Кіріспе
Озоди шыңы (Пик Озоди), (2020 жылға дейін Корженевская шыңы, Пик Корженевской) – Тажикстанның Памир тауларындағы үшінші ең биік шыңы. Бұл бұрынғы Кеңес Одағы аумағындағы бес "Қарлы барс шыңының" бірі. Ол 1910 жылдың тамыз айында осы шыңды ашқан орыс географы Николай Л. Корженевскийдің әйелі Евгения Корженевскаяның құрметіне аталған. Транслитерация және сөздердің өзгерісіне байланысты шыңның атауы әртүрлі жазылу түрлерінде кездеседі, мысалы Корженевский, Корженевской және Корженевский.
Peak Ozodi (Пик Озоди), (until 2020 Korzhenevskoi Peak, Пик Корженевской) is the third highest peak in the Pamir Mountains of Tajikistan. It is one of the five "Snow Leopard Peaks" in the territory of the former Soviet Union. It is named after Evgenia Korzhenevskaya, the wife of Russian geographer Nikolai L. Korzhenevskiy, who discovered the peak in August 1910. Due to transliteration and declension issues the peak's name is rendered in many different ways, including Korzhenevski, Korzhenevskoi, and Korzhenievsky.
Орналасқан жері
Корженевская шыңы Памирдің ең биік нүктесі – Исмоил Сомони шыңының (бұрынғы Коммунизм шыңы) шамамен солтүстігінде орналасқан. Ол Академия ғылымдары жотасының солтүстік-батыс тармағының соңғы нүктесі болып табылады, бұл жота Памирдің негізін құрайтын солтүстік-оңтүстік бағытта созылған тау тізбегі. Шың Мұқсу өзенінің оңтүстік жағасында көтеріледі, ал шыңның батысында Фортамбек мұздығы жатыр. Академия ғылымдары жотасының көп бөлігі Тажикстанның Горно-Бадахшан автономиялық облысында (ГБАО) орналасқан болса, Корженевская шыңы ГБАО шекарасынан батысқа қарай, Жыргатол ауданында (Республикалық бағыныстағы аймақ) жатыр.
Ерекше белгілері
Корженевский шыңы – бұрынғы Кеңес Одағының таушыларына "Қарлы барс" атағын алу үшін міндетті болған бес жеті мыңдық шыңның бірі (мұнда Хан Тенгри де есептеледі, оның биіктігі көбінесе 6995 метр деп көрсетіледі). Бұл шың Ленин шыңынан кейін ең оңай бағынылатын екінші шың болып саналады. Дегенмен, Корженевский шыңы кішкентай тау емес; Мұқсу өзенінің терең аңғарына жақын орналасқандықтан, жергілікті жерден көтерілу биіктігі Исмоил Сомони шыңымен шайқасады.
Тау-кен жорықтарының тарихы
1937 жылы Д. Гущин төменгі шыңға (6910 м) жеткен шабуылға басшылық етті. Корженевский шыңына алғаш рет 1953 жылы А. Угаров басқарған топ көтерілді. Топ құрамында Угаров, Б. Димитриев, А. Гозиев, А. Ковирков, Л. Красавин, Э. Рыспаев, Р. Силиджанов және П. Скоробогатов болды. Олар Фортамбек мұздығы арқылы Корженевский мұздығына, содан соң солтүстік қырына жақындады. Көптеген рет Корженевский шыңына көтерілді, ішінара "Қарлы барс" наградасы үшін қажет болғандықтан. Бұл шың Памирде Ленин шыңынан кейін ең көп барушылардың екінші басты шыңы болып табылады. Москвин мұздығының моренасындағы базалық лагерь және тікұшақпен келу мүмкіндігі осыны қамтамасыз етеді. Корженевский шыңына дерлік барлық бағыттан көтерілді, соның ішінде 1987 жылы Анатолий Носов жасаған алғашқы қысқы көтеріліс болды; осы көтерілістердің көпшілігі ресейліктермен жасалды. Қазіргі таңда таудағы ең көп қолданылатын бағыт оңтүстіктен басталып, батыс жағынан шыңдық қырына жетеді.