Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Силланың 31-ші монархы (681–691 жылдары патшалық еткен)
31st monarch of Silla (r. 681–691)
Силланың Синмуны (681–692 жылдары патшалық еткен), жеке аты Ким Чонг Мёнг, Корея түбегінің оңтүстік-батысында пайда болған және 7 ғасырдың ортасында түбектің көп бөлігін біріктірген Силла мемлекетінің отыз бірінші патшасы болды. Ол Силланың біріктіруші патшасы Мунму мен королева Чжэуидің үлкен ұлы еді. Синмунның патшалық ету кезеңі бірігуден кейін патшалық билікті бекітуге және жаңадан кеңейтілген Силла мемлекетінің басқару жүйесін қайта ұйымдастыру мен жүйелеуге жасаған әрекеттерімен ерекшеленеді.
Sinmun of Silla (r. 681–692), personal name Kim Chŏng myŏng, was the thirty first king of Silla, a Korean state that originated in the southwestern Korean peninsula and went on to unify most of the peninsula under its rule in the mid 7th century. He was the eldest son of Silla's unifier king, Munmu and Queen Jaeui. Sinmun's reign may be characterized by his attempts to consolidate royal authority following unification and to reorganize and systematize the governing apparatus of the newly enlarged Silla state.
Өмірбаян
Сынмуды Мунму 665 жылы тәждік мұрагер етіп тағайындады. Ол Силланың жартылай аралды біріктіруінен кейін, Тан Қытайының әскери көмегімен қарсыластары Бэкже мен Когурёны жеңгеннен кейін, содан кейін Танның жартылай аралдағы гегемония орнату ниеттерін тексергеннен кейін билікке келді. 681 жылдың жаз айының соңында, билікке келгеннен кейін көп ұзамай (жақында қайтыс болған Мунму патша үшін ресми аза тұту кезеңінде) патша билігіне қарсы үлкен көтеріліс болды. Оның басшысы, жоғары дәрежелі Силла шенеунігі, "Ким Хумдол 金突 көтерілісі" деп аталды, аристократиялық шенеуніктер тобының патша билігіне қарсы күресі болғанымен, Синмунға белгілі бір аристократтарды тазалау арқылы өзінің билігін нығайтуға мүмкіндік берді. Кимнің көтерілісінің себептері даулы. Ким Хумдол Синмунның қалыңдығының әкесі болды, ол оның қызына үйленген. Синмунның одан еркек мұрагер туғыза алмауы және содан кейін Кимнің сарайдағы ықпалының төмендеуі маңызды фактор болған болуы мүмкін. Басқа ғалымдар мұны әскери жетекшілердің (олардың кейбіреулері де қатысқан) тарапынан күрделі сын деп санайды, олар біріктіру соғыстарының сәтті аяқталуынан кейін өздерінің ықпалы мен мәртебесінің төмендеуін көрді. Тағы басқалары аристократиялық наразылықтың себебі болып табылатын аристократиялық емес шенеуніктердің ықпалының артуын көрді, олар үкіметтік лауазымдарға көбірек тағайындалды. Қалай болғанда да, 681 жылғы көтеріліс тез арада басылды және Ким Хумдол мен оған қатысы барлар жазаланды. Синмунның орталық билікті нығайтуға бағытталған тағы бір дәлелі - 689 жылы патша жарлығы бойынша, ресми жалақы жүйесі жойылды, ол ногеуп 錄邑 немесе "салықты ауыл" деп аталды, онда жалақы орнына шенеуніктерге жер телімдері мен олардың табысын көтеруге арналған халық бөлінді. Ногеуп орнына Синмун шенеуніктерге тек "қызметтік жер" (джикчжон 職田) бөлінген жүйені енгізді, олардан тек астыққа салық алуға рұқсат етілді. Бұл аристократиялық шенеуніктердің жер иелігіндегі билігін жоюға бағытталған. Алайда, уақыт өте келе патшаның бұл бастамасы өз билігінің көзін қорғауға бел буған аристократияға қарсы тұра алмады. Ақырында (Синмунның тұсында болмаса да) ескі салықты ауыл жүйесі қайта жаңғыртылатын болды. 689 жылы Синмун Силла астанасын Кёнджудан Далгубеолға (達句伐) көшіруге тырысты, бұл Синмунның патшалық биліктің негізін аристократиялық рулардың ықпалынан шығарып, оны нығайтуға ниетті екендігінің тағы бір дәлелі. Самгук Сагиде, капиталды ауыстыруға қатысты бұл әрекеттің себептері толыққанды көрсетілмеген, бірақ капитал аристократтарының күшті қарсылығына тап болды деп болжауға болады. Ким Хумдолдың көтерілісінен кейін Синмун Ансеунгке берілген феодты күшін жойды және оны 683 жылы Силла астанасы Кёнджуға көшіріп әкелді. Мүмкін, осыған байланысты келесі жылы Синмун тағы да көтеріліспен бетпе-бет келді, өйткені Ансеунгпен туысқан генерал көтеріліске қатысы бар деп айыпталды және жазаланды. Оның ізбасарлары оның қатысуынсыз, қазіргі Иксанды басып алып, Ансеунгтің бұрынғы феоды болған жерді басып алды. Бұл көтеріліс те басылды. Синмунның билігі кезінде Силла үкіметі кеңейіп, Силла аумағы қайта ұйымдастырылды. Бірнеше жаңа департаменттер құрылды және алғаш рет тоғыз ұлттық провинция жүйесі құрылды (Шиа әулетінің аңызға айналған негізін қалаушы Ю патшаның билігі кезінде Қытайдың тоғыз провинциясына сілтеме жасайтын ұйым). Сонымен қатар, "екіншілік астаналар" 小京 құрылды, Синмунның саясаты бойынша Бэкже мен Когурёны жеңгеннен кейін бағындырылған көптеген халықтар осы жерлерге қоныстандырылды. 682 жылы Синмун конфуций классикасын оқытуға арналған Гукхакты немесе Ұлттық академияны құрды. Көп ұзамай ол Танға елшілік жіберіп, императрица У билігіндегі Танға "Мәдениеттер кітабы" және басқа да классикалық шығармалардың көшірмелерін сұрады. Синмун 692 жылы қайтыс болды, патша билігіне бірнеше қиындықтарды жеңіп, кеңейтілген Силла мемлекетінің ұйымдастырылуы мен басқаруының негізін қалады. Оның билігіне қарсы аристократиялық қарсылықтар жеңілгенімен, кейіннен Силланың тарихындағы әлеуметтік толқулар мен саяси дүрбелеңдердің алғышарты болды.
Sinmun was named crown prince by Munmu in 665. He came to power in the immediate wake of Silla's unification of the peninsula following its defeats of rival Baekje and Goguryeo with military aid from Tang China, and then its check of Tang ambitions to establish its hegemony over the peninsula. It was in late summer 681, not long after coming to power (during the official period of mourning for the recently deceased King Munmu), that a serious revolt broke out against royal authority. The so called "Kim Hŭm dol 金欽突 Revolt", named after its leader, a high ranking Silla official, though a serious challenge to royal authority on the part of a clique of aristocratic officials, also provided Sinmun with the motive to solidify his power through a purge of certain aristocrats. The causes of Kim's revolt are disputed. Kim Hŭm dol was the father in law of Sinmun, who had married his daughter. The failure of Sinmun to produce a male heir through her, and the subsequent erosion of Kim's favor and influence at court may have been a key factor. Other scholars see in it a more serious challenge on the part of military leaders (some of whom were also implicated), who following the successful conclusion of the wars of unification saw their own influence and status erode. Still others see the source of aristocratic grievance being the rising influence of non aristocratic officials, who were increasingly being used to staff government posts. In any case, the 681 revolt was soon put down and Kim Hŭm dol and those implicated were executed. Further evidence of Sinmun's ambitious attempts to buttress central authority lies in a 689 royal edict that eliminated the official salary system, called the nogeup 錄邑, or "stipend village", wherein in lieu of salary officials were allotted pieces of land and their attendant population whereby to extricate their income. In place of the nogeup Sinmun instituted a system wherein officials were allotted only "office land" (jikjeon 職田) from which they were allowed to procure only taxes on grain. This was clearly meant to sever the landed power base of aristocratic officialdom. In time, however, this royal initiative would prove no match against an aristocracy united in its determination to protect the sources of its power. Eventually (though not in Sinmun's reign) the old stipend village system would be revived. It was also in 689 that Sinmun made an ultimately abortive attempt to move the Silla capital from Gyeongju to Dalgubeol 達句伐, at what is now Daegu, evidence again that Sinmun was keen on extricating the base of royal power away from the aristocratic clans, and in so doing to empower it. The Samguk Sagi, the source of this attempt at capital shifting, provides no details as to why it failed, though it is safe to assume it encountered stiff resistance by capital aristocrats. It was following the attempted revolt of Kim Hŭm dol that Sinmun rescinded the fiefdom granted earlier to Anseung, the would be king of Goguryeo, and had him come live in the Silla capital of Gyeongju in 683. Perhaps related to this, the following year Sinmun was again faced with rebellion when the general and relation to Anseung was implicated in a revolt and executed. His followers then launched the rebellion without him, seizing what is now Iksan, location of Anseung's erstwhile fief. This revolt too was put down. Sinmun's reign also saw the expansion of the Silla government and reorganization of Silla territory. Several new departments were established and for the first time were organized a system of nine national provinces (an organization that had clear allusions to the nine provinces of China during the reign of King Yu, legendary founder of the Xia dynasty). Established as well were a series of "secondary capitals" 小京, to which it was Sinmun's policy to relocate many of the peoples subjugated by the defeats of Baekje and Goguryeo. In 682 Sinmun also established the Gukhak, or National Academy, dedicated to training officials in the Confucian classics. He soon thereafter dispatched an embassy to Tang, now under the rule of Empress Wu, to request copies of the Book of Rites and other classics. Sinmun died in 692, having weathered several serious challenges to royal authority and set the framework for the organization and governance of the expanded Silla state. The aristocratic challenges to his authority, though defeated, were harbingers of the social unrest and political upheavals that would characterize later Silla.