Кіріспе

Велосипедшіге арналған ескерткіш (Ghost bike) – велосипедші қаза тапқан немесе ауыр жарақат алған жерде, көбінесе автокөлік жүргізушісінің кінәсінен, орнатылатын жол бойындағы ескерткіш. Естелік ретіндегі мақсатынан бөлек, ол көлікті жүргізушілерге жолды бөлісуді еске салуға арналған. Ghost bike велосипедтері көбінесе ақ түспен боялған, кейде оған тақта бекітіліп, оқиға болған жерге жақын тұрған нысанға байланысты қойылады.

Тарих

Велосипедтерді ақ түске бояу идеясы 1960 жылдары Амстердамда екі дөңгелекті көлікті азат ету мақсатындағы анархистік жоба ретінде туындады. Ақ велосипедтер тегін болды, пайдаланыңыз, содан кейін оны басқа біреуге қалдырыңыз. Америка Құрама Штаттарындағы «жұлдызды велосипед» идеясы 2002 жылдың сәуірінде Сан-Франциско суретшісі Джо Слота бастаған жобадан пайда болған болуы мүмкін. Бұл таза көркемдік талпыныс болды. Слота қалада тастап кетілген велосипедтерге қызығушылық танытты, олар құлыпталған, бірақ пайдалы бөлшектерінен айырылған. Ол оларды ақ түске бояп, ghostbike.net сайтында фотосуреттерін жариялады. Сан-Франциско велосипедшілер үшін АҚШ-тың салыстырмалы түрде қауіпсіз қалаларының бірі, бірақ ескерткіш жұлдызды велосипедтер басқа жерлердегідей оның жобасына деген көзқарасты өзгертті. 2003 жылдың қазан айында Сент-Луисте «жұлдызды велосипедтерге» арналған ескерткіш жобасы басталды. Патрик Ван Дер Туин Холли-Хиллз бульварының велосипед жолағында велосипедшіге соққан автокөлікті көргеннен кейін, «Осы жерде велосипедші соққы алды» деген жазуы бар қолмен боялған белгісімен бірге ақ велосипедті сол жерге орналастырды. Бұл оқиғаның аймақтағы жүргізушілерге тигізген әсерін байқаған Ван Дер Туин достарының көмегімен Сент-Луис айманында велосипедшілерді көлік қағып кеткен орындарға 15 «жұлдызды велосипедті» орналастырды. Олар зақымдалған велосипедтерді пайдаланды, кейде қалаған әсерді тудыру үшін оларды қасақана зақымдады. 2004 жылы Питтсбургте, 2005 жылы Нью-Йоркте, Сиэтлде, 2006 жылы Альбукеркиде және Торонтода осыған ұқсас жобалар басталды. 2005 жылдың тамызында Сиэтл қаласының барлық жеріне 40-қа жуық «жұлдызды велосипед» қойылып, жол апаттары, жол апатына шалдығулар және нашар жол жағдайларына назар аудару мақсатында қолданылды. Лондон Ghostcycle 2005 және 2006 жылдары белсенді жұмыс істеді. Осыған ұқсас жобалар әлемнің ондаған қалаларында жүзеге асырылды. 2013 жылы Солтүстік Каролина штатының Дарем қаласында екі көрнекті велосипедші және велосипед қауіпсіздігін жақтаушының өліміне арналған велосипед ескерткіші жобасы басталды. 2013 жылдың соңы мен 2014 жылдың басында Хьюстон Ghost Bike Group тобы Хьюстондағы автомобильдерге қатысты аса қауіпті жол-көлік оқиғалары кезінде хабардар ету мақсатында 47 «жұлдызды велосипедті» орналастырды, олардың көпшілігі қағылып, қашып кеткен. Осы хабарламаға сәйкес, олар соңғы жылдары қайтыс болғандардың тізімін жаңарту үшін тағы 13 велосипед жасау үстінде. Қазіргі уақытта әлемнің 210-нан астам жерінде 630-дан астам «жұлдызды велосипед» пайда болды. Барлық «жұлдызды велосипедтерді» орнатуды басқаратын бірыңғай ұйым жоқ, және оларды кейде бұл практиканы ұнатпайтындар алып тастайды.