Кіріспе

Тиісті мойынсұну туралы заң (испан тілінде: Ley de la Debida Obediencia) – Аргентинаның Ұлттық конгресінің, Ұлттық қайта ұйымдастыру процесінің (1976 жылы төңкеріліспен басталып, 1983 жылы аяқталған) әскери диктатурасынан кейін қабылдаған заңы. Формальды түрде, бұл заң Аргентина заңнамасындағы барлық заңдар сияқты, нөмірмен (Заң № 23,521) аталады, бірақ Ley de Obediencia Debida – бұл ресми сөздерде де, жалпы қолданыстағы жалғыз атау. Заң 1987 жылдың 4 маусымында қабылданды. Ол талап етеді, кері дәлелдер ұсынылмаса, Қарулы Күштердің, Полицияның, Түзету қызметінің және басқа да қауіпсіздік органдарының барлық офицерлері мен оларға бағыныштылары, тіпті қарапайым қызметкерлері, диктатура кезінде жасалған қылмыстар үшін заң бойынша жазаланбауы керек, себебі олар тиісті мойынсұнумен әрекет еткен, яғни жоғары лауазымдағы адамдардың бұйрықтарын орындаған (осы жағдайда әскери үкімет басшылары, олардың ісі әділеттік соттарында қарастырылған). Бұл заң, Қарулы Күштердің наразылығын басу үшін, толық тоқтату заңынан бір жыл өткен соң қабылданды. Ол полковник шенінен төменгі әскери қызметшілерді күштеп жоғалу, заңсыз ұстау, азаптау және кісі өлтіру сияқты қылмыстар үшін жауапкершіліктен босатты. Оның мәтіні өте қысқа, барлығы 7 баптан тұрады, олардың екіншісінде ерекшелік қарастырылған (заң зорлау, кәмелетке толмағандардың жоғалуы немесе олардың жеке басын ауыстыру, сондай-ақ жылжымайтын мүліктің кең ауқымда иемденуіне қатысты жағдайларға қолданылмайды). 2003 жылдың тамызында Ұлттық конгресс Ley de Obediencia Debida және Ley de Punto Final заңдарын жойды, бұл адамзатқа қарсы қылмыстарға қатысты істерді қайта қарауға мүмкіндік берді. Мұндай істердің біріншісі, бұрынғы Буэнос-Айрес облыстық полициясының орынбасары Мигель Эчеколатцқа қатысты, 2006 жылдың қыркүйегінде аяқталды және диктатураның мемлекеттік терроризмі геноцидтің бір түрі екенін мойындау арқылы құқықтық прецедент жасады.