Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1924 жылғы фильм
1924 film
"Найвигатор" – Бастер Китонның режиссерлік етіп, сонымен қатар басты рөлде ойнаған 1924 жылғы американдық комедиялық фильм. Фильмнің сценарийін Клайд Брукман жазды, ал режиссерлікке Дональд Крисп көмектесті. 2018 жылы Конгресс кітапханасы бұл фильмді "мәдени, тарихи және эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізу үшін іріктеді.
The Navigator is a 1924 American comedy film directed by and starring Buster Keaton. The film was written by Clyde Bruckman and co directed by Donald Crisp. In 2018, the film was selected for preservation in the United States National Film Registry by the Library of Congress as being "culturally, historically, or aesthetically significant."
Сюжет
Бай Ролло Тредуэй кенеттен көшедегі көршісі Бетси О'Брайенге үйлену ұсынысы жасауға шешім қабылдайды және қызметшісін Гонолулуға арналған бал айына теңіз круизіне билет алуға жібереді. Бірақ Бетси оның күтпеген ұсынысын қабылдамаған соң, ол сапарға өзі баруды шешеді және сол түні кідірместен кемеге отырады. Кемежайдың нөмірі жартылай жабық болғандықтан, ол қате кемеге түседі – "Навигаторға", оны Бетсидің бай әкесі соғыстағы кішкентай мемлекетке саудаласып берген еді. Соғыстағы екінші кішкентай елдің агенттері сол түні кемені ағысқа жіберуге шешім қабылдайды. Бетсидің әкесі кемені тексеруге келгенде, ол диверсанттар тарапынан тұтқынға алынып, жағаға байланады. Бетси оның көмекке шақыруын естіп, оны іздеу үшін кемеге өтеді, кеме ағысқа жіберілмес бұрын. "Навигатор" Тынық мұхитында қалқып кетеді. Екі бейхабар жолаушы бір-бірін табады. Олар әскери кемені көріп, жарқын түсті ту көтереді, бірақ ол кеме карантинде екенін білмейді. Сондықтан екінші кеме кері бұрылады. Басында олар өздерін бағуға қиналады (екеуі де қызмет көргенге үйренген), бірақ бірнеше аптадан кейін бейімделеді, кофе жасауға, банка ашуға және печенье қайнатуға Руб Голдберг сияқты аспаптар қолданады. Ақырында кеме адамдар тұратын тропикалық аралға жақындап, тесік алып суға батып кетеді. Ролло терең суға түсу костюмін киіп, тесікті жамау үшін суға түседі, ал жергілікті тұрғындар каноэмен шығып, Бетсиді тұтқынға алады. Ролло мұхиттан шыққанда, жергілікті тұрғындар қорқып қашады, ол Бетсиді құтқарып, кемеге қайтаруға жетеді. Жергілікті тұрғындар қайта оралып, кемеге шабуыл жасауға тырысады. Аса қатал күрес болғаннан кейін, Ролло мен Бетси кішкентай қайықпен қашуға тырысады. Қайық суға батып бастайды, ал жергілікті тұрғындар каноэлерімен оларды жеңіп алады. Барлығы үмітсіз болып көрінгенде, әскери суасты қайығы тікелей олардың астынан шығып, оларды құтқарады.
Wealthy Rollo Treadway suddenly decides to propose to his neighbor across the street, Betsy O'Brien, and sends his servant to book passage for a honeymoon sea cruise to Honolulu. When Betsy rejects his sudden offer, however, he decides to go on the trip anyway, boarding without delay that night. Because the pier number is partially covered, he ends up on the wrong ship, the Navigator, which Betsy's rich father has just sold to a small country at war. Agents for the other small nation in the conflict decide to set the ship adrift that same night. When Betsy's father checks up on the ship, he is captured and tied up ashore by the saboteurs. Betsy hears his cry for help and boards the ship to look for him, just before it is cut loose. The Navigator drifts out into the Pacific Ocean. The two unwitting passengers eventually find each other. They sight a navy ship and hoist a brightly colored flag, not realizing it signals that the ship is under quarantine. As a result, the other vessel turns away. At first, they have great difficulty looking after themselves (both used to being served), but adapt after a few weeks, with Rube Goldberg like devices to make coffee, open cans and boil biscuits. Finally, the ship grounds itself near an inhabited tropical island and springs a leak. While Rollo dons a deep sea diving suit and submerges to patch the hole, the natives canoe out and take Betsy captive. When Rollo emerges from the ocean, the natives are scared off, enabling him to rescue Betsy and take her back to the ship. The natives return and try to board the ship. After a fierce struggle, Rollo and Betsy try to escape in a small dinghy. It starts to sink, and the natives swiftly overtake them in their canoes. Just when all seems lost, a navy submarine surfaces right underneath them and they are saved.
Өндіріс
"Шерлок-младший" фильмінің көңіл көтермей қалғаннан кейін Китон мен оның өндіріс тобының көңіл-күйі төмендеді және олар қызықты да, табысты да болатын жаңа жоба іздеді. Китонның суретші-қоюшысы Фред Габури "The Sea Hawk" атты тағы бір жоба үшін Сан-Францискодағы кеме жасаушы орындарына барып қайтқанда, оған бұрынғы USAT Buford кемесі көрсетілді. Бұл 5000 тонналық, 500 футтық кеме металл терісіне сатылып жатқан еді. Шындығында, бұл кеме испан-американ соғысы мен Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскер тасымалдау үшін пайдаланылған, жолаушылар мен жүк тасымалдаушы кеме болған. "Навигатор" фильміне дейін, Buford кемесінің ең даулы қызметі 1919-1920 жылдары, Бірінші Қызыл үрей кезінде болды. Ол "Советтік арқа" ретінде пайдаланылып, АҚШ-тан революциялық Ресейге 249 "көңілсіз" адамды депортациялады, олардың ішінде танымал анархист Эмма Голдман мен Александр Беркман да болды. Габуриге фильм түсірушілер кемемен кез келген нәрсе жасай алатынын, тіпті оны өртеп немесе батыра алатынын айтты. Габури дереу Лос-Анджелеске оралып, Китонға кеме туралы хабарлады. Китон бірден Buford кемесін орталыққа қойып фильм жоспарлай бастады және продюсер Джозеф Шенкке экипажымен бірге кемені 25 000 долларға жалға алып, Лос-Анджелеске жеткізуді тапсырды. Китон Криспке түсірілім аяқталғанын айтып, одан құтылу үшін сылтау іздеді. Содан кейін Китон Криспсіз түсірілімді қайта бастады.
After the disappointing reception of Sherlock Jr., Keaton and his production team's morale was low and they were looking for a project that would be both exciting and successful. While Keaton's Art Director Fred Gabourie was scouting shipyards in San Francisco for another project, The Sea Hawk, he was shown the former USAT Buford, a 5,000 ton, 500 foot ship that was being sold for scrap metal. The actual vessel was a combination passenger/cargo liner that had served as an Army transport during the Spanish–American War and World War I. Prior to The Navigator, the Bufords most controversial service had occurred in 1919–20, during the First Red Scare, when it was used as the "Soviet Ark" to deport 249 "undesirables" from the United States to revolutionary Russia, among them the noted anarchist Emma Goldman and Alexander Berkman. Gabourie was told that a film production could do anything with the ship, including set it on fire or sink it. Gabourie rushed back to Los Angeles to tell Keaton about the ship. Keaton immediately began planning a film centered around the Buford and had producer Joseph Schenck charter the boat for $25,000 with a crew and sail it to Los Angeles. and informed Crisp that the shooting was over just as an excuse to get rid of him. Keaton then resumed filming without Crisp.
Сыни қабылдау
Фильмнің премьерасы 1924 жылы Колумб күні Нью-Йорктегі Капитолий театрында өтті, ол кезде әлемдегі ең ірі кинотеатр болып саналды. Капитолийде «Навигатор» фильмі үлкен сәттілікке ие болды және театрларда сирек кездесетін екінші аптаға дейін көрсетілді. Жалпы алғанда, «Навигатор» Китонның ең табысты фильмі болды, 385 000 долларлық бюджетке 680 406 доллар табыс әкелді. Китон бұл фильмінің өзінің ең жақсы туындысы екенін айтты. Фильм шыққан кезде «Variety» журналы былай деп жазды: «Бастер Китонның комедиясы әр түрлі. Яғни, ол бір жағынан әдеттегідей, екінші жағынан жаңалыққа толы, соңғысы осы фильмді күлкіге толы етуге жеткілікті». «Variety» Китонның теңіздің түбіне түсуге арналған костюмы мен декорацияларының жаңалығын да атап өтті және фильмнің кейбір су асты көріністеріндегі «күлкілі оқиғалардың көптігін» жоғары бағалады. Соңғы кезде киносыншы Деннис Шварц бұл фильм «Китонның ең үлкен коммерциялық жетістігіне айналды. Адам мен машина арасындағы қақтығыс тақырыбы (қазіргі заманғы адамның өмірін қиындатады, себебі біз оған тым тәуелдіміз және ол әрқашан сенімді болмайды) кинода бұрын ешқашан осылай тиімді пайдаланбаған».
The film premiered on Columbus day 1924 at the Capitol Theater in New York, at that time the largest movie theater in the world. At the Capitol The Navigator was a huge hit and ran for a rare second week at the theater. Overall The Navigator was Keaton's biggest hit, grossing $680,406 on a $385,000 budget. Keaton said that it was his best film. When the film was released, Variety said, "Buster Keaton's comedy is spotty. That is to say it's both commonplace and novel, with the latter sufficient to make the picture a laugh getter " Variety also noted the novelty of Keaton's deep sea diving costume and settings and praised "an abundance of funny business" in some of the film's underwater scenes. More recently, film critic Dennis Schwartz wrote that the film "proved to be Keaton's biggest commercial success. Its theme of civilized man versus the machine (seen as making life difficult for modern man because we have become so dependent on it and it's not always reliable), was never used more effectively in cinema."