Кіріспе

Орыс ақыны Александр Пушкиннің әйелі (1812–1863)

Наталья Николаевна Пушкина Ланская (Наталья Николаевна Пушкина Ланская; 8 қыркүйек 1812 – 26 қараша 1863) (Гончарова) – 1831 жылдан бастап, 1837 жылы Жорж д’Антеспен болған дуэльде қаза болғанға дейін орыс ақыны Александр Пушкиннің әйелі болды. Наталья 1844 жылдан 1863 жылы қайтыс болғанға дейін генерал-майор Петр Петрович Ланскойға үйленген.

Пушкинмен неке

Көптеген тартынбастан кейін, Наталья 1830 жылғы сәуірде Пушкиннен неке ұсынысын қабылдады, бірақ патша үкіметі бостандыққа ұмтылған ақынды қуғындамайтынына көз жеткізген соң ғана. Олар 1830 жылғы 6 мамырда ресми түрде никелесті және тойға шақыру қағаздарын жіберді. Холераның таралуы және басқа да жағдайларға байланысты той бір жылға кейінге шегерілді. Салтанатты рәсім 1831 жылғы 18 ақпанда (ескі стиль) немесе 2 наурызда (жаңа стиль) Мәскеудегі Большая Никитская көшесіндегі Ұлы Көтеріліс шіркеуінде өтті. Некеде тұрған алты жыл ішінде Наталья Пушкина төрт бала дүниеге келтірді: Мария (1832 жылы туған, Анна Каренинаның прототипі ретінде ұсынылған), Александр (1833 жылы туған), Григорий (1835 жылы туған) және Наталья (1836 жылы туған) (Нассау-Вейлбург үйінің мүшесі Николаус Вильгельмге тұрмысқа шығып, Меренберг графесі болған). Отбасы ұзақ уақыт елді мекенде тұрғандықтан, ал Пушкин уақытының көп бөлігін астаналарда өткізгендіктен, Наталья мен Пушкин арасында кең ауқымды хат алмасу болды. Пушкиннен Натальяға жазылған 78 хат сақталған; олар көбінесе жеңіл-жеңіл, бірақ оларды махаббат хаттары деп атауға болмайды. Ақын оған бірнеше өлеңдер арнаған деп саналады, соның ішінде "Мадонна" (1830). Натальяның Пушкинмен хат алмасуы, анасы Наталья Ивановнамен бірге жазылған бір хаттан басқа, жоғалып кетті.

Д'Антеспен болған қарым-қатынасы

1835 жылы Наталья француз иммигранты Жорж Шарль де Хикерен д’Антеспен танысып, қоғамдық интригаға қатысады, бұл Д’Антеспен байланысы туралы әңгімелерге әкелді. Бұл оқиға 1837 жылғы 27 қаңтарда Пушкин мен Д’Антес арасындағы екіайқасқа соқтырды, нәтижесінде Пушкин қаза тапты. Зерттеушілер Натальяның осы жағдайдағы әрекеттерінің дұрыстығы туралы пікірде келіспейді. Анна Ахматова мен Марина Цветаева сияқты кейбіреулер Пушкиннің өліміне тікелей немесе жанама түрде оны кінәлады, оның Пушкиннің ұлылығын түсінбегенін және оның өнеріне лайықты қызығушылық танытпағанын айтады. Ол оның қосылуынан гөрі әлемдік ләззаттарды артық көреді, бірақ оның одан бөлек әлеуметтенуіне де мәжбүр болды; мысалы, жүктілік кезінде де әпкелеріне сарайда сүйемелдеуші болуға тура келді, себебі басқа біреудің мұндай мүмкіндігі болмады, және олар күйеу табу үшін тек қоғамға қатыса алды. Оның қымбат көйлектер мен әшекейлерге үнемі ақша талап етуі ақынды ләззат үшін емес, ақша табу үшін жазуға итермеледі. Дегенмен, мұрағаттық материалдарды және қазіргі заманғы естеліктерді, соның ішінде отбасы мүшелерінің естеліктерін (әдетте Наталья Николаевнаны жылылықпен және құрметпен еске алған) зерттеу, оған көбірек жанашырлықпен қарауға мүмкіндік береді. Оның Пушкиннен келген хаттарды сақтап қалғаны (оның оның жазба мұрасының маңыздылығын сезінгенін көрсетеді) және кейін оларды жариялауға рұқсат бергені оның еңбегі деп есептеледі.

Екінші неке және қайтыс болу

1843 жылы Наталья ағасымен бір полкте қызмет ететін Петр Петрович Ланскоймен танысты. Оған көптеген лайықты күйеулер тарап қызығушылық танытқан, бірақ Ланской оның балаларын өз балаларындай бағып-қағуды уәде етіп, жүрегін жеңіп алды. Олардың некесі 1844 жылғы 16 шілдеде Стрельнада болды. Ланской патшаның құрметіне ие болды және үйленуінен бұрын көрнекті мансапқа қол жеткізген. Некеден кейін Наталья үш қызды дүниеге әкелді: Александра (1845 ж.т.), Елизавета (1846 ж.т.) және София (1848 ж.т.). Наталья 1863 жылғы 26 қарашада қайтыс болды және Александр Невский лаврасының зиратына жерленді.