Сатурн спутнігі Энцеладтағы «жолақты жолбарыс» – оңтүстік полюстегі ерекше жарықтар. Кассини зондының 2005 жылғы зерттеулері осы құрылымдарды анықтады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Энцеладтың жолбарыс жолақтары Сатурн айының оңтүстік полюстік аймағындағы төрт дерлік параллель, сызықтық шұңқырлардан тұрады. 2005 жылдың 14 шілдесінде Энцеладқа жақыннан ұшқан кезде Кассини ғарыш аппаратының әртүрлі құралдары жоғары сапалы бақылаулар жүргізді. Бұл бақылаулар жолбарыс жолақтарының орталық жарылысы бар төменгі тізбектер екенін анықтады.
The tiger stripes of Enceladus consist of four sub parallel, linear depressions in the south polar region of the Saturnian moon. Higher resolution observations were obtained by Cassini's various instruments during a close flyby of Enceladus on July 14, 2005. These observations revealed the tiger stripes to be low ridges with a central fracture.
Аттар
"Тайгер жолақтары" деген атау – бұл осы төрт нысанға олардың ерекше альбедосына байланысты берілген ресми емес термин. Энцеладтағы шұңқырлар (субараллель өрмелер мен қыраттар), мысалы, Самарқанд шұңқыры мен Харран шұңқыры, "Мың бір түн" әңгімелерінде айтылған қалалар мен елдердің аттарымен аталады. Сәйкесінше, 2006 жылдың қараша айында "тайгер жолақтарына" ресми түрде Александрия шұңқыры, Каир шұңқыры, Бағдад шұңқыры және Дамаск шұңқыры (Камфор шұңқыры – Александрия шұңқырынан тармақталатын кішірек нысан) аттары берілді. Бағдад пен Дамаск шұңқырлары ең активті, ал Александрия шұңқыры ең аз активті.
The name tiger stripes is an unofficial term given to these four features based on their distinctive albedo. Enceladean sulci (subparallel furrows and ridges), like Samarkand Sulci and Harran Sulci, have been named after cities or countries referred to in The Arabian Nights. Accordingly, in November 2006, the tiger stripes were assigned the official names Alexandria Sulcus, Cairo Sulcus, Baghdad Sulcus and Damascus Sulcus (Camphor Sulcus is a smaller feature that branches off Alexandria Sulcus). Baghdad and Damascus sulci are the most active, while Alexandria Sulcus is the least active.
Сыртқы көрінісі мен геологиясы
Кассини ғарыш станциясындағы МКС камерасынан алынған суреттер 4 жолбарыс жолағының екі жағынан төменгі тізбектермен шектеліп, бір-біріне жақын параллель сызықты ойыстардан тұратынын көрсетті. Бұл материал Кассини камерасының IR3 фильтрінде (орталық толқын ұзындығы 930 нанометр) қара түспен көрінеді, сондықтан жолбарыс жолақтары қара фильтрлі суреттерде қараңғы, ал жалған түсті, ультракөк сәулеге жақын, жасыл және инфрақызыл суреттерде көк-жасыл түспен көрінеді. Визуалды және инфрақызыл карталау спектрометрі (VIMS) құралы жолбарыс жолақтарында тұтқындалған көмірқышқыл газ мұзы мен қарапайым органикалық заттарды анықтады.
Images from the ISS camera onboard Cassini revealed the 4 tiger stripes to be a series of sub parallel, linear depressions flanked on each side by low ridges. This material appears dark in the Cassini camera's IR3 filter (central wavelength 930 nanometers), giving the tiger stripes a dark appearance in clear filter images and a blue green appearance in false color, near ultraviolet, green, near infrared images. The Visual and Infrared Mapping Spectrometer (VIMS) instrument also detected trapped carbon dioxide ice and simple organics within the tiger stripes.
Кривовулканизм
2005 жылдың 14 шілдесінде Кассини ғарыш кемесінің Энцеладқа жасаған жақындау ұшуы кезінде, жолбарыс жолақты аймағында шоғырланған криовулкандық белсенді аймақ анықталды. CIRS құралы жолбарыс жолақты аймағының барлығын (70° оңтүстік енінен оңтүстікке қарай) күн сәулесімен ғана қыздырылса күтілгеннен жылырақ екенін көрсетті. Бұлақтағы материалдың мөлшері, бұлақтың жер бетіне жақын сұйық су қоймасынан пайда болатынын көрсетеді.
Observations by Cassini during the July 14, 2005 flyby revealed a cryovolcanically active region on Enceladus centered on the tiger stripe region. The CIRS instrument revealed the entire tiger stripe region (south of 70° South latitude) to be warmer than expected if the region were heated solely from sunlight. The amount of material within the plume suggests that the plume is generated from a near surface body of liquid water.
Сатурнның Е-сақинасымен байланысы
Энцеладтың құйрықтары, химиялық құрамы кометаларға ұқсас, Е-сақинадағы материалдың бастау көзі екені анықталды. Е-сақинасы – Сатурнның ең кең және сыртқы сақинасы (нареңкі Фебе сақинасынан басқа). Бұл өте кең, бірақ микроскопиялық мұз немесе шаң бөлшектерінен тұратын сирек диск. Е-сақинасы Мимас пен Титан орбиталары арасында таратылған. Сан алуан математикалық модельдер бұл сақинаның тұрақсыз екенін, оның қызмет ету мерзімі 10 000 мен 1 000 000 жыл аралығында екенін көрсетеді, демек, құрамындағы бөлшектер үнемі жаңаруы тиіс. Энцелад осы сақинаның ішінде, ең тар, бірақ тығыздығы жоғары орналасқан жерде айналып өтеді, бұл 1980 жылдардан бері Энцеладтың Е-сақинасы үшін негізгі бөлшектер көзі болуы мүмкін деген күдік тудырды. Бұл болжам 2005 жылы «Кассини» ғарыш станциясының алғашқы екі жақыннан өтуі арқылы расталды.
Plumes from the moon Enceladus, which seems similar in chemical makeup to comets, have been shown to be the source of the material in the E Ring. The E Ring is the widest and outermost ring of Saturn (except for the tenuous Phoebe ring). It is an extremely wide but diffuse disk of microscopic icy or dusty material. The E ring is distributed between the orbits of Mimas and Titan. Numerous mathematical models show that this ring is unstable, with a lifespan between 10,000 and 1,000,000 years, therefore, particles composing it must be constantly replenished. Enceladus is orbiting inside this ring, in a place where it is narrowest but present in its highest density, raising suspicion since the 1980s that Enceladus is the main source of particles for the E ring. This hypothesis was confirmed by Cassini's first two close flybys in 2005.