Кіріспе
"Соли Део Глория" – латын тілінде "Құдайға ғана даңқ" деген мағына беретін сөйлем. Иоганн Себастьян Бах, Георг Фридерик Гендель және Кристоф Граупнер сияқты суретшілер осы сөзді өздерінің Құдайды мақтау үшін жасалған туындыларын көрсету үшін пайдаланған. Бұл фраза протестанттық реформация кезінде реформаторлардың негізгі сенімдерін қысқаша баяндау үшін ұсынылған бес "sola" принциптерінің біріне айналды. Сәлемдесу ретінде, цистерциан және траппист монахтар ордендері жазбаша хабарласуда осы фразаны қолданған. Доктрина ретінде, бұл барлық нәрсе Құдайдың даңқы үшін жасалуын, ал адамның өзіне даңқ беруі мен мақтанышын жоққа шығаруды білдіреді. Христиандардың қозғаушы күші және шабыт көзі өздері емес, Құдайдың даңқы болуы керек.
Soli Deo gloria is a Latin term for Glory to God alone. It has been used by artists like Johann Sebastian Bach, George Frideric Handel, and Christoph Graupner to signify that the work was produced for the sake of praising God. The phrase has become one of the five solae propounded to summarise the Reformers' basic beliefs during the Protestant Reformation. As a greeting, it was used by monks in Cistercian and Trappist monastic orders in written communication. As a doctrine, it means that everything is done for God's glory to the exclusion of mankind's self glorification and pride. Christians are to be motivated and inspired by God's glory and not their own.
Мағынасы және байланысты терминдер
Soli Deo gloria (қысқаша S.D.G.) әдетте Құдайға ғана даңқ деп аударылады, бірақ кейбіреулер оны жалғыз Құдайға даңқ деп аударады. Осыған ұқсас сөз тіркесі 1 Тімотеге 1:17-дегі "Вулгата" аудармасында да кездеседі: "soli Deo honor et gloria" – "Құдайға ғана құрмет пен даңқ". Грек және ағылшын тілдерінде бұл жол "дана" деген қосымша сөйлемнің болуына байланысты әртүрлі айтылады: ἀφθαρτῷ, ἀορατῷ, μόνῳ, σοφῷ Θεῷ—aphthartó, aorató, móno, sophó Theó—"өлімсіз, көрінбейтін, бірегей, дана Құдайға".
Музыкалық және әдеби қолданыс
Барокко стиліндегі композитор Иоганн Себастьян Бах өзінің барлық шіркеу шығармаларының соңында "S. D. G." әріптерін жазды және оны кейбір, бірақ барлық емес, әлемдік шығармаларына да қолданды. 16 ғасырдағы испан мистигі және ақыны Иоанн Крестің "Сақтық шаралары мен кеңестері" еңбегінде осыған ұқсас фраза, Soli Deo honor et gloria қолданылған. Бахқа құрмет көрсету мақсатында, сэр Джон Элиот Гардинер бұл терминді Archiv Produktion-нен кеткеннен кейін, өзінің Бах кантаталары жобасын жалғастыру және аяқтау үшін жеке таңдап, лейблінің аты ретінде пайдаланды. Аарон Шусттың 2009 жылғы "To God Alone (be the Glory)" әні Бахтың музыкалық ноталарының төменгі бөлігінде жазған "S. D. G." жазуынан шабыттанды.
Бес соладағы протестанттық қолдану
Сол сияқты, "sola fide", "sola gratia", "sola scriptura" және "solus Christus" тіркестері протестанттық реформацияның негізгі қағидаларын қамтитын "Бес sola" деп аталатын тұжырымдаманың бір бөлігіне айналды. Бұл жеке тіркестер ғасырлар бойы қолданылғанмен, олардың алғаш рет қашан біріктірілгені нақты белгісіз.
Басқа конфессиялық көзқарастар
Шығыс православие және Рим-католик теологиясында латрия термині тек қана Қасиетті Ұш Тұрғанға (Құдайға) бағытталған құлшылық пен даңққа қолданылады. Дулия термині қасиеттілерге жалпылай, ал гипердулия (латриядан төмен, дулиядан жоғары) - Құдай ана Марияға қолданылады. Латрия, гипердулия және дулияның үш деңгейлі иерархиясының анықтамасы 787 жылғы Никеяның екінші соборына дейін жетеді.
Девиздері
Soli Deo Honor et Gloria – бұл былғары сатушылардың құрметті компаниясының ұраны және Лондон қаласының Сент-Гелен алаңына кіреберістегі қақпасында жазылған; Дрейперлердің құрметті компаниясы да осы ұранды қолданады, бірақ ағылшын тілінде: «Құдайға ғана құрмет пен даңқ болсын». Soli Deo gloria – 1969 жылы Англикан қауымында құрылған епископтық шіркеудің бауырлары – Сент-Григорий бауырластығының, 1853 жылы құрылған Иллинойс штатының Батыс Чикаго қаласындағы Уитон академиясының, 1898 жылы құрылған Техас штатының Далас қаласындағы Далас баптистік университетінің, Конкордия колледжінің (Мурхед, Миннесота), Лютер колледжінің (Декора, Айова), 1955 жылы құрылған Айова штатының Сиукс-Сентер қаласындағы Дордт университетінің, Американдық органшылар гильдиясының, Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Христос пресвитериан академиясының, 1905 жылы құрылған Огайо штатының Янгстаун қаласындағы католик орта мектебі – Урсулин орта мектебінің, Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы Питтсбург теологиялық семинариясының және 1868 жылы құрылған британдық жеке мектеп – Бишоп Стортфорд колледжінің ұраны. Бұл ұран сондай-ақ Оңтүстік Африканың 1 ранд монетасына да басылған.