Калушин тарихы: Польша қаласының өткені мен қазіргісі

Кіріспе

Калушин – Польшадағы қала, Мазовия воеводіндегі Минск округіндегі Калушин гминасының орталығы.

Тарих

Орта ғасырларда Гребковта католик шіркеуінің филиалы салынған. 1472 жылы ол приход шіркеуіне дейін жаңартылды. 17 ғасырда еврей қауымы құрылды. Қаңтар көтерілісі кезінде, 1863 жылдың 5 тамызында поляк көтерілісшілері мен орыс әскерлері арасында шайқас болды. Орыс әскерлері поляк көтерілісшілерінің тобын қоршап алды, бірақ қысқаша шайқастан кейін поляктар қоршаудан бұзылып, Подляхияға қарай қашып құтылуға үлкерді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1918 жылы Польша тәуелсіздігін қайтарып алып, қаланың бақылауын қолына алды. 1897 жылы еврей қауымы 6419 адамды (жалпы халықтың 76%) құрады; 1921 жылы – 5033 (82%); 1931 жылы – 7256 (82%); ал Холокост алдында шамамен 6500 адамды. Экономиканың негізгі салаларына керамика жасау, ұн тарту, намаз шалы тоқу және тері саудасы кірді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, 1939 жылдың 11-12 қыркүйегінде Калушин шайқасы поляктар мен неміс басқыншылары арасында болды. Поляктар шайқаста жеңіске жетті, алайда қала жақын арада неміс оккупациясына түсті. Нацистік Германияның билігі тұсында еврейлер қорқытылып, тоналып, көбінесе мәжбүрлеп жұмыс істеуге алынды. 1940 жылы Калушинде гетто құрылып, еврейлердің мүлігі тәркіленді. Калушин геттосына айналасындағы елді мекендерден жүздеген еврейлер әкелінді, көбісі мүлкі, ақшасы және жұмысы болмады. Геттода аштықтан және аурудан ондаған, мүмкін жүздеген еврейлер қайтыс болды. 1942 жылдың тамыз айының соңында Варшава мен Минск-Мазовецкийдегі еврейлердің өлтірілгені туралы естігеннен кейін көптеген жас еврейлер ормандарға қашып кетті. 1942 жылдың қыркүйегінде, поляк полициясының және басқа да көмекші күштердің көмегімен немістер еврейлерді базар алаңында жинады. Бір поляк басқарушысы, Шерадзинский (Берман зауыты), өз қызметкерлерінің 30-ын жиналыстан босатуға қол жеткізді. Жүздеген адам сонда және еврей зиратында өлтірілді. Қалған еврейлер пойызбен Треблинкаға апарылып, сол жерде дереу өлтірілді. Аз ғана адамдар пойыздан қашып құтыла алды.

In the Middle Ages, a filial church of the Catholic parish in Grębków was built. In 1472, it was upgraded to a parish church. In the 17th century, a Jewish community was established. During the January Uprising, on 5 August 1863, a skirmish between Polish insurgents and Russian soldiers took place there. Russian soldiers surrounded a Polish insurgent unit, but after a short battle the Poles managed to break through the encirclement and escape towards Podlachia. Following World War I, in 1918, Poland regained independence and control of the town. The Jewish community numbered 6,419 (76% of the total population) in 1897; 5,033 (82%) in 1921; 7,256 (82%) in 1931; and approximately 6,500 on the eve of the Holocaust. Economic branches included the manufacture of pottery, flour mills, prayer shawl weaving and the fur trade. At the beginning of World War II, on 11–12 September 1939, it was the site of the Battle of Kałuszyn between Poles and invading German troops. Poles won the battle, however the town soon fell under German occupation. Under Nazi German occupation, Jews were terrorized, robbed, and often kidnapped for forced labour. In 1940, a ghetto was established in Kałuszyn, and Jewish property was confiscated. Hundreds of Jews from surrounding communities were brought to the Kaluszyn ghetto, most with no possessions, money, or employment. Dozens, or perhaps hundreds, of Jews died in the ghetto of starvation and disease. In late summer 1942, many young Jews fled to the forests after hearing of the murders of the Jews of Warsaw and Mińsk Mazowiecki. In September 1942, assisted by the Polish police, and possibly other auxiliaries, the Germans assembled the Jews at the market square. One Polish manager, Sheradzinsky, (the Berman plant) managed to free 30 of his employees from the assembly. Hundreds were murdered there and at the Jewish cemetery. The remaining Jews were taken by train to Treblinka where they were immediately murdered. A few managed to escape from the train.

Спорт

Жергілікті футбол клубы — «Виктория Калушин». Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.