Кіріспе

Бірінші Мәскеу конференциясы

Бірінші Мәскеу конференциясы (кодолық атауы: Кавиар, 1941 жылдың 1 қазанына дейін). Черчилль мен Рузвельт бұл ұсыныспен бірге Иосиф Сталинге бірлескен хат жолдады. Оны Сталинге 15 тамызда сағат 18.00-де АҚШ елшісі Лоренс Штайнхардт пен британдық елші Сэр Стаффорд Криппс жеткізді. Олар Рузвельт пен Черчилль қол қойған бірдей көшірмелерді тапсырды. Сталин бұл ұсынысқа келіскенін білдіріп, елшілерге бірден жауап жазып берді. "Радио Москва" радиосында хабарландыруда былай делінген:

Америка Құрама Штаттарының өкілі В. Аверелл Харриман және Ұлыбританияның өкілі Лорд Бивербрук Вячеслав Молотовпен (КСРО Сыртқы істер министрі) кездесті. Лорд Бивербрук пен Эвриль Харриман бірлескен мәлімдеме жасады, ол конференцияның коммюникесінен бөлек. Соңғы абзацта былай делінген:

мәтін= үш державаның Мәскеудегі конференциясына Ұлыбританияның өкілі мистер [Лорд] Бивербрук пен Америка Құрама Штаттарының өкілі мистер Хариман қатысып, біздің елімізге танктер мен ұшақтар арқылы жүйелі түрде көмек көрсету туралы шешім қабылдады. Бізге осы шешімнің негізінде танктер мен ұшақтар келіп түсіп жатқаны белгілі. Бұған дейін Ұлыбритания біздің елімізге алюминий, қорғасын, қалайы, никель және резеңке сияқты тапшы материалдарды жеткізуді кепілдендірген болатын. Егер осыған бірнеше күн бұрын Америка Құрама Штаттарының Кеңес Одағына бір миллиард доллар несие беру туралы шешім қабылдағаны қосылса, Америка Құрама Штаттары, Ұлыбритания және КСРО коалициясы – бұл шындық (құшақтап қарсы алу) деп сенімділікпен айтуға болады, ол біздің ортақ ісіміздің игілігі үшін өсіп келеді және одан әрі өседі.|қол қойған| Иосиф Сталин

Черчилльдің икрасы

Конференцияның негізгі оқиғаларынан бөлек, премьер-министр Черчилль үшін икра сатып алуға байланысты бір жағдай болды. Филип Джордан, "News Chronicle" газетінен баспасөз конференциясынан хабарлап отыр. Бірақ оның хабарламалары "The Times" және лорд Бивербруктың "Daily Express" газеті тарапынан да жарияланды. Джордан құпия көзден лорд Бивербруктың премьер-министр үшін 25 фунт стерлинг (шамамен 100 АҚШ доллары) икра сатып алуға бір қызметкерін жібергенін білді. Черчилль бұл хабарды оқып, лорд Бивербрукқа телеграмма жіберді, ол өз кезегінде Джорданнан бұл мәселе туралы сұрады. Джордан өзінің көзін ашудан бас тартты, ал Бивербрук британдық елшіліктің жас шенеуніктерін ақпаратты жария етуде айыптады. Нәтижесінде, Черчилльдің икра тапсырыс бергені рас болғанымен, көлемі арттырылып көрсетілген. Дегенмен, соғыс кезінде осындай көп мөлшерде икра сатып алынуы жағымсыз пікір тудыруы мүмкін деп қорқынышты.