Австралиядағы орыстар: тарих, эмиграция, байланыстар бастауы. 1807 жылғы "Нева" кемесінен бастау алатын қарым-қатынастар мен орыс теңізшілердің сапары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік австралиялықтар – толық немесе ішінара орыс тегі бар Австралия азаматтары немесе Ресейден көшіп келіп, Австралияда тұратын адамдар.
Russian Australians comprise Australian citizens who have full or partial Russian heritage or people who emigrated from Russia and reside in Australia.
Ертедегі теңіз байланысы
1807 жылы «Нева» шлюпы капитан-лейтенант Людвиг фон Хагемейстердің басшылығымен Порт-Джексонға келді, онда ол Ресей Америкасына жол тартқанда азық-түлік жүктеді. Бұл Австралия құрлығына келген алғашқы ресейлік кеме болғандықтан, кейде Австралия колониялары мен Ресей арасындағы қарым-қатынастың бастауы деп есептеледі. 1820 жылы байланыстар жалғасты, онда капитан Михаил Лазарев пен Фабиан Готтлиб фон Беллинсгаузен басқарған ресейлік кемелер «Восток» («Шығыс» деген мағынада) және «Мирный» («Бейбіт») Порт-Джексонға келді. Олар патша Александр I қолдауымен Антарктиданы зерттеу экспедициясы кезінде бірнеше рет азық-түлік пен жөндеу іздеді. 19 ғасырдың ортасына дейін Австралияда, әлі де Британ империясының бір бөлігінде, Ресей империясынан келген бірнеше ондаған орыс, украин, литвалық, латыш, фин және басқа да эмигранттар тұрды. 19 ғасыр бойы Ресей кемелері Австралияға келіп тұрды, ал бірнеше ресейлік теңізшілер өз кемелерін тастап, Австралияда тұрақтады. Меннониттер мен духоборлар сияқты діни секталар Австралия мен Жаңа Гвинеяға 40 000-ға дейін қоныс аударушы жіберуді жоспарлады, бірақ ресей баспасөзіндегі кең талқылаудан және 2000-ға жуық адамның эмиграцияға өтініш білдіруінен кейін бұл жаппай көші-қон орындалмады. Ресей императорлық флотының «Богатырь» корветі 1863 жылы Мельбурн мен Сиднейге достық сапар жасады. Польшалық дезертирлерден алынған мәліметтер Ресейдің Одақты қолдау үшін Австралияға шабуыл жасау жоспарлары туралы көрсетті. (Австралия және Американдық Азаматтық соғыс: Ресей императорлық флоты туралы көріңіз). 1882 жылы Ресейдің үш әскери кемесі – «Африка», «Вестник» (Хабаршы) және «Пластун» – Мельбурн портына кірді, бұл баспасөзде ресейлік шапқыншылық туралы жаңа қорқыныштарды тудырды. Шабуылдық ниет болмағандықтан қорғаныс күштерінің қысқа мерзімді жұмылдырылуы болды. 1885 жылы британдық отаршылар Ресейдің тағы да жақын арада басып кіруі мүмкін деп ойлады және Ботани шығанағындағы «Сиднейдің артқы есігін» қорғау үшін Бере аралының бекінісін салды.
In 1807 the sloop Neva sailed to Port Jackson, under the command of Captain lieutenant Ludwig von Hagemeister, where it loaded provisions on its way to Russian America. As this was the first Russian vessel to travel to the Australian mainland, this is occasionally considered the start of relations between Australian colonies and Russia. Contacts continued in 1820 when the Russian ships Vostok (meaning 'East'), and the Mirny (Peaceful), under the command of captains Mikhail Lazarev and Fabian Gottlieb von Bellingshausen, visited Port Jackson. They sought provisions and repairs on several occasions during an expedition to explore Antarctica that Tsar Alexander I had promoted. Until the middle of the 19th century, only a few dozen Russians, Ukrainians, Lithuanians, Latvians, Finns and other émigrés from the Russian empire were resident in Australia, which was still a part of the British Empire. Russian ships visited Australia throughout the 19th century and a number of Russian seamen absconded from their ships to settle permanently in Australia. Religious sects, including the Mennonites and Doukhobors, made plans to send up to 40,000 settlers to Australia and New Guinea but after much debate in the Russian press, and 2,000 applications to emigrate, this mass emigration did not materialise. The Russian Imperial Navy corvette Bogatyr made a friendly visit to Melbourne and Sydney in 1863. Information from Polish deserters pointed to Russian plans to attack Australia in support of the Union cause. (See Australia and the American Civil War: Imperial Russian Navy) In 1882 three Russian Navy ships – the Africa, Vestnik (Herald or Messenger) and Plastun – made port in Melbourne, sparking renewed fears in the press of a Russian invasion. A brief mobilisation of defence forces ensued before the lack of aggressive intent was made clear. In 1885 concerned British colonists thought a Russian invasion was again imminent and built Bare Island Fort to protect "Sydney's back door" in Botany Bay
Көші-қон толқындары
XIX ғасырдың соңында Ресей империясынан жылына 250 мыңға дейін адам АҚШ, Канада, Аргентина және Бразилия сияқты елдерге эмиграциялады. Австралия бұл елдерге қарағанда әлдеқайда аз танымал бағыт болды, 1890 жылы Австралияға барлығы 300 ресейлік кеткен. 1891 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, Австралияда 2881 орыс тұрды, оның ішінде 2350 ер адам және 531 әйел адам.
Up to 250,000 people a year emigrated from the Russian Empire to countries such as the United States, Canada, Argentina and Brazil towards the end of the 19th century. Australia was a much less popular destination, with only 300 Russians leaving for Australia in 1890. According to the Census in 1891, the number of Russians living in Australia was 2881, comprising 2350 men and 531 women.
Екінші толқын 1905-1917
Екінші толқын 1905 жылы Ресейдің орыс-жапон соғысында жеңіліске ұшырағаннан кейін, сол жылғы революция мен 1917 жылғы ақпан революциясы аралығында болды. Бұл көшіп келгендер патшалық режимнің саяси қарсыластары және Ресей қарулы күштеріндегі міндетті әскери қызметтен бас тартқандарды құрады. 1914 жылы Австралиядағы Ресейдің бас консулы Александр Николаевич Абазаның мәлімдемесіне сәйкес, Австралияның 4,5 миллион халқының ішінде Ресей империясынан 12 000 адам болған. Австралияның демократиясы мен әлеуметтік мобильдігінің тартымдылығы көптеген эмигранттардың алғашқы жылдарындағы қиындықтарды басып өтуіне себеп болды, көбінесе олар ағылшын тілін білмегендіктен жұмыспен қамтылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралияда тұратын барлық орыс еркектерінің кемінде төрттен бірі Австралия армиясында қызмет етті. Бұл көрсеткіш жалпы австралиялық халықтан жоғары болды.
A second wave occurred between the defeat of Russia in the Russian Japanese War in 1905, the revolution of that year and the February Revolution in 1917. These migrants comprised political opponents of the Czarist regime and defectors from compulsory military service in the Russian armed forces. According to Alexander Nikolayevich Abaza, the Russian General Consul in Australia in 1914, there were 12,000 people from the Russian empire in Australia out of a total population of 4.5 million. The lure of Australia's democracy and social mobility outweighed the hardships which many of the emigres suffered in their first years, often in labouring jobs due to their lack of English. During the World War I no less than one quarter of all the Russian males living in Australia served in the Australian Army. By percentage it was more than for the general Australian population.
Бесінші толқын Ресейліктер бүгінде Австралияда
2006 жылғы халық санағы бойынша Австралияда Ресейде туған 15 354 адам болған. Ресейде туған тұрғындардың көп бөлігі Мельбурн (5 407) немесе Сиднейде (5 367) тұрады. Ресейде туған тұрғындардың көп үлесі әйелдер (62%), ал басым көпшілігі (69%) 1990 жылдан кейін Австралияға келген. Сондай-ақ 2006 жылғы халық санағында 67 055 австралиялық тұрғын өздерінің орыс тегінен екенін, жалғыз немесе басқа бір тектің қатысуымен білдірді.
The 2006 Census revealed Australia had a Russian born population of 15,354. Most Russian born residents live in Melbourne (5,407) or Sydney (5,367). A significant portion of Russian born residents are women (62%), and most (69%) had arrived in Australia no earlier than 1990. Also at the 2006 Census 67,055 Australian residents declared that they had Russian ancestry, either alone or in combination with one other ancestry.
Австралиядағы орыс православие шіркеуі
Австралиядағы алғашқы орыс православие шіркеуі 1925 жылы Брисбенде құрылды. Ондағы Әулие Николай шіркеуі (қазіргі Әулие Николай орыс православие соборы) патша-мартир Николай II-ге арналған ескерткіш болуы тиіс еді. 1925 жылы Сиднейге көшіп келген кен инженері Илья Репин (1888–1949) 1930 жылдары Сиднейдегі Робертсон жолында орыс православие шіркеуін құруға көмектесті. Алдымен өз үйінде қызмет өткізіп, ол жерде Әулие Владимир шіркеуін құрды, ол бүгінге дейін сақталған. Австралияға орыс мәдени және өнер сапарларының ұзақ тарихы бар. 1913 жылы Ресей императорлық балеті Австралияға гастрольдік сапар жасады, бұл Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін ресейлік актерлердің алғашқы және жалғыз қойылымы болды. 1926 жылы әйгілі орыс балеринасы Анна Павлова Мельбурн мен Сиднейде биледі, сол кездегі Австралия балетіне үлкен серпін берді. Сол жылы атақты опера әншісі Федор Шаляпин Австралияда концерттік турне өткізді. Танымал балерина Ирина Баронова Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Австралияға гастрольдік сапар жасап, 2000 жылдан бастап 2008 жылы қайтыс болғанға дейін Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Байрон-Бейде тұрды. Ол Корольдік би академиясының вице-президенті және Австралия балетінің меценаты болды, 2005 жылы өзінің естеліктерін жариялады. Кира Буслофф (Абрикосова) (1914–2001) Австралиядағы ең көне балет труппасының негізін қалаушы ретінде танымал. Монте-Карлода орыс ата-аналарынан туған ол 1938 жылы Ковент-Гардендегі орыс балетінің құрамында Австралияға келді және 1939 жылы гастроль аяқталғаннан кейін Австралияда қалды. Ол күйеуі, композитор Джеймс Пенбертимен бірге Пертке көшіп, 1952 жылы Батыс Австралия мемлекеттік балет труппасын құрды. Пианисттер Александр Сверженский мен Филипп Шовк, суретші Данила Васильев Австралияда жұмыс істеп, өнер саласының жергілікті дамуына үлкен үлес қосты, ал өнер тарихшысы Нина Кристесен 1946 жылы Мельбурн университетінде орыс тілі мен әдебиеті кафедрасын ашты. Австралияда орыс өнері фестивальдері мен іс-шаралары танымал. 1987 жылы Александр Пушкиннің қайтыс болуының 150 жылдығына орай поэзия фестивальдері өткізілді, ал Мельбурн мен Сиднейдегі ірі қалалардағы көптеген орыс мәдени және әлеуметтік ұйымдары белсенді жұмыс істейді. "Орыс байланысы" Австралиядағы орыс мәдени шаралары мен оқиғалары туралы тәуелсіз және толыққанды ақпараттық нұсқаулық. Бұл ұйым өнер көрмелері, балет, классикалық музыка, концерттер, фестивальдер, балалар іс-шаралары, кино, мюзикл, лекциялар, опера және театр сияқты орыс мәдени іс-шараларын қолдайды. "Орыс байланысы" жаңа орыс әдебиеті мен түрлі кітапханалардан қол жетімді орыс тіліндегі фильмдер каталогын қосып, үнемі кеңейіп келеді. Ресейдің Михаил Андреевич ханзадасы. Адам Бэрнс: Иммиграциялық адвокат және бұрынғы регби ойыншысы. Дария Гаврилова: Теннисші. Грег Джелоудев: Регбиші. Питер Менгеде: Америкалық Helmet және Handsome топтарының гитарисі және негізін қалаушы мүшесі. Владимир Михайлович Петров: Дипломат. Евдокия Петрова: Австралиядағы орыс тыңшысы. Коста Ронин: Актер.
The first Russian Orthodox parish in Australia was founded in Brisbane in 1925. The parish church of St Nicholas there (now St Nicholas Russian Orthodox Cathedral) was intended to be a monument to the Tsar martyr Nicholas II. The mine engineer Ilya Repin (1888–1949), after settling in Sydney in 1925, helped create a Russian Orthodox Church in Sydney on Robertson Road in the 1930s. First holding services in his own cottage, he founded the Church of Saint Vladimir on this site, a 'khram' which exists to this day. There is a long history of Russian cultural and artistic visits to Australia. In 1913, the Russian Imperial Ballet toured Australia, the first and only performances of Russian actors before the First World War. In 1926 the famous Russian ballerina Anna Pavlova danced in Melbourne and Sydney, giving a great boost to the embryonic Australian ballet of its day and in the same year, famed opera singer Feodor Chaliapin made an Australian concert tour. Renowned ballerina Irina Baronova toured Australia before the Second World War and lived in Byron Bay, New South Wales from 2000 until her death in 2008. She was a vice president of the Royal Academy of Dance and a patron of The Australian Ballet, and published her memoirs in 2005. Kira Bousloff (Abricossova) (1914–2001) is best known as the founder of the oldest ballet company in Australia – the WA State Ballet Co. Born in Monte Carlo to Russian parents, she came to Australia as a member of the Covent Garden Russian Ballet company in 1938 and remained in Australia after the tour ended in 1939. She moved to Perth with her husband composer James Penberthy and established the Western Australian State Ballet Company in 1952. Pianists Alexander Sverjensky and Phillip Shovk and painter Danila Vassilieff worked in Australia and boosted the local development of their arts, while art historian Nina Kristesen established the Department of Russian Language and Literature at Melbourne University in 1946. Russian arts festivals and events are popular in Australia. The 150th anniversary of Alexander Pushkin's death was commemorated with poetry festivals in 1987 and a range of Russian cultural and social organisations are active in the major cities of Melbourne and Sydney. The Russian Connection provides an independent and comprehensive guide to cultural events and occasions with a Russian flavour in Australia. The organisation promotes Russian cultural activities such as art exhibitions, ballet, classical music, concerts, festivals, children's events, movies, musicals, lectures, opera, and theatre. The Russian Connection is continually expanding with the recent addition of a catalogue of new Russian literature and Russian language movies available from various public libraries. Prince Michael Andreevich of Russia. Adam Byrnes: Immigration lawyer and former Rugby Union player. Daria Gavrilova: Tennis player. Greg Jeloudev: Rugby Union player. Peter Mengede: Guitarist and founding member of the American bands Helmet and Handsome. Vladimir Mikhaylovich Petrov: Diplomat. Evdokia Petrova: Russian spy in Australia. Costa Ronin: Actor.
Ресейдегі австралиялықтар
Австралиядағы ресейлік байланыстар көбінесе Австралияға көшіп келген немесе сапармен келген Ресейде туған адамдардан құралған. Ресейге көшкен австралиялықтардың ең танымал өкілі – атақты физик Александр Михайлович Прохоров. Ол 1916 жылы Квинсленд штатының Атертон қаласында орыс иммигранттарының отбасында дүниеге келген. Ол және оның ата-анасы 1923 жылы КСРО-ға көшіп барды. 1964 жылы ол лазерлер мен мазерлер саласындағы еңбектері үшін физика бойынша Нобель сыйлығын алды. Сонымен қатар, 1969 жылдан бастап "Кеңес энциклопедиясының" бас редакторы қызметін атқарды.
The Russian connections in Australia are mostly composed by Russian borns moving to or visiting Australia. The most notable representative of the Australians moving to Russia is the famous physicist Aleksandr Mikhailovich Prokhorov. He was born in Atherton, Queensland, Australia, to a family of Russian immigrants in 1916. He and his parents relocated to the Soviet Union in 1923. In 1964 he received the Nobel Prize in Physics for his work on lasers and masers. He was also the chief editor of the Great Soviet Encyclopedia from 1969.