Кіріспе

Адмиралтейство типті флотилия жетекшісі

HMS Малкольм – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік теңіз күштері үшін салынған сегіз Admiralty типті эсминец-жетекшінің (Скотт класы эсминецтері деп белгілі) бірі болды. Ол Корольдік теңіз күштерінің Малкольм деген атты алғаш рет алып жүрген екі кемесінің бірі еді, бірақ бастапқыда басқа атау берілуі жоспарланған. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы болмаған екі Admiralty типті жетекшінің бірі (екіншісі – ) еді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет етіп, одан аман қалды. Оның белгі нөмірі 1940 жылдың мамыр айында D19-дан I19-ға өзгертілді. 1945 жылы кеме бөлшектелді.

Құрылыс

1916 жылдың сәуірінде «Адмиралтейство» типіндегі эсминец прототипі, кейін бейресми түрде «Скотт» класы деп аталатын, тапсырылды. Сол жылдың желтоқсан айында тағы екеуіне, ал 1917 жылдың сәуірінде Малкольм және тағы төртеуіне тапсырыс берілді. «Камелл Лэрд» компаниясы осы кластың көп бөлігін, соның ішінде Малкольмды салды. 1918 жылы тағы екеуіне тапсырыс берілгенімен, екеуі де жойылды, ал Малкольм – кластың соңғы аяқталған кемесі болды. Ол 1919 жылдың 29 мамырында суға түсірілген кезде, оның құрылған соғысы аяқталып, осы кластың «Скотт» кемесі батып қалған еді. 1920 жылдардың басында ол 5-ші эсминец флотилиясының құрамында қызмет етті, кейіннен резервке қойылып, резервтік флоттың флотилия басшысы болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың қыркүйегінде Малкольм Портсмутте орналасқан 16-шы эсминецтер флотилиясының басшысы ретінде тағайындалды және Англия арнасы мен оңтүстік-батыс бағытындағы суасты қайықтарға қарсы патрульдеуге кірісті. Ол 1940 жылдың мамырына дейін осы қызметте болды, содан кейін Нидерландты эвакуациялауға көмектесу үшін Довер командасына ауыстырылды. 1940 жылдың 14 мамырында ол Әскери-теңіз атташесі, адмирал сэр Джеральд Чарльз Дикенс және екі голландтық радар зерттеушісін (J. L. C. W. Von Weiler және M. Staal) Схевенингеннен Хукке көшіруге көмектесті. 26 мамырдан 4 маусымға дейін ол Дюнкерк эвакуациясына көмектесті, Дюнкерк пен Англия арасында сегіз рет сапар жасады. Кеменің сол кездегі командирі, сэр Томас Холси, 1940 жылдың 7 маусымында "Дюнкерктегі жағажайлардан одақтас әскерлерін шығарудағы ерен еңбегі үшін" "Еңбек орденінің серігі" атағымен марапатталды. 1940 жылдың 14 тамызында Малкольмға шабуыл жасалды. Қырқыстан бір E қайығы мен бір траулер батып кетті. 1940 жылдың 10 қыркүйегінде ол Остендедегі шабуылдау баржаларына шабуыл жасады. Бірнеше күннен кейін сол үш кеме француз жағалауында Булоньді атқылады. Жыл соңында ол Атлантикадағы конвойлерді қорғау үшін Батыс жағалау күзет күштеріне жіберілді. Осы рөлде Малкольм эскорт кемелерінің барлық міндеттерін орындады: конвойлерді қорғау, конвойге шабуыл жасаған U қайықтарын іздеу және шабуылдау, сондай-ақ аман қалғандарды құтқару. Он екі айлық қызмет ішінде Малкольм Атлантика және Гибралтардағы 29 конвойді сүйемелдеді, оның ішінде 10 конвойға шабуыл жасалды және екі ірі конвой шайқасына қатысты. 1941 жылдың ақпанында Малкольм жаңадан құрылған 8-ші эскорт тобына аға кеме ретінде қосылды, оның капитаны, Cdr C D Howard–Johnston, Эскорт аға офицері (SOE) болды. 10 мамырда Малкольм U 556 суасты қайығының салдарынан батып кеткен кемеден 11 аман қалғанды құтқарып алды. Олар кейіннен Рейкьявикке жеткізілді. Мамыр айында HX 126 конвойы шабуылға ұшырап, 6 кемесі жоғалды; Малкольм мен 8 EG күштерді нығайту үшін жіберілді, олар одан әрі шабуылдарды тойтарды және одан әрі шығындарға жол бермеді. 1940 жылы U 74 суасты қайығы қатты зақымдалып, базаға қайта оралуға мәжбүр болды. Кейіннен 45 теңізші құтқарылып, Әскери-теңіз күштері тергеу жүргізді. 1942 жылдың 3 ақпанында ол HMS Burnham кемесімен соқтығысты. Екі кеме де қатты зақымдалған жоқ және екеуі де конвойді қорғау міндеттерін орындауын жалғастырды. 1942 жылдың 11 тамызында ол Гибралтарға ауыстырылып, Мальтадан Спитфайр истребитерін жеткізгеннен кейін оны эскорттау үшін тағайындалды. 12 тамызда эскорттап бара жатқанда, ол итальяндық суасты қайығы "Дагабурдың" шабуылына ұшырады. Кейіннен суасты қайық қырылып, жойылды. 7 қыркүйекте оның келесі эскорт міндеті – Кеңес Одағына бағытталған Арктикалық конвой PQ 18 болды, онда ол жақын эскорттың жетекшісі болды. Ол 1942 жылдың 21 қыркүйегінде жеті күндік шайқастан кейін Архангельске келді, осы шайқаста 13 кеме батып, 3 U қайығы жойылды және 40 ұшақ атып түсірілді. Қазан айында ол Ливерпульде болды, сол жерде Солтүстік Африканы басып алуға дайындық үшін оның көпіріне және мұрын бөлігіне қосымша броньды пластиналар қосылды. 1942 жылдың 8 қарашасында Малкольм мен "Терминал" операциясына қатысты: Алжир портына амфибиялық шабуыл. Операцияны жоспарлаушылардың кейбірі вишилік француздар жақындап келе жатқан британдық кемелерге оқ атпайды деп үміттенген, бірақ жағалау батареялары екі кемеге де оқ ашқанда олар қателік жасады. Малкольм бұрғыны бұзып өтуге тырысты, бірақ жағалаудан атылған снарядтан қатты зақымдалды. Оның экипажының он адамы қаза тапты, көптегені жарақат алды және төрт қазандығының үшеуі сөндірілді, жылдамдығын азайтты. Ол кері шегінуге мәжбүр болды және операцияда одан әрі қатыспады. Операция жақсы өтпесе де, Алжир портын жаудан бұрын басып алудың негізгі мақсаты орындалды. Малкольм жөнделіп, 1943 жылдың 22 қаңтарында конвойді сүйемелдеу рөліне қайта оралды, Фритаундан Гибралтарға дейін конвойлерді сүйемелдеді. 30 маусым мен 24 тамыз аралығында Малкольм Саутгемптонда қозғалтқыш пен жалпы жөндеу жұмыстарын жүргізді. 4 қазанда Малкольм Фритаунда конвойді қорғауға жіберілді. 1944 жылдың тамызында ол Фритаундан шығып, 1945 жылдың 11 маусымына дейін Гибралтарда конвойді қорғауға орналасты. 1945 жылдың 14 маусымында ол Плимутқа келді, шілде айының соңында Барроу Брейкерс Ярд кемежайына сүйретіліп жеткізілді.

Қадағалаумен жүретін конвойлар

HMS Малкольм соғыс кезінде келесі конвойларды сүйемелдеді. KJ 002, FS 238, OB 236, HX 082, OB 239, OB 245, HX 85/1, OG 50, HG 50, OB 283, HX 106, OB 289, HX 109, OG 58, OB 311, HX 121, SC 29, HX 124, HX 126, HX 128, OB 338, HX 133, OB 344, ON 1, HX 140, ON 6, HX 143, ON 11, SC 41, ON 16, HX 149, ON 23, HX 153, ON 30, SC 51, PQ 18, KX 4A, KMF 1, TS 40F, SR 5/1, CG 37, KMF 24, MKF 24, RS 10, SR 6/1, SR 11, SR 7/1, RS 12, SR 8, SR 9, RS 14, SR 10, RS 15, SR 12, RS 16, SR 13, RS 17, STL 23, STL 26, LTS 27 және MKF 41.