Кіріспе

Америкалық ақын

Эльза Гидлоу (29 желтоқсан 1898 – 8 маусым 1986) – Ұлыбританияда туған, канадалық-американдық ақын, тілші, философ және гуманитар. Ол Солтүстік Америкада жарық көрген ашық лесбияндық махаббат өлеңдерінің алғашқы жинағы – «On a Grey Thread» (1923) еңбегімен танымал. 1950 жылдары Гидлоу Калифорния штатының Марин округіндегі богемиялық «Druid Heights» қауымын құруға атсалысты. Ол он үш кітаптың авторы және «Word Is Out: Stories of Some of Our Lives» (1977) деректі фильмінде өз ролінде ойнады. Өмірінің соңына таяу жазған «Эльза, мен әндеріммен келемін» (1986) автобиографиясында өмірбаянын қамтыды. Бұл автордың өзін ашық айтқан және псевдоним қолданбаған алғашқы толыққанды лесбияндық автобиографиясы.

Ерте өмір

Эльза Гидлоу 1898 жылғы 29 желтоқсанда Англия, Йоркшир, Халл қаласындағы Грейт Торнтон көшесіндегі 9 Уэллс Террасасында дүниеге келді. Оның әкесі, Самуэль А. Гидлоу, Ноттингемдегі теміржол қауіпсіздігі кызметкері болса, анасы, Элис Мей (құрметті аты Райхардт) Гидлоу, неміс иммигранты тігіншінің қызы еді. 1901 жылы отбасы 183 Кламбер-стрит мекенжайына жаңа үйге көшті. 1904 жылы Самуэль Гидлоу Канадаға эмиграциялады. Келесі жылы оған Алиса, кішкентай Элси және оның інісі Самуил қосылды. Олар Монреальдегі Тетрольтвиллге қоныстанды. Эльзаның алты бауыры болды: Тея, Айви, Стэнли, Руби, Эрик және Филис. Оларды психикалық аурулармен тығыз байланысты болғандықтан, ол өзінің "бақытсыз отбасысы" деп атады. 15 жасында Гидлоу алғаш рет әкесінің Канада теміржолында, кейіннен Монреальдегі әкесінің танысы, фабрика дәрігерінің редакторы болып жұмыс істеді, Factory Facts фабрикалық журналына көмекші редактор ретінде қабылдады.

Мансап

1917 жылы ол жазушы әріптестерін іздеп, олармен кездесе бастады, әсіресе, сол кезде танымал болған әуесқой журналистика саласында. Гидлоу әріптесі Розуэлл Джордж Миллспен бірге Солтүстік Америкадағы алғашқы гомосексуалдық және лесбияндық мәселелерді талқылаған және осы өмір салтын мақұлдаған Les Mouches fantastiques журналын жариялады. Миллс пен Гидлоудың пацифистік және анархистік көзқарастарының ықпалымен ол соғысқа қатаң қарсы болды. 1920 жылы 21 жасында Гидлоу Нью-Йоркке көшіп келді. Ол жерде, басқа жұмыстармен қатар, ақындарды қолдайтын және соғысқа және Англияға жатқылықсыз қарайтын Пирсон журналында Франк Харриспен жұмыс істеді. Кейін ол поэзия редакторы, содан соң редактордың көмекшісі болды. Осы кезде ол Сан-Франциско қайта өрлеуінің "әкесі" ретінде танымал болған жас Кеннет Рексротпен танысты. 1926 жылы Эльза Сан-Францискоға көшіп келді. Рексрот оны ең жақын достарының бірі деп санады. 1928 жылы Еуропада, көбінесе Парижде, бір жылға жуық уақыт өткізгеннен басқа, ол өмірінің соңына дейін Сан-Франциско шығанағында тұрды. 1940 жылдары ол Калифорниядағы Фэрфакста тұрды, 1944 жылы үй сатып алды, жергілікті саясатқа белсенді қатысып, ақырында жоспарлау комиссарының бірі болды. Дегенмен, философиялық анархист болғандықтан Гидлоу коммунизмге идеологиялық тұрғыдан қарсы болды және бұл айыптауды жоққа шығарды. Патриция Холт Сан-Франциско хроникасынан былай деп жазады:

Гидлоуға мұндай "радикалды" идеялар оны 40 жасында көшіп келген Фэрфакста қудалауға ұшыратуы қызық болды. Стантон Делапленнің "Хроника" газетінде жазғандай, Гидлоудың "қызыл" екендігі туралы айыптаулар "Фэрфакс тыңдауында" қызғылт түстен тазартылды. Бірақ африкалық текті әйелмен бірге тұрып, Сан-Францискодан келген Чандарға кешкі ас дайындаған Гидлоу кейін "түсті әйелмен бірге тұрып, қытайлықтарды жиі қонаққа шақырғаны" үшін айыпталды. Бұл менің адал америкалық емес екенімнің нақты дәлелі болды. Гидлоу таудағы ранчосының бөлігін, оның ішінде қосалқы үйді "Друид биіктіктері" деп атады, бұл оның досы, ирланд ақыны Элла Янгқа деген құрметтің белгісі болды. Гидлоу және оның серіктесі Изабел Гренфелл Куалло (1896-1985) қысқа уақытқа Друид биіктіктерінде бірге тұрды, бірақ отбасылық жағдайлар Изабелді шақырып алды. Сондай-ақ, әртүрлі уақытта оның жақын досы Алан Уоттс, ақын Гэри Снайдер, жиһаз жасаушы Эдвард Стайлз және богемдік Роджер Сомерс сияқты белгілі адамдар да онда тұрды. Уоттс пен оның болашақ әйелі Мэри Джейн Йейтспен бірге Гидлоу 1962 жылы осы жерде Салыстырмалы философия қоғамын құрды. Бұл қоғам мүлікті жақсартуға қаржы жұмсады және көптеген маңызды қонақтарды және "резидент-суретшілерді" әкелді, олар үшін Друид биіктіктері қазір танымал. Алан Уоттстан басқа, Эльзаның жомарттығы арқасында арзан бағамен тұруға және шығармашылықпен айналысуға немесе қашуға мүмкіндік алған Дэвид Уиллс, Кэтрин Маккиннон, Роджер Сомерс, Суниата, Джон Блофельд және әйелдер құқықтарын қорғау қозғалысының көптеген көшбасшылары болды. Оның өлімінен кейін қоғам Друид биіктіктері суретшілер үйіне айналды, содан кейін ол бұл жаңадан құрылған, бірақ қысқа ғұмырлы ұйымды бастау үшін қаражат берді; "Друид биіктіктерін сақтау" деген Facebook тобы құрылды, онда бүгінгі таңда көптеген адамдар DHAR-ды оның үйіне қайтаруға үміттенеді. Гидлоу көптеген танымал суретшілермен, радикалды ойшылдармен, мистиктермен және саяси белсенділермен, соның ішінде Диззи Гиллеспи, Луи Армстронг, Марго Сент-Джеймс, Аллен Гинзберг, Джеймс Браутон, Баба Рам Дасс, Лама Говинда, Роберт Шапиро, Мод Оукс, Роберт Дункан, Кларксон Крейн, Сара Бард Филд, Кеннет Рексрот, Эдвард Стайлз, Роджер Сомерс, Катарина МакКиннон және Майя Анжелумен танысты. Гидлоудың денесі кремацияланды, күлі күрішпен араластырылып, Друид биіктіктеріндегі алма ағашының астына жерленді.

Мұра

Гидлоудың мұрасы 1991 жылы оның кең ауқымды жеке құжаттарын Сан-Францискодағы ЛГБТ тарихи қоғамына тапсырды. Жинақ 16 қораптан (13 сызықтық фут) хат алмасудан, күнделіктерден, әдеби қолжазбалардан, құқықтық құжаттардан, фотосуреттерден және Гидлоудың өмірін, еңбегін және қарым-қатынастарын көрсететін басқа да материалдардан тұрады. Құжаттар тоғыз бөлімге бөлінген: Хат алмасу, Тақырыптық файлдар, Қолжазбалар, Жарияланған еңбектер, Күнделіктер мен жылнамалар, Аудиовизуалдық материалдар мен фотосуреттер, Ұқыпсыз материалдар, Көп форматты материалдар және Түпнұсқа құжаттар. Жинақ толығымен өңделген және зерттеушілерге қолжетімді.