Кіріспе

Жаңа Зеландияға арналған онлайн энциклопедия. "Те Ара: Жаңа Зеландия энциклопедиясы" – Жаңа Зеландия Үкіметінің Мәдениет және мұра министрлігінің 2001 жылы құрған онлайн энциклопедиясы. Веб-мазмұны келесі бірнеше жыл бойы кезең-кезеңмен дамытылды; алғашқы бөлімдері 2005 жылы, ал соңғысы 2014 жылы жарияланды, осымен толыққанды аяқталды. "Те Ара" маори тілінде "жол" деген мағынаны білдіреді және 450-ден астам автордың мақалаларында үш миллионнан астам сөзден тұрады. 30 000-нан астам сурет және бейнематериалдар мыңдаған авторлардан алынған.

Тарих

Жаңа Зеландияның алғашқы танымал энциклопедиясы 1897-1908 жылдар аралығында жинақталған және жарияланған коммерциялық кәсіпорын – «Жаңа Зеландияның энциклопедиясы» болды, онда кәсіпорындар немесе адамдар әдетте жариялану үшін ақы төлейтін. 1966 жылы Жаңа Зеландия үкіметі үш томдық «Жаңа Зеландия энциклопедиясын» (An Encyclopaedia of New Zealand) басып шығарды. Қазір «Те Ара» энциклопедиясымен алмастырылғанмен, оның тарихи маңызы «Те Ара» веб-сайтында жеке цифрлық ресурс ретінде сақталды. «Те Ара» 2001-2014 жылдар аралығында жасалды және тарихшы Джок Филлипс редакциялады, ол оның құрылуы кезінде шамамен 20 жазушы, редактор, суреттер мен материалдарды зерттеушілер және дизайнерлерден тұратын толық уақытты команданы басқарды. 2010 жылы энциклопедия жасалып жатқанда, «Жаңа Зеландияның өмірбаяны сөздігін» «Те Ара» энциклопедиясына біріктіру туралы шешім қабылданды. 2014 жылы жұмыстың аяқталуымен Джок Филлипстің жобаға қосқан үлесі әдеби жетістіктері үшін Премьер-министрдің сыйлығымен құрметтендірілді. Энциклопедия күтіп-жөндеу кезеңіне өтті және қазір Мәдениет және мұра министрлігінің арнайы зерттеу тобы оны жаңартып отырады.

Құрылымы

Энциклопедия кең тақырыптар бойынша бірнеше бөлімге бөлінген, ал маори мәдениетіне тікелей қатысты тақырыптар маори және ағылшын тілдерінде жарияланады. Энциклопедия 2005 жылы жаңазеландиялықтардың өмір тарихын баяндауға бағытталған алғашқы тақырыппен басталып, елге халықтың қоныс аударуын және олардың қоныстану тарихын – жаңазеландияның түпкі тұрғындары маори және басқа топтардың тарихын қамтиды. «Жаңа Зеландиядағы қысқаша шолу» бөлімінде ел туралы айқын ақпараттар мен фактілер ұсынылған. 2006 жылы жарық көрген «Жер, теңіз және аспан» тақырыбында мұхит балықтары, теңіз және жағалау құстары, теңіз жануарлары, адамдар мен теңіздің өзара әрекеттесуі, елдің табиғи ресурстары, геология, вулканология, ауа райы және климат сияқты елді қалыптастырған күштер туралы мәліметтер берілген. Мазмұнда Жаңа Зеландияның ерекше ерекшеліктеріне баса назар беріледі, ғылыми және техникалық деректер әлеуметтік және адамдық контексте ұсынылады. 2007 жылы «Жазықтар» (The Bush) тақырыбы жарық көрді, онда Жаңа Зеландияның табиғи ландшафтары, ормандары, өсімдіктері мен жануарлары, сондай-ақ адамдардың оларды пайдалануы немесе түсінуге тырысу жолдары туралы айтылады. Сондай-ақ, ерте заманғы карта жасау, саяхаттау, қылқан және жапырақты ормандар, жергілікті фауна, танива, маорилердің зерттеулері, жоғалуға жақын түрлер және жергілікті ормандарды кесу сияқты тақырыптар да қамтылған. Келесі тақырыптар: «Құрылған ландшафт» (2008), «Экономика және қала» (2010), «Әлеуметтік байланыстар» (2010), «Үкімет және ұлт» (2012), «Күнделікті өмір, спорт және демалыс» (2013) және «Шығармашылық және интеллектуалдық өмір» (2014).