Кіріспе

Law Society of British Columbia v Mangat, [2001] 3 S. C. R. 113 – Канада Жоғарғы Сотының маңызды шешімі, онда Сот федералдық заңмен заңгер емес адамға заңгерлік қызмет атқару құқығы берілуі мүмкін екенін, тіпті бұл провинциялық заңгерлік саласының заңнамасына қайшы келсе де, растады.

Өмірбаян

Жауапкер Жасвант Мангат иммиграциялық консультант болып, өз жұмысын иммиграциялық консалтингтік компания арқылы жүзеге асырған ("Westcoast"). Ол Канадада заң білімі алмаған және Британ Колумбиясы заңгерлер қоғамының мүшесі де емес еді. Мангат және Westcoast компаниясының басқа қызметкерлері иммиграциялық істерге қатысты бірқатар шаралармен айналысты, соның ішінде шетелдіктердің мүддесін қорғай отырып, Иммиграция және Босқындар Кеңесі ("IRB") алдында кеңесші немесе адвокат ретінде өнер көрсету, немесе осы қызметтерді көрсеткен адамдардан сыйақы алу немесе күту. Заңгерлер қоғамы М және Westcoast компаниясына қарсы тұрақты тыйым салу туралы өтініш білдірді, олардың Британ Колумбиясының Заңгерлік кәсіп туралы заңына қайшы келетін заңгерлік қызметпен айналысуын тоқтату мақсатында. Мангат пен Westcoast компаниясы Заңгерлік кәсіп туралы заңтың 1-бабында белгіленген заңгерлік қызметпен айналысатындарын мойындады, бірақ олардың әрекеттері Федералдық Иммиграциялық заңтың 30 және 69(1)-тармақтарымен санкцияланған деп мәлімдеді, бұл заң емес мамандарға IRB алдында клиенттердің мүддесін қорғауға рұқсат береді. Сот бұл тыйымды шығарды, себебі Иммиграциялық заңның 30 және 69(1)-тармақтары заңгерлік қызметпен айналысуға рұқсат бермейді. Балама ретінде, егер бұл ережелер Парламенттің құзыретінен тыс деп табылса, сот тыйымды қабылдаған болар еді. Апелляциялық сот бұл тыйымды жойды. Апелляциядағы басты мәселелер Иммиграциялық заңның 30 және 69(1)-тармақтары Парламенттің құзыретінде ме, және Заңгерлік кәсіп туралы заңның 26-бабы, заңгерлер қоғамының толық құқықты мүшесі немесе ерекшеліктер тізіміндегі адамдардан басқа кез келген адамға заңгерлік қызметпен айналысуға тыйым салатын бап, Иммиграциялық заңның 30 және 69(1)-тармақтарына және оған қоса берілген Ережелер мен Нұсқауларға сәйкес конституциялық тұрғыдан күшін жойта ма? Осы сотта жауапкер Джилл Спарлинг іске қосылды, себебі ол Мангатпен бірдей қызметпен айналысатын иммиграциялық консультант еді, өйткені Мангат бұл соттың апелляцияға рұқсат бергеннен кейін көп ұзамай Альберта заңгерлер қоғамының мүшесі болды.

Соттың пікірі

Төрт судья бірауыздан шешім қабылдады. Гонтиер судьясы иммиграциялық заңның аталған бөлімдері федералды үкіметтің құзыретіне жататын мәселелерді реттейді деген шешімге келді, сондай-ақ М-ға иммиграциялық заңның талаптарына сәйкес Басқарма алдында заңгерлік қызмет көрсетуге рұқсат берілді. Заңдардың айқын қайталасуын ескере отырып, Гонтиер дауды шешу үшін үстемдік доктринасын немесе юрисдикциялық иммунитет доктринасын қолдануды қарастырды. Заңда екі жақты сипат бар екенін анықтағандықтан, ол үстемдік доктринасын қолданудың орынды екенін шешті. Үстемдік тестінің бірінші бөлігі "федералды және провинциялық заңдар арасында операциялық қайшылық бар ма?" деген сұраққа жауап беруді көздейді, онда "біреуін орындау екіншісіне қайшы келеді". Гонтиер федералды заңның мақсаты – заңгер емес адамдарға иммиграциялық трибуналдарда адвокат ретінде қатысуға ақы төлеуге рұқсат беру екенін, ал провинциялық заң бұл құқықты жүзеге асыруды мүмкін емес ететінін анықтады. Осыған байланысты, үстемдік доктринасы қолданылуы мүмкін, ал провинциялық заң даудың шегінде күшін жойды деп танылды.