Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз діни қызметкері, археолог, антрополог және геолог (1877–1961)
French priest, archaeologist, anthropologist, and geologist (1877–1961)
Анри Эдуард Проспер Брейль (1877 жылғы 28 ақпан – 1961 жылғы 14 тамыз), көбінесе Аббе Брейль (abe bʁœj) деп аталатын, француз католик діни қызметкері, археолог, антрополог, этнолог және геолог болған. Ол Сомма және Дордонь аңғарларындағы үңгір суреттерін, сондай-ақ Испания, Португалия, Италия, Ирландия, Тельярд де Шарденмен бірге Қытай, Эфиопия, Британдық Сомали жағалауы протектораты және әсіресе Оңтүстік Африкадағы зерттеулерімен танымал.
Henri Édouard Prosper Breuil (28 February 1877 – 14 August 1961), often referred to as Abbé Breuil (abe bʁœj), was a French Catholic priest, archaeologist, anthropologist, ethnologist and geologist. He is noted for his studies of cave art in the Somme and Dordogne valleys as well as in Spain, Portugal, Italy, Ireland, China with Teilhard de Chardin, Ethiopia, British Somali Coast Protectorate, and especially Southern Africa.
Өмір
Брейль Францияның Манш департаменті, Мортен қаласында дүниеге келді. Ол судья Альберт Брейль мен Люси Морио Де Л'Ильдің ұлы еді. Білімін Сент-Сулпиц семинариясында және Сорбонна университетінде алды, 1900 жылы дін қызметкері болып тағайындалды және зерттеу қызығушылықтарын қанағаттандыруға рұқсат алды. Ол терең діни сенімді және білімді адам болды. 1904 жылы Брейль Британ мұражайындағы 13 000 жылдық бұғы бейнесінің екі бөлігінің бір композиция екенін анықтады. 1905 жылы Фрибург университетінде лекция оқыды, ал 1910 жылы Парижде тарихқа дейінгі этнология профессоры болды, 1925 жылдан бастап Франция колледжінде де дәріс берді.
Breuil was born at Mortain, Manche, France, and was the son of Albert Breuil, magistrate, and Lucie Morio De L'Isle. He received his education at the Seminary of St. Sulpice and the Sorbonne and was ordained in 1900, and was also given permission to pursue his research interests. He was a man of deep religious faith and learning. In 1904 Breuil had recognised that a pair of 13,000 year old carvings of reindeer at the British Museum were in fact one composition. He assumed a post as lecturer at the University of Fribourg in 1905, and in 1910 became professor of prehistoric ethnology in Paris and at the Collège de France from 1925.
Үңгір суреттері
Брейль өзі тапқан үңгір суреттерін адал түрде көшіріп, шебер суретші болған. 1924 жылы Ұлттық ғылым академиясының Даниэль Жиро Эллиот медалімен марапатталды. Ол көптеген кітаптар мен монографиялар жариялады, Ласко және Алтамира үңгірлерін жалпыхалыққа таныстырды және 1938 жылы Франция институтының мүшесі болды. Брейль 1931 жылы Қытайдың Чжоукудиан қаласындағы Пекин адамының қазбаларын зерттеді және осы жерде тас құралдардың бар екенін растады. 1929 жылы Солтүстік Африка мен Еуропаның тас дәуірі өнеріндегі танымал ғалым ретінде, Оңтүстік Африкадағы тарихқа дейінгі кезеңге арналған конгресске қатысты. 1942 жылы премьер-министр Ян Смуцтың шақыруымен ол қайта оралып, 1944 жылдан 1951 жылға дейін Витватерсранд университетінде кафедра басқарды. Оңтүстік Африкада болған кезінде Лесотода, Шығыс Азат Мемлекетте және Натал Дракенсбергте тас суреттерін зерттеді. 1947-1950 жылдары Оңтүстік-Батыс Африка мен Родезияға үш экспедиция ұйымдастырды. Ол бұл кезеңді «ғылыми өмірімнің ең қызықты жылдары» деп сипаттады. Жергілікті археолог Кози Марайспен бірге Оңтүстік-Батыс Африка мен Бечуаналендке саяхат жасады. 1953 жылы Брандберг тауының жартасынан шамамен 6000 жыл бұрын салынған суретті тапқанын хабарлады, кейін ол «Ақ әйел» деп аталды. 1952 жылы Брейль Францияға оралып, Оңтүстік Африка үкіметінің қолдауымен бірқатар жарияланымдар жасады. Брейльдің кітаптарында ол барған жерлердегі өнер туындыларының құнды фотосуреттері мен эскиздері бар, бірақ олар Оңтүстік Африканың ресми расистік көзқарастарымен бұзылған. Брейль зерттеген суреттерге «ақ» авторлық құқығын тағу үшін күрделі сценарийлер құрастырды. Мысалы, ол «Брандбергтің Ақ әйелі» деп белгілі әдемі суретті египеттіктердің (немесе басқа да Жерорта теңізі халықтарының) салғаны туралы теория ұсынды. Олардың Намибияның шұрайлы даласына мыңдаған шақырым қашықтықтан келгеніне сенудің орнына, суреттердің Бушмендер мен Намибия мен Оңтүстік Африканың басқа да жергілікті халықтарының өнері екенін және олардың өмір салтын көрсететінін қабылдау логикалық болды. Оның еуропалық және африкалық археологияға қосқан үлесі зор болды және ол алтыдан кем емес университеттен құрметті докторлық атағын алды. 1947-1955 жылдары Панафрикалық археологиялық қауымдастықтың президенті болды. Ол Францияның Валь-д'Уаз департаментіндегі Л'Иль-Адам қаласында қайтыс болды.
Breuil was a competent draughtsman, faithfully reproducing the cave paintings he encountered. In 1924 he was awarded the Daniel Giraud Elliot Medal from the National Academy of Sciences. He published many books and monographs, introducing the caves of Lascaux and Altamira to the general public and becoming a member of the Institut de France in 1938. Breuil visited the Peking Man excavations at Zhoukoudian, China in 1931 and confirmed the presence of stone tools at the site. In 1929, when already a recognised authority on North African and European Stone Age art, he attended a congress on prehistory in South Africa. At the invitation of prime minister Jan Smuts he returned there in 1942 and took up a chair at Witwatersrand University from 1944 to 1951. During his South African stay he studied rock art in Lesotho, the eastern Free State and in the Natal Drakensberg. He undertook three expeditions to South West Africa and Rhodesia between 1947 and 1950. He described this period as "the most thrilling years of my research life". He had excursions to South West Africa and Bechuanaland with a local Archeologist Kosie Marais. In 1953 he announced his discovery of a painting about 6 000 years old, subsequently dubbed The White Lady, under a rock overhang in the Brandberg Mountain. Breuil returned to France in 1952 and produced a series of publications sponsored by the South African Government. Breuil's books contain valuable photographs and sketches of the art works at the sites he visited but are marred by official South African racism. Breuil developed elaborate scenarios to attribute "white" authorship to the paintings he studied. For example, he had a theory that the beautiful painting known as "The White Lady of the Brandberg" had been painted by Egyptians (or some other Mediterranean people), who had improbably made their way thousands of miles southwest into the wilds of Namibia, rather than accepting the logical and fairly obvious fact that the paintings were the product of (and clearly represent the lifestyle of) the Bushmen and other native peoples of Namibia and South Africa. His contributions to European and African archaeology were considerable and recognised by the award of honorary doctorates from no fewer than six universities. He was President of the PanAfrican Archaeological Association from 1947 to 1955. He died at L'Isle Adam, Val d'Oise, France.