Кіріспе

1924 жылы жазылған П. Г. Водхаустың "Қабақтың күзеті" атты әңгімесі – британдық юморист жазушы П. Г. Водхаустың қысқа әңгімесі. Ол алғаш рет АҚШ-та 1924 жылдың 29 қарашасындағы "The Saturday Evening Post" журналында, ал Ұлыбританияда 1924 жылдың желтоқсан айындағы "Strand Magazine" журналында жарияланды. Блэндингс қамалының бөлігі болып табылатын бұл әңгімеде ойшаң ақсүйек Лорд Эмсворт есімді кейіпкер бар. Ол "Блэндингс қамалы және басқа жерлер" (1935) жинағына енгізілген, бірақ оқиғасы "Псмитке сеніп тапсыр" (1923) және "Жазғы шаңбаз" (1929) оқиғалары арасында өтеді.

Сюжет

Лорд Эмсворт батыс қанаттың үстіндегі мұнарадағы телескоп арқылы өз қасабасының көрінісін тамашалап, кіші ұлы Фредди Трипвудтың сулы жайлаудың шетіндегі бұтақтағы қызды сүйіп жатқанын көреді. Ашуға ішін тыйып, ол жас жігітке қарсы шығады, ол қыздың аты Агги екенін және бас бағбан Ангус МакАллистердің "бір түрлі туысы" екенін айтады. Эмсворт МакАллистерден қызды қайтаруды талап етеді, бірақ ашуланған шотланд азаматы жұмысынан кететінін хабарлайды. МакАллистер кеткенін түсінген соң, Эмсворт бас бағбанның орынбасары Роберт Баркердің өзінің бағалы тығызығын, "Блэндингс үмітін" Шрусбери көрмесіне дайындауға қабілетсіз екенін түсінеді. Сондықтан ол МакАллистерді қайтару үшін Лондонға аттанады. Аға консерваторлар клубының сыртында ол Фреддиге кездеседі, ол әкесінің ойынан тығыздық туралы мәселені шығара алмай, ыңғайсыздықпен оған хат табыстап, қашып кетеді. Эмсворт хаттан Фреддидің сол күні таңертең Аггиге үйленгенін біледі. Ұлының әйелін асырау шығынына қалуынан үмітсіздікке ұшыраған Эмсворт Кенсингтон бақшасына саяхаттайды. Гүлдерге тәнті болған ол ойсыздықпен бір шоқ лала гүлдерін жұлып алады, бұл бақшының ашуын тудырады. Полиция қызметкері мен көпшілік жиналады, Эмсворт өзін қорғауға тырысады, бірақ ешкім нағыз графтың осылай шала киініп жүретініне сенбейді. Осы сәтте Ангус МакАллистер келіп, Эмсворттың кім екенін растайды; олмен бірге Мистер Дональдсон да келеді, ол Лорд Эмсвортқа ұлын қолдау көрсетуі керектігін айтады. Дональдсонның бай адам екенін және Фреддиді алысқа алып кетуді ғана емес, оны жұмысқа орналастыруды жоспарлап отырғанын білгеннен кейін, Эмсворт қуанып, Фреддиге "асықпау" туралы хабарлама жіберіп, батасын береді. Эмсворт МакАллистерге жалтақтап, егер ол қамалға оралса, жалақысын екі есеге арттыруды ұсынады. Ол келіседі, көп ұзамай алып "Блэндингс үміті" бірінші жүлдені жеңіп алады.

Жариялану тарихы

"Күлебидің күзетінде" 1924 жылғы 29 қарашада May Wilson Preston салған суреттерімен бірге The Saturday Evening Post журналында жарияланды. Strand Magazine журналында "Күлебидің күзетінде" 1924 жылғы желтоқсанда Reginald Cleaver салған суреттерімен жарияланды. "Күлебидің күзетінде" әңгімесінің кейбір нұсқаларында Франклин Д. Рузвельт және "Жаңа саясат" туралы сілтемелер бар. Бұл қосымшалар 1935 жылы "Blandings Castle and Elsewhere" жинағында жарияланғанға дейін енгізілді. Әңгіме 1983 жылы Christopher Falkus таңдап, кіріспе жазған және Лондонның Folio Society баспасынан шыққан Wodehouse-тың "Қысқа әңгімелер" кітабына қосылды. Кітапты George Adamson суреттеді. "Күлебидің күзетінде" 1927 жылы Grant Martin Overton редакциялаған және New York қаласындағы Harper баспасынан шыққан "Күлкілі әңгімелер антологиясы: Құйманың кремі" антологиясына енгізілді. Ол сондай-ақ 1927 жылы Overton редакциялаған және Funk & Wagnalls, New York баспасынан шыққан "Дүниедегі 100 үздік қысқа әңгіме" антологиясының оныншы томына да кірді. 1942 жылы Morris Edmund Speare редакциялаған және World, New York баспасынан шыққан "World's Great Short Stories: Masterpieces of American, English and Continental Literature" антологиясында бұл әңгіме жарияланды. Әңгіме 1960 жылы Leonard Roe редакциялаған және London қаласындағы Hamish Hamilton баспасынан шыққан "Modern Tales of Humour" антологиясына, сондай-ақ 1961 жылы London қаласындағы Oak Tree Books баспасынан шыққан жаңа басылымына енгізілді.

Бейімделулер

Бұл әңгіме 1967 жылы BBC телеканалында "Ұлы тыква дағдарысы" деген атпен "Водхаустың әлемі" телесериалының бірінші маусымының екінші бөлімі ретінде бейімделді. 1985 жылы әңгіме сол атпен, "Блэндингс" радиосериалының бір бөлігі ретінде радиодрамаға айналдырылды. 2013–2014 жылдардағы "Блэндингс" телесериалының соңғы бөлімі "Тыкваны күзету" деген атпен осы әңгіменің негізінде түсірілді.