Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық/американдық евангелист 1767–1831
British/American evangelist 1767–1831
Дороти Рипли (1767–1831) – британдық евангелист, 1801 жылы Америкаға барып, 1831 жылы Вирджинияда қайтыс болды. Ол квакер дінін ұстанған, бірақ методист ретінде тәрбиеленген. Ол АҚШ және Ұлыбританияда мыңдаған шақырым сапар шегіп, лагерь жиындарының тиімді евангелисі болды. Ол құқықтарын жоғалтқан көптеген адамдарға көмек көрсетті, соның ішінде Онеида тайпасы, түрмедегі ерлер мен әйелдер және АҚШ-тың оңтүстігіндегі африкалық құлдарға. Ол алты рет өзіндік басылым шығарды; оның үш кітабы екінші рет басылды. Рипли Атлант мұхитын кем дегенде тоғыз рет кесіп өтті, көбінесе жалғыз саяхаттады. Ол қайтыс болғаннан кейін газетте жарияланған некрологта "әлемдегі ең ерекше әйел болуы мүмкін" деп сипатталды.
Dorothy Ripley (1767–1831) was a British evangelist, who went to America in 1801 and died in 1831 in Virginia. She was a Quaker by confession, but had been raised a Methodist. She traveled thousands of miles in the United States and Britain as an effective evangelist on the camp meeting circuit. She ministered to many of the disenfranchised, including the Oneida people, men and women in prison, and African slaves in the Southern United States. She self published six times; three of her books received a second printing. Ripley crossed the Atlantic Ocean at least nine times, mostly traveling alone. At her death a newspaper obituary termed her "perhaps the most extraordinary woman in the world."
Ерте өмір
Рипли Англияның Йоркшир жағалауындағы Уитби қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Уильям Джон Уэслидің жақын серігі болған, ол оны "жанған да жарқыраған нұр" деп атады. Уильям Уэслимен бірге қызмет еткен кезде, Уэсли әйелдерді уағыздаушы болуға шақырып жатқан еді. Уильям оның қызының уағыздаушы болуын, оның жынысын білмей тұрып-ақ қалаған. Ол өмірінің соңына дейін оны осы жолға баулыды. Риплидің әкесі оның жасөспірім шағында қайтыс болды, соның салдарынан отбасы қаржылық қиындыққа тап болды. Олар басқа да бірқатар қайғыға ұшырады, соның ішінде отбасының бірнеше мүшесі ерте қайтыс болды және үйлерін қиратып, көшкін жүрді. Бұл оқиғалар оның бойына терең із қалдырды. Рипли христиандық қызметке шақырылғанына сеніп, отбасы құрудың жауапкершілігіне бағынуды қаламағандықтан, бойжеткен қыз болып қалуды жөн көрді.
Ripley was born in Whitby, on the Yorkshire coast of England. Her father, William, was a close associate of John Wesley, who called him "a burning and shining light." William was working with Wesley at a time when Wesley was encouraging women to become preachers. William desired that his child should be a preacher, even before he knew her gender. He encouraged her toward that for as long as he was alive. Ripley's father died in her teen years, leaving the family in financial straits. They suffered a number of other setbacks, including the early deaths of some family members and a landslide that destroyed their home. These incidents had a profound impact on her. Ripley chose to remain single, believing she was called to Christian ministry and unwilling to be tied down by the responsibilities of marriage.
Ізгі хабарды уағыздаушы болып қызмет ету
Рипли АҚШ-та миссионерлік сапарлар жасап, уағыз айтумен айналысты, Нью-Йорк, Оңтүстік Каролина және Джорджия штаттарында көп уақыт өткізді. Ол көптеген қиындықтарға тап болды, соның ішінде әйелдер уағыздаушыларға еркектер мен әйелдер тарапынан қарсылық, жағымсыз пікірлер айтылды. Оны жұрт алдында көрсеткені үшін арсыздықпен айыптады. Риплидің кейбір қарсыластары оны жезөкшелікпен айналысады деп жаңылды, себебі оның тұрақты күнкөрісі болған жоқ; миссионерлік қызметінің алғашқы жылдары оның миссионерлік қызметіне сенген адамдардың қайырымдылықтарымен қаржыландырылды. Осы себепті оның екінші кітабының атауы – «Иман және іс-қимылдың біріккен банкі». Рипли табандылық танытып, үлкен көрермендер алдындағы уағыздарының нәтижесімен көптеген қарсыластарын өз тарапына көшіре алды. Рипли бала кезінен-ақ Америкадағы құлдардың тағдырына бейжай қараған жоқ. 1801 жылы алғашқы сапары барысында Томас Джефферсоннан құлдарға қызмет етуге, құл иелеріне уағыз айтуға және босатылғандарды оқытуға арналған мектеп ашуға рұқсат сұрады. Кездесу кезінде ол президентті құлдарды ұстауы үшін сынады. Ол африкалық әйелдердің құл иелерінен зорлық көруіне ерекше алаңдады. Президент оның жұмысына қолдауын білдірді. Оңтүстікте ол африкалық құлдарға тікелей көмек көрсетіп, құл иелеріне құлдарын босату керектігін айтты. Рипли көптеген афроамерикандық шіркеулерде уағыз айтты. Ол бір рет Rev. Абессалом Джонстың шіркеуінде, ал Rev. Ричард Алленнің шіркеуінде тағы бір рет уағыз айтты. Аллен 1802 жылы Риплиге уағыз айтуға рұқсат беруге тартынған еді, бірақ шіркеу мүшелері оны көндірді. Кейін Рипли 1818 жылы Rev. Аллен мен басқа да бірнеше ер уағыздаушылармен бірге сөз сөйледі. Риплидің мысалынан Аллен 1819 жылы Джарена Лиді діни қызметкер ретінде тағайындауға батылдық алған болуы мүмкін. 1806 жылдың қаңтар айында Рипли АҚШ Капитолий ғимаратындағы шіркеу қызметінде уағыз айтты. Ол мұны жасаған алғашқы әйел болды, және одан кейін тек бір ғана әйел осындай құрметке ие болды: (Харриет Ливермор). Іс-шараға президент Джефферсон қатысты. Рипли Хью Борнға 19 ғасырдың басында примитивті методизмді құруға көмектесті. Лоренцо Доу және Борнмен бірге Англияда миссионерлік сапарлар жасады. Бұл үш адамның өткізген рухани жаңғыру шаралары көптеген адамдарды примитивті методистер қатарына қосты. 1830 жылы Рипли үш әйел уағыздаушыны – Рут Уоткинс, Нэнси Таул және Энн Рексфордты ұсынған жаңаруға жетекшілік етті.
Ripley traveled, engaging in itinerant preaching in the United States, and spending much time in New York, South Carolina and Georgia. She faced many challenges, including hostility from men and women toward female preachers. She was accused of being a lewd woman for allowing herself to be viewed publicly as a spectacle. A few of Ripley's opponents also accused her of prostituting herself, as she did not have an income as a means of regular support; her first years as a missionary were funded wholly by donations from people who believed in her ministry. This explains the title of her second book, The Bank of Faith and Works United. Ripley persevered, and often won over opponents through the effect of her preaching on large crowds. Ripley felt sympathy from childhood for the slaves in America. On arriving in 1801 for her first trip there, she gained an audience with Thomas Jefferson to ask for his permission to minister to slaves, preach to slave owners, and found a school to educate the freed. During the meeting she rebuked the President for his slave ownership. She expressed particular concern for the African women being exploited by their slave owners. She secured the "approbation" of the President for her work. When in the South she ministered directly to African slaves and told slave owners that they ought to give up their slaves. Ripley also preached in many African American churches. She preached for Rev. Absalom Jones' church on one occasion, and for Rev. Richard Allen on another. Allen had been hesitant to permit Ripley to preach there in 1802, but some of his members convinced him to allow her to do so. Later Ripley would be one of the speakers, with Rev. Allen and several other male preachers, in 1818. It is possible that with Ripley's example before him, Rev. Allen felt comfortable ordaining Jarena Lee in 1819. In January 1806, Ripley preached at a church service inside the United States Capitol building. She was the first woman to do so, and only one other woman received this honor: (Harriet Livermore). The event was attended by President Jefferson. Ripley assisted Hugh Bourne in starting Primitive Methodism in the early years of the 19th century. With Lorenzo Dow and Bourne she preached an itinerant circuit in England. The revival services these three conducted brought many people into Primitive Methodist circles. In 1830 Ripley led a revival that featured three other female preachers: Ruth Watkins, Nancy Towle and Ann Rexford.
Квакерлермен қарым-қатынас
Квакерлерге қызығушылық танытқан Рипли олардың жиналыстарына қатынай бастады. Ол жарық арқылы ішкі жетекшілік туралы олардың ұстанымын жақын сезінді. Рипли Достар қоғамын жақсы көрді, бірақ оның сезімі әрқашан өзара болмады. Ол үш рет оларға мүшелікке түсу үшін өтініш берді, бірақ олар қайта-қайта бас тартты. Бірнеше Достар Риплиге қаржылай көмек көрсетті, өйткені Құдай оны уағыз айтуға шақырды деп сенді. Дэвид Сэндс және Присцилла Ханна Гурни – Риплиге зор жеке және тұрмыстық қолдау көрсеткен белгілі квакерлер еді.
Attracted to the Quakers, Ripley began to attend their meetings. She identified closely with their doctrine of inner guidance by the light. Ripley loved the Society of Friends, but that love was not always mutual. She applied for membership with them three times, but they repeatedly refused. Several Friends privately supported Ripley financially, believing she was legitimately called by God to preach. David Sands and Priscilla Hanna Gurney were notable Quakers who gave Ripley a great deal of personal and practical support.
Методистермен қарым-қатынас
Рипли методист ретінде тәрбиеленді және оның діни көзқарастарының көп бөлігі сол дәстүрге негізделген. Рипли өмірінің басында көптеген белгілі методистермен қарым-қатынас жасады. Оның әкесі Джон Уэслиді бірнеше рет үйіне қонаққа шақырған. Ол өзімен бірге Сара Кросби және Мэри Босанкет сияқты әйел уағыздаушылардың тобын әкелді. Рипли сондай-ақ епископ Фрэнсис Асберимен танысты, ол оның уағыздау қызметін ынталандырды. Ол епископ Уоткоат, Рут Уоткинс және Хью Борн сияқты тағы да көптеген белгілі методистермен байланыста болды. Рипли Борнмен бірге Британияда уағыз айту сапарында Лоренцо Доумен бірге көп саяхат етті. Сол сапарда олар эксцентриктік Доумен бірге бір түн түрмеге қамалды.
Ripley was raised as a Methodist and most of her theological understanding reflected that background. Ripley was exposed to many famous Methodists in her early life. Her father hosted John Wesley at his house on several occasions. With him came his traveling group of women preachers, including Sarah Crosby and Mary Bosanquet. Ripley also met Bishop Francis Asbury, who greatly encouraged her in her preaching. She associated with many other famous Methodists, including Bishop Whatcoat, Ruth Watkins and Hugh Bourne. Ripley also traveled extensively with Lorenzo Dow, while doing a preaching tour in Britain with Bourne. That tour included a stay in a prison for a night, when she and the eccentric Dow were arrested.
Баспашылық мансабы
Рипли бес кітап жариялады: Дороти Риплидің ерекше рухани өзгерісі мен діни тәжірибесі (1810); Сенім мен Іздердің Бірлескен Банкі (1819); Роза Батлер туралы хабар (1819); Дороти Риплиге жолданған хаттар (1807), оның ішінде «Барлық Қиындықтарға Юан» деп аталатын өлеңдер жинағы; және оның әкесінің естеліктері мен жинақталған жазбалары. Ол бәрін өз қаржысымен шығарды. Алғашқы үш кітап қайта басылды. Рипли осы кітаптардан түскен табысты көшпенді уағыздық қызметін қаржыландыруға жұмсады.
Ripley published five books: The Extraordinary Conversion and Religious Experience of Dorothy Ripley (1810); The Bank of Faith and Works United (1819); An Account of Rose Butler (1819); Letters Addressed to Dorothy RIpley (1807), which included a book of poems called An Address to All Difficulties; and the memoir and collected notes of her father. She published all these at her own expense. The first three received a second printing. Ripley used the proceeds to fund her continued itinerant preaching ministry.