Марк 13: Алдын ала айтылғандар мен соңғы заман туралы сөздер

Кіріспе

Марк 13 тарауы – Жаңа өсиеттегі Марк Ізгі хабарының он үшінші тарауы. Онда Исаның Иерусалим ғибадатханасының қирауы және Яһудеяға келген апаттар туралы болжамдары, сондай-ақ Марк бойынша Исаның соңғы заман туралы айтқан сөздері жазылған. Теолог Уильям Барклей осы тарауды «Киелі кітаптағы ең яһудилік тараулардың бірі» және «қазіргі оқырман үшін Жаңа өсиетте түсінуге ең қиын тараулардың бірі» деп сипаттаған.

Мәтін

Бастапқы мәтін Койне грек тілінде жазылған. Бұл тарау 37 аятқа бөлінген.

5-8-аяттар

Ешкім сендерді адасқа салуға тырыспасын! Көптеген адамдар Менің атымнан келіп: «Мен Мәсіхпін!» дейтін болады, және көптеген адамдарды адастырады. Соғыстар мен соғыс туралы қауесеттерді естігенде қорқудың қажеті жоқ: мұндай нәрселер болуы керек, бірақ соңы әлі келмейді. Өйткені ұлт ұлтқа қарсы, ел елге қарсы туады. Әртүрлі жерлерде жер сілкіністері болады, ашаршылықтар мен қиындықтар пайда болады: бұл – қайғының бастауы. «Қайғының бастауы» деген сөз дәстүрлі аудармада, Женева және Король Джеймс Киелі кітаптарында қолданылады. Оның тура мағынасы, мысалы, «Жаңа қайта қарастырылған стандартты аудармада» көрсетілгендей, «босанудың алғашқы ауыртпалығы». Бұл сенім бойынша, Мәсіх Иерусалимге келсе, соңғы Мәсіхтік жеңіс пен Құдайдың Патшалығы жақын болды. Бірақ Иса өзінің соңғы жеңісінен бұрын болатын көптеген оқиғаларды айтып отырғандай көрінеді.

9 - 13 тармақтар

Иса оларға түрлі кеңестер мен қауымдар, билеушілер мен патшалар тарапынан қуғынға ұшырайтынын (сабап соққыланатынын), олар Құдайдың өзі арқылы сөйлейтіндіктен, ойға келгенін айтуларын және Исаның жаңалықтары барлық елдерге жеткізілетінін айтады. Ал кім соңына дейін тұғырлы болса, сол құтылады. Матай 10:17 және Елшілердің істері 22:19 қауымдарда ұрып-соғу немесе қамшылау туралы да айтады. Елшілердің істері 5:36-37-де Гамалиелдің Теодас пен Галилеялық Яһуда туралы айтқан сөздері келтірілген. Марк оқырманға оның жеккөрушілік туралы түсініктемелерін қосады, бұл сөз тіркестері оның және оның тыңдаушылары арасындағы белгілі бір код болған деп болжайды. Бұл Даниял кітабынан алынған үзінді, ол 9:27-де Даниял пайғамбарға Бабыл тұтқындығында Иерусалимнің болашағы туралы Жәбірейіл пайғамбар айтқан деп айтылған пайғамбарлықтың бір бөлігі ретінде келтіріледі. «Жамандық» (немесе «құдайсыздық») келтіріледі. 11:31 оны патшалардың үлкен шайқасымен байланыстырып көрсетеді, ал 12:11 оны Даниялдың соңғы уақытқа қатысты көрісінің бір бөлігі ретінде пайдаланады. Даниялдың б.з.д. 2 ғасырдың ортасында псевдоэпиграфикалық түрде жазылғандығына сенетін көптеген қазіргі ғалымдар, осы сілтемелер шын мәнінде 168 жылы Екінші ғибадатханадағы Құрбандық тастағына Антиох IV Эпифанмен орнатылған Зевс құдайына арналған пұтханаға қатысты деп санайды. Бұл ерте христиандар мен Марк тыңдаушылары үшін не білдіргені белгісіз, кейбіреулері оны Титтің ғибадатхананы қиратуымен байланыстырады, ал басқалары бұл Калигуланың ғибадатханаға өзінің мүсінін қоюға тырысқандығымен байланысты болуы мүмкін деп санайды. Тағы басқалары оны Антихрист деп санайды. Бұл Римнің Иерусалимді қиратуына қатысты ма, әлде одан кейін христиандар осылай түсінген ме, белгісіз. Марк айтқандай, Иса бұл пайғамбарлықты ғибадатхана 70 жылы қирағанға дейін бірнеше жыл бұрын айтқан. Елшілердің істері 6:14-те (егер Исаны есептемесек) алғашқы христиан шейіті Степанға Иса Израильді және Мұса заңын жояды деп жалған айып тағылды, содан кейін оны таспен ұрып өлтірді, осы оқиғаны Пауыл көрген делінеді. Иерусалимнің қирауы туралы пайғамбарлықтар Михей 3:12-де де кездеседі. Ғалымдар осы үзіндіні Марк пен одан көшірілген барлық еңбектердің 70 жылға дейін немесе кейін жазылған уақытын анықтау үшін пайдаланады. Марк 15:29-да Иса ғибадатхананы қиратып, үш күнде қайта тұрғызамын деген сөзін мазақтап айтады, бұл Исаның Маркта жазылмаған мәлімдемесі, бірақ ол 14:57-де адам жасаған ғибадатхананы қиратып, үш күнде алмастырамын деген жалған айыпқа ұшырайды. Бұл ғибадатхананың қирауы Исаның денесінің, Құдайдың денесінің өлімі және үш күннен кейін қайта тірілуі ретінде түсіндірілуіне мүмкіндік береді. Исаның ғибадатхананы қиратып, үш күнде қайта тұрғызатыны туралы Ізгі хабар 2:19-да айтылған және Матай 26:61-де оған қарсы дәлел ретінде қолданылған.

Jesus then predicts that they will be harassed (beaten) by various councils and synagogues, rulers and kings; that they are to say whatever comes to mind, as it will be God speaking through them, and that Jesus' message will be given to every nation. Families will be torn apart, that "All men will hate you because of me, but he who stands firm to the end will be saved." Matthew 10:17 (NKJV) and Acts 22:19 (NKJV) also make reference to beating or scourging taking place within synagogues. Acts of the Apostles 5:36 37 contains a description given by Gamaliel about Theudas and Judas the Galilean, both also mentioned by Josephus, who also claimed to be leaders of new movements. Mark inserts his own comments to the reader about the abomination, suggesting the phrase was some kind of code between him and his audience. It is a quote from the Book of Daniel where it appears in 9:27 as part of a prophecy that the book claims was given to the prophet Daniel by Gabriel during the Babylonian captivity about Jerusalem's future. An "Anointed One" would come, be "cut off", and then another people would come and destroy Jerusalem and set up the abomination in the Temple. 11:31 speaks of it in context of a great battle of Kings, and 12:11 uses it as part of Daniel's end time vision. Many modern scholars, who believe Daniel was pseudepigraphically written in the mid 2nd century BC, believe that these references really refer to the shrine to Zeus set up by Antiochus IV Epiphanes with a Pagan altar on the Altar of Holocausts in the Second Temple in 168 BC. What exactly it meant to the Early Christians and Mark's audience is unknown, with some thinking it refers to Titus' destruction of the Temple, others that it might be a reference to Caligula's attempt to have a statue of himself put in the Temple. Others have seen the abomination as the Antichrist. It is unclear whether this refers to the Roman destruction of Jerusalem, but many Christians after that event certainly have seen it that way. According to Mark, Jesus made this prediction years before the Temple was actually destroyed in 70. Acts 6:14 states that Stephen, the first Christian martyr (unless one counts Jesus), was falsely accused of claiming Jesus would destroy Israel and the Mosaic law before he was stoned to death, an event Acts claims Paul observed. Predictions of Jerusalem's destruction are also found in Micah 3:12. Scholars use this section to date Mark, and all works believed to have copied from it, slightly before or after the year 70. In Mark 15:29 Jesus is mocked as having claimed that he would destroy the Temple and raise it again in three days, a statement of Jesus that Mark does not record in the narrative, although he is falsely accused of claiming he would destroy the man made Temple and replace it in three days in 14:57. This gives rise to the interpretation of the Temple's destruction as the death of Jesus' body, the body of God, and his resurrection three days later. That Jesus predicted the Temple's destruction and his rebuilding of it in three days is stated in John 2:19 and is used as evidence against him in Matthew 26:61.