Кіріспе

Прогрессивті сыртқы ретина некрозы (PORN) синдромы – хориоретиниттің бір түрі, көздің артқы жағындағы ретинаның инфекциясы. Бұл ауру көбінесе қызыл сушешек вирусынан (varicella zoster virus) туындайды және дерлік тек қана қақпақай иммуножеткіліксіздік синдромы (ВИЧ/СПИД) бар науқастарда кездеседі. Прогрессивті сыртқы ретина некрозы Солтүстік Америкада СПИД-пен ауыратын адамдар арасында екінші жиі кездесетін мүмкіндіктік ретина инфекциясы болып табылады. Бұл аурудың мүмкіндіктік деп есептелуінің себебі – ол тек қана СПИД бар науқастарда ғана пайда болады, себебі бұл ауру иммундық жүйені шабады және әлсіретеді, соның салдарынан басқа инфекцияларға, мысалы, қызыл сушешек вирусына (VZV) және жай герпес вирусына (HSV) денеге шабуыл жасауға мүмкіндік береді. ПОРН синдромы, жедел ретина некрозымен бірге, некротизациялық герпестік ретинопатияның құрамына кіреді. Бұл екі ретинопатия түрінің процестері шамалы ұқсас болғанымен, олардың көрініс беретін симптомдары әртүрлі. Жедел ретина некрозы (ARN) көздің ретиналық бөлігінің орталық жағындағы зақымдануды қамтиды, онда өлі немесе некроздық аймақтар анық байқалады. Сондай-ақ ARN көз ішінде қабынумен және көбінесе ауырсынумен бірге жүреді. ПОРН – перифериялық ретинада көптеген зақымданулармен көрінетін хориоретинит. ARN-нан айырмашылығы, бұл ауру процесінде көз ішіндегі қабыну белгілері, ерекше белгісі немесе қан тамырларының зардап шегуі байқалмайды. Некротизациялық герпестік ретинопатияны, соның ішінде ARN және PORN емдеу үшін антивирустік препараттар – ганцикловир және фоскарнет қолданылады. Бұл препараттар көздің ішкі сұйықтығына инъекция (интравитреалды инъекция) түрінде салынады. Бұл ем ауру процесін кері қайтаруға және көру қабілетін белгілі бір деңгейде жақсартуға көмектеседі.