Кіріспе

1990 жылы Кэтрин Бигелоудың түсірген фильмі

"Көк болат" – 1990 жылы түсірілген американдық әрекет-триллер фильмі. Режиссері – Кэтрин Бигелоу. Басты рөлдерде – Джейми Ли Кертис, Рон Сильвер және Клэнси Браун. Фильм полиция қызметкерінің қызметінің алғашқы күні тонау күдіктісін атып өлтіріп, одан кейін оқиға куәгерімен қарым-қатынасқа түсуі туралы. Фильмді бастапқыда Vestron Pictures және оның Lightning Pictures тармағы шығаруға жоспарлаған, бірақ Vestron компаниясының қаржылық қиындықтары мен банкротқа ұшырауына байланысты Metro Goldwyn Mayer компаниясы сатып алып, шығарды. Ол кездегі Vestron өндірісінің жетекшісі Лоуренс Касанов фильмді жасыл жарық беріп, өндірді.

Сюжет

Фильм NYPD курсанты Меган Тернердің күдіктілерді өлтіріп, тағы бірін жаттығу кезінде өлтіргенімен басталады. Полиция академиясын бітіргеннен кейін Тернер өзінің бірінші күні қызметтегі револьверімен супермаркетте қарақшыны атып өлтіреді. Ұрының қаруы жерге құлап, тұтқынға алынған клиенттердің бірі тауар саудашысы Юджин Ханттың алдына түседі. Хант қаруды алып, қашады. Қару оқиға орнында табылмағандықтан және басқа куәгерлер қаруды көргені туралы түсініксіз болғандықтан, Тернер қарусыз адамды өлтірген деп айыпталады және кейіннен тоқтатылады. Хант қаруды кездейсоқ кісі өлтіру үшін қолданады. Бірінші қылмыс орнында ол Тернердің есімін жазып алған оқ жамылғысын қалдырады. Көп ұзамай Хант өзіне ерекше екенін және қайтадан өлтіру керектігін айтатын дауыстарды ести бастайды. Осы арада ол өзінің атын көмекші бас инспектор Стэнли Хойт пен оның басшыларымен тазартуға тырысқан кезде, Тернер Хантпен таныса бастайды, ол оған деген құмарлығын білмеді. Бір күні түнде Хант өзінің супермаркет тонауында болғанын, тонаушының қаруын алғанын және соңғы кісі өлтірулердің артында тұрған адам екенін айтады. Тернер оны тұтқындап, бірақ дәлелдердің жоқтығына байланысты оның адвокаты Мел Доусон босатып жібереді. Тернер өз белгісін сақтап қалу үшін және детектив Ник Маннның көмегімен қылмыстарды шешу үшін күреседі. Хант оның пәтеріне келіп, оған шабуыл жасайды және оның ең жақсы досы Трейси Перезді атып өлтіреді, содан кейін оны есінен танып, басына соққы береді, содан кейін қаруды паркте көміп қояды. Тернер есін жиып, оны тұтқындау үшін Маннмен бірге Ханттың пәтеріне барады, бірақ Доусон оған кедергі жасайды. Апасы Ширлиден жұбаныш іздеп, Тернер оның отбасылық үйіне барады, бұл ыңғайсыз орын, өйткені оның әкесі Франк балалық шағында анасын физикалық қорлаған. Ол келгенде, анасының көкжиегі бар екен. Ашулы Тернер әкесіне қолқап тақты да, оны тұтқындады. Жолда олар тоқтап, әңгімелесіп, ақыры оның зұлымдықтарына тоқтам салуға тырысады. Олар үйге оралғанда, Хант қонақ ретінде анасымен бірге отырды. Екі адам арасында қатал пікір алмасу орын алады, онда екеуі де қарулы екенін білдіреді. Ол кеткен соң, әйел үйіне барып, түнде оны аңдып отырады. Келесі күні таңертең Тернер Ханттың артынан оның қаруын көміп қойған саябаққа барады. Манн Хант пен Тернердің арасындағы тағы бір жанжалды үзіп тастайды, ол Ханттан оның қаруын алуға тырысады; Хант қашып кетеді. Олар оның қылмыс құралын іздеп қайтып кететінін ойлап, саябақты аңдып тұрады. Тернер фонарьдың сәулесін көріп, оны Хант тапаншаны іздеп жүрген деп ойлайды. Ол оны ұстауға машинадан шығып кетеді, бірақ Маннның оны соңынан еруіне жол бермеу үшін оны рульге бұғаулап қояды. Шамның арамзалық екенін анықтағаннан кейін, Хант үйсіз әйелге полициядан алдау үшін ақша төледі. Осы уақытта Хант Маннды қарумен ұстап тұр. Тернер пайда болады және оның қаруын атып, Хант көлік қозғалысына қашып кетуден бұрын сол қолына атып өлтіреді. Манн мен Тернер оның пәтеріне оралады, ал олар білмей, Хант өзінің ванна бөлмесінде жарасын жамап жатыр. Екі адам жыныстық қатынасқа түседі, ал Манн ваннаға бара жатқанда Ханттың шабуылына түсіп, атып өлтіріледі. Тернер оқ атылғанды естімейді, себебі оны сүлгі басып қалған. Хант Меганға шабуыл жасап, зорлайды, ол оны аяқ астынан сүртіп жібереді, қолына қару алып, оған оқ атып, ол қашады. Манн есінен танып, ауруханаға жеткізіледі, онда Тернерге аман қалады деп айтылады. Хантты тауып, оны өлтіруге бел буған Тернер полиция күзетшісін нокаутқа түсіріп, оның киімін және қаруын алады. Ол көшеде жүріп, Хант оның соңынан метроға дейін барады. Тернер мен Хант екеуіне де оқ түседі, ал атыс көшеге дейін жалғасады. Ол ақырында оны Уолл-стриттің ортасында ұзақ және зорлық-зомбылықпен бетпе-бет болғаннан кейін атып өлтіреді. Ол азаматтық көлікке ие болғаннан кейін оны ұрып-соғып (оның оқ-дәрісі бітіп қалғанға дейін). Полиция қызметкерлері келіп, Меганды медициналық көмекке алып кетеді.

Кассалық жинақ

"Көк болат" 1990 жылғы қаңтарда Юта штатының Парк-Сити қаласында өткен Санденс кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. Фильм кассалық табысқа жете алмады.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильмге 28 сыншының пікірі негізінде 75% мақұлдау көрсеткіші тіркелді, ал орташа бағасы 6.00/10 құрады. Сынақтардың консенсусы былай деді: "Көк болаттың әсте жоғары соққан оқиғасы сенімге түсініксіз, бірақ бұл полицейлік драма тартымды актерлік құрамымен және Кэтрин Бигелоудың еңкейтін режиссерлік шеберлігімен көтеріледі". Metacritic-те фильм 20 сыншының пікіріне сүйене отырып, 54% балл алды, бұл "аралас немесе орташа пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша фильмге A+ мен F шкаласы бойынша орташа баға "B−" берілді. Фильм сыншысы Роджер Эберт оны Джон Карпентердің "Хэллоуин" фильмімен салыстырып, былай деді: "Көк болат – Хэллоуиннің күрделі жаңартылған нұсқасы, осы фильм Джейми Ли Кертисті жұлдыз еткен алғашқы туынды. Хэллоуиннің тағы бір жалғасынан гөрі оны қызықтыратыны – фильм жасаушылардың формуланы қызықты кейіпкерлер мен бірнеше ашулы идеялармен толықтыруы". Entertainment Weekly басылымында: "Көк болат Джейми Ли Кертистің қорқынышпен батыл күрескенін көрсететін тағы бір фильмге айналады. Бұл 1990 жылғы Хэллоуин. Дегенмен Бигелоудың таланты жарқын көрінеді" делінген. The New York Times газеті Кертистің ойынына жоғары баға беріп, оның "Меганды соншалықты тартымды және шынайы етіп бейнелегені, фильмнің себепсіз болған кездерінде де бірге ұстап тұратынын" айтты.