Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1913 жылғы фильм
1913 film
«Атлантида» – 1913 жылы түсірілген даниялық үнсіз фильм. Оны «Нордиск Фильм» компаниясының өндіріс жетекшісі Август Блом режиссерлік еткен. Фильм негізі Герхарт Гауптманның 1912 жылғы романы бойынша түсірілді. Басты рөлдерде даниялық актер Олаф Фёнсс және австриялық опера дивасы Ида Орлофф ойнады. Фильмде ауру жатқан әйеліне ем іздеп Америка Құрама Штаттарына сапар шеккен дәрігердің және теңіздегі бір нәрсеге соқтығысып, трагикалық жағдайда суға батқан мұхит кемесінің оқиғасы көрсетіледі. «Титаник» кемесінің қазасынан бір жыл өткен соң шыққан бұл фильм, нақты трагедияға өте ұқсас болғандықтан көп назар аударды, сонымен қатар сынға да ұшырады. «Атлантида» фильмін жасауға кеткен жоғары шығындар сол кездегі кассалық табысқа жетпеді. Дегенмен, бұл фильм «Нордиск Фильм» компаниясының ең танымал фильміне айналды және кинотанушы Эрик Ульрихсен оны даниялық шедевр және «алғашқы модернистік фильмдердің бірі» деп атады.
Atlantis is a 1913 Danish silent film directed by August Blom, the head of production at the Nordisk Film company, and was based upon the 1912 novel by Gerhart Hauptmann. It starred an international cast headlined by Danish matinée actor Olaf Fønss and Austrian opera diva Ida Orloff. The film tells the tale of a doctor who travels to the United States in search of a cure for his ailing wife and of the tragic sinking of an ocean liner after it strikes an object at sea. Released only one year after the sinking of the RMS Titanic, the film drew considerable attention as well as criticism due to similarities to the actual tragedy. The high production costs for Atlantis were not equaled by box office returns at that time. However, the film went on to become the most watched film for Nordisk Film and has been hailed by film historian Erik Ulrichsen as a Danish masterpiece and "one of the first modern films."
Сюжет
Доктор Фридрих фон Каммахер (Олаф Фонсс) хирург, әйелі ми бұзылуынан зардап шегіп, ауруханаға жатқызылғаннан кейін күйзеліске ұшырайды. Ата-анасының кеңесі бойынша фон Каммахер Даниядан кетіп, әйелі ауырып қалғандықтан, біраз тынығады. Фон Каммахер Берлинге сапар шегеді, онда ол Ингигерд Хальстром (Ида Орлофф) есімді жас бишімен кездеседі және дәрігер оған қатты қызығады. Алайда оның көптеген құрметті жандары бар, сондықтан фон Каммахер одан бас тартады. Алайда, Парижде ол газетте оның әкесімен Нью-Йоркке бара жатқанын жариялағанын көріп, артынан еруді шешеді. Фон Каммахер Ингигердпен бір лайнерде бірінші сыныптық билет сатып алады, ол SS Roland. Кемеде фон Каммахер Ингигердтің онымен бірге жігіті бар екенін біледі және содан кейін кері шегінеді. Көп ұзамай ол теңіз ауыруымен ауыратын жас орыс еврей әйелін емдеуге шақырылады және олар романтикаға жақын болады, бірақ сынып бұл жағдайды болдырмайды. Теңіздің жартысында "Роланд" көзге көрінбейтін затты соқтығысты, бұл үлкен су тасқынына әкеліп, кемені құртады. Кеме Атлантикаға бата бастағанда жолаушылар үрейленеді. Фон Каммахер Ингигердті шоктан қаптап, құтқару қайығына алып барады. Ол қайтып барып, оның әкесі туралы іздейді, бірақ таба алмағанда, фон Каммахер құтқару қайығына оралады және құтқару қайығы кетіп бара жатқанда Ингигердтің қолын ұстайды. Кеме өте тез батып кетеді, сондықтан көптеген құтқару қайықтары ешқашан жабылмайды және бірнеше жолаушылар теңізге ағылып, суға батып қалады. Таңертең фон Каммахердің құтқару қайығы әлі де жүзіп, он жан тірі. Оларды жүк тасушы "Хьортхолм" көреді және құтқарады. Өмірден аман қалғандар Нью-Йоркке келеді, фон Каммахер оған өзін жақсы көретінін және Нью-Йоркте бірге өмір сүргісі келетінін айтуға тырысады, бірақ ол бір адаммен байланысты болудан бас тартады. Ол қызды тастап, екеуі бөлек жолға шығады. Фон Каммахер көркемсурет галереясына қызығады және көркемсуретке қызығады. Өнер қауымдастығы арқылы ол мейірімді және жағымды мүсінші Ева Бернс ханыммен танысады және олар достық қарым-қатынас жасайды. Доктор Шмидт фон Каммахердің досы болып табылады, оған Хандонның маңындағы тау қорасын пайдалануға ұсынады, онда Фридрих тыныштық пен жұбаныш табады деп үміттенеді. Тауларда жүргенде, Даниядан телеграмма келіп түседі, онда фон Каммахердің әйелі қайтыс болғаны туралы ақпарат бар. Фридрих ауыр науқастанып, Ева таудағы қорада оның қамын ойлайды. Ол оны емдеп, сауықтыра бастағанда, олардың қарым-қатынасы гүлдейді. Фридрихтің өміріне бақыт оралады, өйткені ол Еваның балаларына жақсы ана болатынын түсінеді.
Dr. Friedrich von Kammacher (Olaf Fønss), a surgeon, is devastated after his wife develops a brain disorder and is institutionalized. On the advice of his parents, von Kammacher leaves Denmark to gain some respite from his wife's illness. Von Kammacher travels to Berlin, where he meets a young dancer named Ingigerd Hahlstrom (Ida Orloff) and the doctor becomes fond of her and very interested in her. However she has a large number of admirers and thus Von Kammacher gives up on her. However, while in Paris he sees an advertisement in the paper that she is going to New York with her father and decides to follow her. Von Kammacher buys a first class ticket on the same liner as Ingigerd, the SS Roland. Aboard the ship, von Kammacher learns Ingigerd has a boyfriend with her and thus he backs down. Shortly after, he is called to treat a young Russian Jewish woman with seasickness and they nearly get romantically involved but class stops this from happening. Halfway across the sea the Roland strikes an unseen object which causes massive flooding and dooms the ship. The passengers panic as the ship sinks into the Atlantic. Von Kammacher finds Ingigerd passed out in her cabin from shock and carries her to a lifeboat. He goes back and searches in vain for her father but when he can't find him, von Kammacher returns to the lifeboat and holds Ingigerds hand as the lifeboat pulls away. The liner sinks so rapidly that many of the lifeboats are never launched and several passengers are swept into the sea and drowned. By morning, von Kammacher's lifeboat is still floating and ten souls still alive. They are spotted by a cargo liner Hjortholm and saved. Survivors arrive in New York, von Kammacher tries to tell her that he loves her and wants a life with her in New York but she refuses to be tied down by one man. He gives up on her and they go their separate ways. Von Kammacher is impressed by an art gallery and takes an interest in fine art. Through the artistic community, he is introduced to a kind and pleasant sculptor Miss Eva Burns, and they develop a friendship. Dr. Schmidt, who is a friend of von Kammacher, offers him the use of a mountain cabin near Handon, where it is hoped that Friedrich will find some peace and solace. While he is in the mountains, a telegram from Denmark arrives with information that von Kammacher's wife has died. Upon hearing the news, Friedrich falls critically ill. Eva takes it upon herself to tend to him in the mountain cabin. As she nurses him back to health, their relationship blossoms. Happiness returns to Friedrich's life as he realizes Eva will be a good mother for his children.
Өндіріс
Көптеген актерлар, массовка және түсірілім орнының көптігі, сондай-ақ жабдықтардың мөлшеріне байланысты Блом түсірілімге екі режиссердің ассистентін жұмысқа алудың ерекше қадамын жасады. Біріншісі Роберт Динесен болды, ол кейіннен Дания мен Германиядағы Nordisk Film компаниясында режиссер ретінде сәтті мансапқа ие болды. Екінші ассистент – жас венгр режиссері Михай Кертес, ол Майкл Куртис деген атпен «Касабланка» және «Ақ Рождество» сияқты фильмдер арқылы Голливудтың ең танымал режиссерлерінің біріне айналды. Куртис «Атлантида» фильмінде де шағын эпизодтық рөлде ойнады. Кемедегі сахналарды түсіру үшін Nordisk Film компаниясы Данияның «C. F. Tietgen» мұхит кемесін жалдады. Дегенмен, «Атлантида» суға бату сахнасы үшін үлкен масштабтағы модель және шамамен 500 массовка суға жүзуші ретінде пайдаланылды және Данияның Коге шығанағында түсірілді. Блом фильмнің екі түрлі аяғын түсірді – бірі қуанышты, екіншісі трагикалық. Доктордың соңында қаза табуын көрсететін трагикалық аяқ, әсіресе Ресей нарығы үшін жасалған. Ресейлік көрермендер трагикалық аяқтарды ұнатады деп есептелді.
Due to the large number of cast, extras, and locations, and the amount of equipment, Blom took the unusual step of employing two assistant directors for filming. The first was Robert Dinesen who later had his own successful career as a director with Nordisk Film in Denmark and Germany. The second assistant was the young Hungarian director Mihály Kertész, who under the name Michael Curtiz became one of the most well known Hollywood directors through films such as Casablanca and White Christmas. Curtiz also appeared in Atlantis in a small supporting role. To film the shipboard scenes, Nordisk Film chartered the Danish ocean liner C. F. Tietgen. However, the Atlantis sinking scene used a large scale model and about 500 extras as swimmers, and was filmed in the bay off Køge, Denmark. Blom filmed two endings for the movie—one happy and one tragic. The alternate tragic ending, in which the Doctor dies at the end, was made in particular for the Russian market. It was believed that the Russians had a preference for sad endings.
Титаник туралы аңыз
Кейбір дереккөздер суға батқан кемелердің сахналары өткен жылы болған "Титаник" кемесінің апаттық жағдайынан шабыттанды деген пікірді білдірді. Дегенмен, Блом өзінің фильмін Герхардт Хауптманның 1912 жылғы "Атлантида" романына толығымен негіздеді. Хауптманның романы "Титаник" апатынан бір ай бұрын "Berliner Tageblatt" газетінде бөлім-бөлім жарияланды. Бірақ, фильм "Титаник" апатынан кейін бір жыл өткен соң шыққандықтан, "Атлантида" кемесі "Титаник" кемесімен байланыстырылды. Норвегияда фильмке тыйым салынды, себебі билік трагедияны ойын-сауыққа айналдыруды дұрыс емес деп санады.
Some sources claimed that the sinking ship scenes were inspired by the Titanic sinking which had occurred the previous year. However, Blom based his film entirely on Gerhardt Hauptmann's 1912 novel, Atlantis. Hauptmann's novel was published in serialized form in the Berliner Tageblatt a month before the Titanic disaster. Nevertheless, due to the film's release only one year after the Titanic sinking, Atlantis became associated with the Titanic. In Norway, the film was banned because authorities felt it was in poor taste to turn a tragedy into entertainment.
Америкада таралуы
Фильмнің АҚШ-та таралуы 1914 жылы «Ұлы Солтүстік кино компаниясы» арқылы басталды. Сол кездегі көптеген американдық фильмдер сияқты, «Атлантис» фильмі де қалалық және штаттық киноцензуралық комиссиялардың қысқартуларына ұшырады. Чикаго цензуралық комиссиясы жыныстық белгілері көрінетін екі сахнадағы жалаңаш мүсіндерді кесуді талап етті.
Distribution of the film in the United States began in 1914 through the Great Northern Film Company. Like many American films of the time, Atlantis was subject to cuts by city and state film censorship boards. The Chicago Board of Censors required cuts in two scenes with nude statues where the sex was visible.
Қайта қалпына келтірілген нұсқа
Атлантида 1993 жылы лазерлік дискіде және 2005 жылы DVD форматында қайта жаңартылып, жарыққа шығарылды. Қайта жаңарту қалпына келтірілген негативтің жоғары сападағы сканеуі арқылы жасалды, ал түс әсері Жапонияның Ұлттық кино орталығынан алынған қысқартылған нұсқаны пайдалана отырып қайта құрастырылды. Қайта жаңартылған нұсқа дания және ағылшын тілдерінде біріктірілген субтитрлермен дайындалды. DVD-дегі қосымша материалдарға бастапқыда ресейлік көрермендер үшін түсірілген екі минуттық балама соңы және Аугуст Блом мен Холгер Мадсеннің 1914 жылғы "Либелей" фильмінің сақталған 15 минуттық бөлігі кірді.
Atlantis was restored and released on laserdisc in 1993 and in DVD format in 2005. The restoration was created through a high definition scan of a restored negative and the tinting was recreated using an abbreviated version from The National Film Center in Japan. The restored version also was made with combined subtitles in Danish and English. Extra material on the DVD included the two minute alternative ending originally filmed for Russian audiences and the 15 minute surviving fragment of August Blom's and Holger Madsen's 1914 film Liebelei.