Кіріспе

Жарнаманың мінез-құлыққа кешіктірілген әсері

Жарнамалық әсер немесе жарнаманың жалғасуы – тұтынушының сатып алу мінез-құлқына жарнаманың ұзаққа созылған немесе кешіктірілген әсері. Жарнамалық әсер маркетингтік модельдердің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. "Жарнамалық әсер" терминін Саймон Бродбент енгізген. Жарнамалық әсер – тұтынушылар нарығында жарнамаға жауаптың қалыптасу және жойылу жолын көрсететін модель. Жарнама тұтынуды екі жолмен кеңейтуге тырысады: ол еске түсіреді және үйретеді. Ол нарықтағы тұтынушыларға дереу бренд таңдауына әсер ету үшін еске түсіреді, ал оларды брендтің танымалдығы мен айқындығын арттыруға үйретеді, бұл болашақта жарнаманың бренд таңдауына әсер етуін жеңілдетеді. Жарнамалық әсер – осы мінез-құлық процесінің математикалық көрінісі. Жарнамалық әсер теориясы телеарнадағы жарнамаға ұшырау тұтынушылардың санасында хабардарлықты қалыптастырады және олардың сатып алу шешімдеріне әсер етеді деген болжамға негізделген. Жаңа жарнамамен танысу хабардарлықты арттырады, егер жақында жарнама көрсетілген болса, бұл хабардарлық жоғары болады, ал көрсетілмеген болса, төмендейді. Қосымша жарнамалар болмаған жағдайда, жарнамалық әсер ақырында мардымсыз деңгейге дейін төмендейді. Жарнамалық әсерді өлшеу және анықтау, әсіресе маркетингтік модельді әзірлеу кезінде маркетингтік тиімділікті анықтаудың маңызды бөлігі болып табылады. Жарнамалық әсердің екі өлшемі бар:

ыдырау немесе кешіктірілген әсер. қанығу немесе азайту әсері.

Жарнамалық қанығу: табыстың төмендеу әсері

Жарнама көлемін арттыру жарнаманың қамтуын арттырады, демек сұранысты да арттырады, бірақ жарнамаға ұшыраудың сызықтық өсуі сұранысқа ұқсас сызықтық әсер ете бермейді. Көбінесе, жарнаманың әрбір қосымша мөлшері сұраныстың өсуіне үнемі кемитін әсер етеді. Бұл – жарнамалық қанығу. Қанығу тек Adstock талдауы арқылы анықталатын белгілі бір шектен жоғары ғана пайда болады. Мысалы, жоғарыдағы графикте көрсетілген жарнама үшін аптасына 110 ГРП-тан астам жарнамалық қанығуға жетеді. Adstock логистикалық немесе теріс экспоненциалдық таралым сияқты тиісті сызықтық емес формаға түрлендірілуі мүмкін, бұл жауап функциясының қандай азаю типін немесе қанығу әсерін көрсететініне байланысты болады.

Үгіт-насихат науқанын өткізу

Жарнаманың әсер ету кешігуі – бұл бизнес маркетингтік практикасының кең таралған және талқыланатын құбылысы. Аталған теория бойынша, жарнаманың оң нәтижелері, әсіресе сатудың өсуі, жарнамалық шаралармен толық үйлеспейді, керісінше, уақыт бойынша кешіктіріліп, таралады. Сондықтан, жарнама стратегиясы қолданысқа енгеннен кейін өзгерістер дереу байқалуы немесе өлшенуі мүмкін емес. Әсер ету кешігуі (науқан аяқталғаннан бастап есептелінеді) 3 аптадан 6 айға дейін ауытқуы мүмкін. Бұл тұтынушының белсенділігі жарнаманың әсер ету кешігуіне оң ықпал ететінін көрсетеді, себебі белсенді тұтынушылар жарнамалық роликтерді жақсы есте сақтайды. Зерттеулер ұзақ және қымбат науқандардың бәсекелестік ортада жарнамалық шуға себеп болатынын, бірнеше бренд бір уақытта жарнамалағанда бәсекелестіктің араласуы науқанға қолжетімділікті төмендетіп, адамдардың хабарламаны тез ұмытуына әкелетінін көрсетеді. Байқаулар көрсеткендей, бренд бірнеше науқанды іске қосса және/немесе жарнамалық бюджетін ұлғайтса, әсер ету кешігуі қысқарады, яғни жарнаманың тозу әсері байқалады. Бұл нәтижелер маңызды, өйткені жарнаманың қарқындылығы, бәсекелестік араласуы және тозу әсері жарнаманың тиімділігіне әсер ететінін көрсетеді. Науқанның әсер ету кешігуінің теріс жақтары:

Талдау қиындығы: Науқанның әсер ету кешігуі маркетингтік науқанның табыстылығын талдауды өте қиын етеді. Бизнес сатуға тигізген әсерін бағалау үшін жарнамадан кейінгі белгілі бір кезеңді алдыңғы кезеңмен салыстыру керек. Бірақ егер нәтижелер кешіктірілсе, бизнес кезеңді қашан бастау керектігін немесе ең нақты нәтиже алу үшін оның қаншаға созылуын білмейді. Егер компания талдау жасау үшін тым ұзақ күтсе, нарық күштері, бағалардың өзгеруі және басқа да факторлар сату көрсеткіштерін өзгертеді. Жарнамалық мәселелер: Жарнамалық мәселелерді олар пайда болғанда дереу шешуге болады. Алайда, кейбір мәселелер сырттай байқалмайтын болуы мүмкін, және әсер ету кешігуі болған жағдайда, компания мәселені түзету үшін тым кеш болғанша оның бар екенін білмейді. Оң нәтижелер кешіктірілсе, жарнамалық стратегиямен байланысты мәселелер де кешіктіріледі. Бұл қателіктерге өте аз мүмкіндік береді. Нарықтың өзгеруі: Көптеген жарнама түрлері тез өзгеретін нарықтарға негізделген. Үрдістер кенеттен өзгеруі мүмкін, мәселелер туындауы мүмкін және маркетингтік шешімдерге қажеттілік тудыруы мүмкін, ал басқа өзгерістер жарнаманы өте тез жаңартуды немесе ауыстыруды қажет етуі мүмкін. Бірақ егер әсер ету кешігуі болса, онда жарнамалық жоспардың бастапқы нәтижелері оны өзгертуден бұрын пайда болмауы мүмкін, бұл жарнаманың тиімділігін өлшеу кезінде маңызды ақпараттан қағылуға әкеледі.