Кіріспе
Мончегорск (Мончего́рск) – Ресейдің Мурманск облысындағы қала, Кола түбегінде, облыстың әкімшілік орталығы – Мурманскінің оңтүстігінде орналасқан. Халқы: 52 242 (2002 жылғы халық санағы); 68 652 (1989 жылғы халық санағы).
a town in Russia
Monchegorsk (Мончего́рск) is a town in Murmansk Oblast, Russia, located on the Kola Peninsula, south of Murmansk, the administrative center of the oblast. Population: 52,242 (2002 Census); 68,652 (1989 Census).
Атауы
Қаланың атауы аккала саам тіліндегі "monče" сөзінен туындаған, мағынасы "әдемі". Бұл атау бастапқыда жақын жердегі Монтшатунтур (Арктикалық төбе) үшін ойластырылған.
Тарих
Ол 1930-шы жылдары Монча Губа (Монча Губа) елді мекені ретінде құрылды, ол Мончетундра массивінде мыс және никель кенін өндіруге қызмет етті. 1935 жылғы 25 қарашада Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің (ВЦИК) Төралқасының қаулысымен жұмысшы елді мекені мәртебесі беріліп, Мончегорск деп аталды. 1937 жылғы 19 ақпанда Мурманск округінің атқару комитетінің президиумы қала мен оны қоршаған аумақты Кировск округінен бөліп, жаңа Мончегорск округін құру және Мончегорскке қала мәртебесі беру туралы өтініш жолдады.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік-аумақтық бөлініс жүйесінде, ол үш ауылдық елді мекенмен бірге Мончегорск қаласы және оған қарасты аумақ ретінде біріктірілген – аудандармен тең статусқа ие әкімшілік бірлік. Муниципалдық бөлініс ретінде Мончегорск қаласы және оған қарасты аумақ Мончегорск қалалық округі ретінде құрылған.
Экономика
Мончегорск – никель, кобальт және мыс өндірісінің орталығы (осында «Норильск никель» зауыты орналасқан). Бұл қала Ресей Әуе күштерінің Мончегорск әуе базасына да ие. Қала маңындағы аумақ ауыр түрде ластанған. Баренцтік Еуроарктикалық кеңесі Мончегорскіні Баренцтік Еуроарктикалық аймақтың экологиялық дағдарыстық аймақтарының бірі деп тізімдеді, бірақ проблеманың кезең-кезеңімен шешіліп жатқанын атап өтті. «Норьильск никель» компаниясының мәліметінше, 1998 жылдан бері Мончегорск аймағындағы SO2 шығарындылары 60%-ға жуық төмендеді, 2016 жылы 88,3 мың тоннадан 37,3 мың тоннаға дейін азайды. Компания шығарындыларды азайтуға, ластаушы нысандарды жаңғыртуға және жабуға, сондай-ақ энергияны үнемдеу және энергия тұтынуды азайту шараларын іске асыруға бағытталған 20 миллиард долларлық экологиялық бағдарламаны бастады.
Спорт
Колская ГМК банди командасы Ресей банди лигасының жоғарғы дивизионында соңғы рет 2010–2011 жылдары өнер көрсетті. Олардың үй аренасының сыйымдылығы 5000 адамға жетеді. 2009 жылдан бері әйелдер командасы да құрылған.