Кіріспе

Карта ойыны
фильм

Tressette немесе Tresette – 40 картадан тұратын, тәжрибе жинауға негіделген карта ойыны. Бұл Италияның ең маңызды ұлттық карта ойындарының бірі, Scopa және Briscola ойындарымен бірге. Ол сондай-ақ Италияның бұрынғы мемлекеттері бақылауында болған Албания, Черногория, Словениянің жағалау аймақтары (Словения жағалауы) және Хорватияның жағалау аймақтары (Истрия және Далмация) сияқты аймақтарда да танымал. Ол Тичино кантонында француздық түрдегі колодамен де ойналады. Австрияның Trischettn ойыны да, Оңтүстік Тирольде тарихи түрде ойналған, бірақ 32 картадан тұратын неміс түрдегі колодамен ойнатылады. Ол тек 18 ғасырдың басында жазылған, бірақ оның козырь картасының болмауы оның көне екенін көрсетеді. Ойынның аты, сөзбе-сөз "үш жеті", егер кем дегенде үш (үш, екі, ту немесе олардың барлығы бір түспен сәйкес келсе) берілген жағдайда, үш немесе төрт ұпай алу мүмкіндігінің жеті жиынтығына, немесе жиырма бірге дейін ойналатындығына сілтеме жасайды. Cäsar (1800) айтуынша, атау "Tre Sett" (үш жетілік) сөзінен шыққан, себебі сол кезде үш жетілігі бар ойыншы оларды бірден жариялап, ойынды (партия) жеңе алатын. Ойынның Италияның қай аймағында ойналатынына байланысты көптеген түрлері бар.

Шолу

Трессет стандартты итальяндық 40 картадан тұратын колодамен ойналады және карталар ең жоғарыдан ең төменгіге дейін былай бағаланады: 3, 2, туз, король, ат, жақсы және содан кейін қалған барлық карталар 7-ден 4-ке дейін сандық тәртіппен. Ойынды екі командаға бөлінген төрт ойыншы немесе екеу-екеу ойнауға болады. Қай жағдайда болса да, әр ойыншыға он карта беріледі. Бірге-бір ойнағанда, қалған жиырма карта екі ойыншының алдына сырт бетімен төңкеріліп қойылады. Ойынның мақсаты – 21 ұпайға жеткенше мүмкіндігінше көп ұпай жинау. Ойыншылар қолдарында сол түс болмаса, түске міндетті түрде ойнауы керек, сондай-ақ ойыншылар қарсыласына карточкадан алған картасын көрсетуі тиіс.

Нәрселеу

Нүктелер бет карталарын (патша, салт атты, жақсы), үштіктер мен екіліктерді жинау арқылы есептеледі; осы карталардың әрқайсысы бір нүктенің үштен бірін құрайды. Ас картасы өздігінен бір нүкте береді. Әр ойыншы тек толық нүмелерді ғана есепке алады; "қалдық" нүктенің үштен бірі соңғы ойынды ұтып алған ойыншыға тиесілі болады. Бір колодада 10⅔ нүкте бар; соңғы ойын үшін берілетін нүктемен қосып есептегенде, барлығы 11⅔ нүктеге жетеді. Матч 21 нүкте жиналғанға дейін жалғасады.

Негізгі стратегия

Трессеттедегі негізгі стратегия – мүмкіндігінше көп аса жинау, себебі олардың құны кез келген бір суретті картадан үш есе жоғары. Осы себепті, ойыншылар көбінесе қарсыластарын өздерінің қолында асасы бар болған костюмдегі үш және екіні "тастауға" тырысады; сол кезде асаны қауіпсіз ойнап, өздеріне пайдалы ұпай жинауға болады. Сондықтан, егер сіз бір костюмде бірнеше төмен дәрежелі карталар мен асаға ие болсаңыз, қарсыласыңыз сол костюмнің үш немесе екісін ойнауға мәжбүр болып, сізге аса ойнау мүмкіндігін береді деген үмітпен төмен дәрежелі карталарды ойнауыңыз мүмкін. Әрине, аса, үш және екіні бірге ұстау ("Napolitana", "Napoletana" немесе "Napoli" деп аталады) өте күшті жағдай, себебі ол сізге асаны жазасыз ойнауға мүмкіндік береді, бірақ оны басқа костюмдегі картаға беріп алмауға сақтану керек. Соңғы қолды жинаған ойыншы ұпай алатындықтан, ойыншылар раунд соңына қарай карталарын осы мақсатта дұрыс ойнауға тырысады.

Серіктестермен өзара іс-қимыл

Партнерлік ойын ойнағанда, ойынға қатысты серіктестер арасындағы кез келген ауызша байланыс, брисколадан өзгеше, алдау болып саналады (ауызша дәстүр бойынша "трезеттіні төрт мылқау ойлап тапқан, ал брисколаны төрт жалғаншы ойлап тапқан"). Дегенмен, серіктестер арасында қолданылатын үш шартты белгі бар:

Буссо («Соққы»): Ойыншы үстелге соғып немесе қағып белгі береді. Бұл белгіні тек айналымды бастаған ойыншы ғана қолдана алады. Ол өзінің серігіне ойналып жатқан түстің ең жоғары дәрежелі картасын ойнауға нұсқау береді, айналымды жеңу үшін. Егер серігі жеңсе, онда ол серік бір түстің кез келген картасын ойнауы керек. Бұл стратегия бір түсте күшті картасы бар (мысалы, 2 немесе 3) ойыншыға серігінде басқа карта бар-жоғын тексеруге мүмкіндік береді, екі картаны да бір айналымда ойнап, жоғары дәрежелі картасын ысырап етпеу үшін және ойын барысын өзінің бақылауында ұстау үшін. Volo («Ұшу»): Ойыншы картаны үстелге бірнеше сантиметр биіктіктен түсіріп жібереді немесе «ұшырады». Бұл белгі ойыншының осы түстің соңғы картасын ойнағанын көрсетеді. Striscio немесе Liscio («Сығу»): Ойыншы картаны ойнамас бұрын үстел үстімен сығады. Бұл белгі ойыншының сол түстің көп карталары бар екенін көрсетеді (мұнда «көптің» нақты мағынасы контекстке байланысты, мысалы, сол түстің әлі де қолда бар карталарының саны немесе әр ойыншының әлі де қалған карталарының саны). Кейбір аймақтық нұсқаларда бұл белгіні қолдану ұстамаған және ашық сөйлеу сияқты заңсыз деп есептеледі.

Наполитания

Трессетте кон л'аккузо деп те аталады (мәні: Трессетте с аккузо), бұл ойын барысында бонустар қолданылатын, 31-ге дейін ұпай жинаудың бір түрі. Егер сіз үш туз, үш екі, үш үш немесе кез келген Наполитана (бір түстің тузы, үш және екілігінен тұратын жиын) жинап, осы карталардың бірін ойнауға шешім қабылдасаңыз, сіздің қолыңызда осындай жиын бар екенін жариялайсыз (бұл "buon gioco" деп аталады, яғни "жақсы ойын") және үш ұпай аласыз. Төрттен тұратын жиын (төрт үштік, екілік, туз) да үш ұпай береді. Сонымен қатар, егер сіз жиынның бірін ойнағаннан кейін, қолыңызға сол жиынды қайтадан құрайтын карта түссе, бонус қайта қолданылуы мүмкін. Осының барлығын қадағалау үшін ойыншылар әдетте жинаған карталарының бірін, скаподағыдай, бетімен жоғары қаратып қояды.

Сипано

Ciapanò (бірнеше солтүстік итальян диалектілерінде "жинамаңыз" немесе сөзбе-сөз "алмаңыз" дегенді білдіреді), сондай-ақ Орталық Италияда traversone деп аталады, ал Хорватия мен Черногорияда ko manje немесе chi fa meno (сөзбе-сөз "ең кем [ұпай] жинаушы") деп аталады. Бұл нұсқаның мақсаты – ең аз ұпай жинау. Ойын бір ойыншы 21 немесе одан көп ұпай жинағанда аяқталады, ал ең аз ұпай жинаған ойыншы жеңіске жетеді. "Каппоттто" жасау мүмкін, яғни барлық 11 ұпайды жинауға болады, онда ойыншы 0 ұпай алады, ал қалғандары 11 ұпай алады. Ciapanò-ны екі ойыншыдан артық ойнауға болады: егер ойыншылар 4 немесе 5 болса, әрқайсысы жеке ойнайды және тиісінше 10 немесе 8 карта алады. Егер ойыншылар 2 болса, қалыпты ережелер қолданылады. Егер ойыншылар 3 болса, екі ойыншыға 13 карта беріледі, ал дилердің оң жағындағы ойыншыға бір карта артық беріледі. Ойынды бастамас бұрын, ойыншы өз карталарының бірін таңдап, оң жақтағы ойыншыға береді, ол оны алып, содан кейін соңғы ойыншыға өз карталарының бірін береді. Соңғы ойыншы өз карталарының бірін бөліп қояды, оны соңғы айналымды ұтқан ойыншы алады. Ciapanò-ның аймақтық нұсқаларының бірінде карталардың біріне (әдетте жүрек туы) он бір ұпайдан тұратын арнайы ұпай беріледі, бұл басқа барлық ұпайлық карталардан көп. Ойын бір ойыншы 101 ұпай жинағанда аяқталады, ал қалған ережелер өзгеріссіз қалады.

Трессета

Трешета – Хорватияның Адриатика теңізінің жағалауында, әсіресе Далмацияда, сондай-ақ Черногория жағалауында, әсіресе Котор шығанағында кең таралған нұсқа. Ойын стандартты итальяндық 40 картадан тұратын колодамен ойналады. Оны бір ойыншыға қарсы ойнауға болады, бірақ көбінесе екі ойыншы жұбы қатысады, мұнда серіктестер бір-біріне қарама-қарсы отырады. Итальяндық нұсқадан басты айырмашылығы – ойыншы немесе екі серіктес ойыншы 41 ұпайға жеткенше ойналады, ал Tressette-де әдетте 21 ұпай қажет болады. Сонымен қатар, соңғы ойынды ұтып алған ойыншы толық бір ұпай алады, ⅓ ұпай емес. Басқа жағдайларда карталардың құны итальяндық нұсқамен бірдей. ⅓ ұпай беретін карталар (патша, жылқы, жаяу әскер, үш және екі) көбінесе "беле" деп аталады. Қолында үш үштік, екілік немесе туз немесе бір түсті үш ең жоғары карта (туз, екі, үш) болса, ол "акужа" деп аталады. Ойыншы акужа алғанда, оның жалпы есебіне үш ұпай (немесе егер төрт үштік, екілік немесе тузы болса, төрт ұпай) қосылады. Дегенмен, ойыншы алғашқы картасын ойнар алдында акужаны жариялауы керек. Хорватиялық нұсқада сағат тілі бойынша ойналады, ал Черногорияда – сағат тіліне қарсы ойналады.