерге, жаман сөздерге және әділ емес төрешілерге тап болды. Олардың жолдағы ұраны «10-ға жету» болды, яғни олар ойынды бастап, тез 10 ұпайға жететіндей ойнауды қалады. «Дәл осы 10 ұпайды төрешілер сенің қолыңнан алып қоятын», – деп еске алады Айзекс. 1939 жылы «Ренс» командасы 112–7 есебімен Чикагоға барып, ең мықты ақ команданы – «Ошкош Олл Старс» командасын жеңіп, әлем чемпионатының алғашқы турнирін жеңіп алды.

By the 1912–13 season, inter city competition had become a staple of the black game. No longer did facing the best teams mean making a three day trip to Washington or New York. Inter city competition had grown in just four seasons into an expanding network of towns and cities that also included Philadelphia, Pittsburgh, Newark, Baltimore and Atlantic City, and the college campuses of Howard, Hampton and Lincoln. In a few more seasons, the network would extend into the Midwest and New England. The Rens were named after the Renaissance Casino and Ballroom in Harlem, where they played their first game on November 3, 1923, a 28–22 victory over a white team called the Collegiate Five. The ballroom was owned by Sarco Realty Company and William Roach, who allowed the dance floor to double as a basketball court to accommodate Douglas's team. It was far from an ideal site for basketball, preceding the era of the beautiful, tailor made arenas of today's game. "It was rectangular, but more box like," said former Rens star Pop Gates, arguably the best player of his day and a Hall of Fame inductee. In 1933, they began barnstorming the South. Beginning in 1931, he had assembled a team so skilled that it was nicknamed the Magnificent Seven because of the excellence of its key players: Charles "Tarzan" Cooper, Clarence "Fat" Jenkins, John "Casey" Holt, James "Pappy" Ricks, Eyre "Bruiser" Saitch, William "Wee Willie" Smith and Bill Yancey. The highlight of the Rens' long history was an 88 game winning streak from January 1, 1933, through a game on March 27, 1933, when they lost to the Original Celtics. From 1932 to 1936, the Rens had a remarkable 497–58 record. "Our basketball heroes were the New York Rens and I used to see them play," Gates said. "I'd sneak in or get 50 cents to watch them play." He also had seen them practice because the Harlem YMCA, where Gates played ball as a youngster, was a practice site for the Rens. The Rens would leave New York for months at a time, traveling thousands of miles and playing every night and twice on Sundays. Sometimes they slept on their bus because they couldn't find a place to stay under the prevailing Jim Crow laws. Once, an Indiana restaurant owner put a tall screen around the team's table to segregate the Rens from other customers. John Isaacs, a standout player for the Rens in the 1930s credited with bringing the pick and roll play to the professional game, walked out. He sat in the bus and made a meal of salami on Ritz crackers. On the court, the Rens faced hostile crowds, ruthless name calling and overtly biased referees. Their motto on the road was "Get 10," meaning that they wanted to come out and grab a quick 10 point lead. "That was the 10 the officials were going to take away from you," Isaacs recalls. In 1939, the Rens went 112–7, swept into Chicago and beat a top white pro team, the Oshkosh All Stars, to win the first ever world championship tournament.

Соңғы күндер

1940 жылдары Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) алдыңғы лигалары көрермендерге қызығушылық тудырмаған кезде, лигалар Чикагодағы «Black Five» лигасынан шыққан «Harlem Globetrotters» командасымен бірнеше ойын өткізіп, өміршеңдігін сақтады. «Rens» және басқа да командалар қазір халықаралық, миллиардтаған долларлық индустрияға айналған ойынды дамытуға және танымал етуге көмектесті. 1936 жылдан 1940 жылға дейін «Rens» командасында ойнаған Джон Исаакс орта мектепті бітіргеннен кейін «Rens» командасымен келісімшартқа отырғаннан кейін айына 150 доллар және күніне 3 доллар тамақ ақшасы алды. «Біз оны ұнаттық және оны спорт түрі ретінде ойнадық», - деді Исаакс. Бүгінде кәсіби баскетбол «ақша туралы». 1940 жылдары «Globetrotters» командасы «Rens» командасы сияқты үлкен күшке ие болды. Алайда, «Globetrotters» командасы олардың жалғыз кездесуінде жеңілгеннен кейін «Rens» командасымен ойнауға келіспеді. «Black Fives» дәуірі 1940 жылдардың соңында Ұлттық баскетбол лигасының бастауымен ақ түсті кәсіби баскетбол лигаларының біртіндеп бірігуімен аяқталды. Көптеген афроамерикалық ойыншылар НБА сияқты біріктірілген кәсіби лигаларға қосылған сайын, «Black Fives» командаларына деген қызығушылық азайды. «Black Fives» командалары шектеулі ресурстар, демеушілік мүмкіндіктерінің жоқтығы және ойындар өткізу үшін жайлар табудағы қиындықтар сияқты маңызды қаржылық қиындықтарға тап болды. 1949 жылы NBL толығымен ақ және нәсілдік бөлінген Американың баскетбол қауымдастығымен біріккенде, Ұлттық баскетбол қауымдастығын (НБА) құрды. 1950 жылы НБА өзінің алғашқы афроамерикалық ойыншыларына қол қойды. НБА-дағы алғашқы қара түсті ойыншылар жанкүйерлер, командаластар, қарсылас ойыншылар, жаттықтырушылар, төрешілер және клуб иелері тарапынан үнемі расизм мен нәсілдік шиеленіске тап болды. Алайда, олар табандылық танытып, лигаға көбірек африкалық американдықтар қабылданған сайын жағдай біртіндеп жақсарды. Дегенмен, интеграциядан кейін НБА-ға келгендердің өзі де рөлдік ойыншылар болуға мәжбүр болды, олар кері соққы беру және қорғанысқа назар аударды. Қара кәсіпқойлар Билл Расселл мен Уилт Чемберлен келгенге дейін лигада өздерінің дағдыларын көрсету мүмкіндігіне ие болмады. 1963 жылы 1933 жылғы «Rens» командасы баскетболдан құрмет залына ұжымдық түрде енгізілді. Олардың басты қарсыластары «Original Celtics» және «Buffalo Germans» командалары ғана осындай құрметке ие болды. «Rens» командасын таңдау лайықты болды, өйткені команда 1949 жылы тарағанға дейін Америка бойынша саяхаттап, ойнаған кезде, сегрегацияның қатал әсері кең таралған және көбінесе заңды болған жағдайда, 2318–381 есе жеңіс тіркеді. 2005 жылы АҚШ Конгресінің 109-шы сессиясы «афроамерикалық баскетбол командаларының командалары мен ойыншыларын ақ түсті кәсіби лигалардың бірігуіне дейін баскетболға және ұлтқа қосқан үлесі, адалдығы, құрбандықтары және жетістіктері үшін мойындайды» деген бірлескен қаулыны қабылдады.

In the 1940s, when the National Basketball Association's predecessor leagues were not much of a fan draw, the leagues stayed alive by staging doubleheaders with the Harlem Globetrotters, which had emerged from the Black Five league in Chicago. The Rens and other barnstormers helped nurture and popularize the game that is now an international, multibillion dollar industry. John Isaacs, who played with the Rens from 1936 to 1940, earned $150 a month plus $3 a day meal money after signing with the Rens out of high school. "We enjoyed it and played it as a sport," Isaacs said. Today, pro basketball "is about money." In the 1940s, the Globetrotters emerged as a team that was as dominant as the Rens were. However the Globetrotters never agreed to play the Rens after losing to them in their only meeting. The Black Fives era ended in the late 1940s with the gradual integration of white professional basketball leagues, led by the National Basketball League. As more African American players joined integrated professional leagues like the NBA, interest in Black Fives teams began to decrease. Black Fives teams faced significant financial challenges, including limited resources, lack of sponsorship opportunities, and difficulties in securing venues for games. When the NBL merged with the all white and racially segregated Basketball Association of America in 1949, they formed the National Basketball Association (NBA). In 1950 the NBA signed its first African American players. Early black players in the NBA experienced continual racism and racial tension from fans, teammates, opposing players, coaches, referees, and owners. However, they persevered and the situation gradually became easier as the league drafted more and more African Americans. Nonetheless, even those who made the NBA after integration began were forced to be role players, concentrating on rebounding and defense. Black pros did not get a chance to showcase their talents in the league until the arrival of Bill Russell and Wilt Chamberlain. In 1963, the 1933 version of the Rens team was collectively named to the Basketball Hall of Fame. Only their arch rivals, the Original Celtics, and the Buffalo Germans received the same honor. The Rens' selection was well deserved, for despite traveling and playing throughout America when the harsh effect of segregation was common and often legal, they compiled a 2318–381 record before the team folded in 1949. In 2005, the 109th United States Congress passed a joint resolution that "recognizes the teams and players of the barnstorming African American basketball teams for their achievement, dedication, sacrifices, and contribution to basketball and to the nation prior to the integration of the white professional leagues."

"Қара бес" қоры

The Black Fives Foundation (2013 қаңтарда құрылған) – тәуелсіз 501(c)3 коммерциялық емес ұйым, оның миссиясы – баскетболдағы афроамерикалықтардың НБА-ға дейінгі тарихын зерттеу, сақтау, көрсету, оқыту және құрметтеу. Оның негізін қалаушысы және атқарушы директоры – тарихшы және «Қара бестіктер: баскетболдың ұмытылған дәуірінің эпикалық тарихы» (Abrams Press, 2022 жылғы мамыр) кітабының авторы Клод Джонсон.