Кіріспе
Биометриялық әдіс жеке сәйкестілікті растау үшін, диагностикалық торлы қабық тексеруі
diagnostic retinal examination
Торлы қабық сканилеуі – адамның торлы қабық қан тамырларындағы ерекше үлгілерді пайдаланатын биометриялық техника. Оны көзге негізделген басқа технологиялармен шатастырмау керек: қабыршық тану, көбінесе "қабыршық сканилеу" деп аталады, және склералық тамырларды қолданатын көз тамырларын тексеру.
Кіріспе
Адамның тор қабығы – көздің артқы бөлігінде орналасқан, жүйке жасушаларынан құралған жұқа тінді. Тор қабығына қан жеткізетін капиллярлардың күрделі құрылымы әр адамның тор қабығын ерекшелендіреді, сондықтан тор қабығын сканерлеу – дамып келе жатқан аутентификация әдісі. Тіпті бір жұп егіздің де қан тамырларының үлгісі бірдей болмайды. Диабет, глаукома немесе тор қабығының дегенеративтік аурулары болған жағдайда тор қабығының үлгілері өзгеруі мүмкін, бірақ тор қабығы әдетте туғаннан бастап өмір бойы өзгеріссіз қалады. Өзінің бірегейлігі мен өзгермейтін қасиеттеріне байланысты, ДНҚ-дан басқа, тор қабығы ең дәл және сенімді биометриялық өлшем болып табылады. Мемлекеттік соттар жөніндегі ұлттық орталық тор қабығын сканерлеуде қателік деңгейі он миллионнан бірге тең болатынын бағалайды. Тор қабығын сканерлеу кезінде адамның көзіне көрінбейтін, төмен энергиялы инфрақызыл сәуле бағытталады. Бұл сәуле тор қабығында белгілі бір стандартты жолды жүргізеді. Тор қабығының қан тамырлары қоршаған тіндерге қарағанда жарықты оңай сіңіреді, сондықтан сканерлеу барысында жарық шағылысу мөлшері өзгеріп отырады. Бұл өзгерістердің үлгісі цифрлық форматқа түрлендіріліп, деректер базасында сақталады.
Тарих
Торлық қабықшаны сәйкестендіру идеясын алғаш рет Карлтон Саймон мен Изадор Голдштейн ойлап тапты және 1935 жылы Нью-Йорк штатының медицина журналында жариялады. Бұл идея өз заманынан озып кеткенімен, технология жетістікке жеткен соң 1975 жылы торлық қабықшаны сканерлеу құрылғысының концепциясы пайда болды. 1976 жылы Роберт "Базз" Хилл EyeDentify, Inc. деп аталатын компанияны құрып, мұндай құрылғыны зерттеу және дамытуға толық бейіл танытты. 1978 жылы торлық қабықша сканеріне арналған нақты құралдар патенттелді, ал 1981 жылы коммерциялық үлгі енгізілді.
Танымал мәдениетте
Ретиналық сканерлердің салыстырмалы түрде жасырын және "жоғары технологиялық" сипаты болғандықтан, олар жиі әдебиетте белгілі бір аймақтың бұзушылыққа қарсы ерекше күшті қорғалғандығын көрсету үшін қолданылады. Көптеген назар аударарлық мысалдар бар: "Жұлдыздар жолы II: Ханның қаһары" (1982) фильмінде адмирал Кирк ретиналық сканерді пайдаланып, аса құпия компьютерлік файлдарға қол жеткізеді. Джон Бруннердің "Ұзақ нәтиже" ғылыми-фантастикалық романында (1965) ғарыш портындағы қашықтан басқару орталығына кіру үшін ретиналық сканер қолданылады. "Бэтмен" (1966) фильмінде Бэтмен Робинге ретинадағы ұсақ қантамырлардың әр адам үшін бірегей екенін және Бэтмобильдегі портативті ретиналық сканер құрылғысын пайдаланып, Пингвиннің кім екенін анықтағанын айтады. "Х-мен" комикс фильмдер сериясында Чарльз Ксавьер Цереброны ашу үшін ретиналық сканерді пайдаланады. Бұл Мистик оның кейпін қабылдауымен және Уильям Стрикердің белгісіз механизмді қолдануымен айналып өтіледі. "Half-Life" видео ойындар сериясында Black Mesa ғалымдары жиі ретиналық сканерлерді құлыпталған есіктерге немесе жасырын құрылғыларға қол жеткізу үшін пайдаланады. "Never Say Never Again" (1983), "GoldenEye" (1995), "Mission: Impossible" (1996), "Barb Wire" (1996), "Entrapment" (1999), "Minority Report" (2002), "Paycheck" (2003) және "Charlie's Angels" (2000) фильмдеріндегі кейіпкерлер ретиналық сканерлерді пайдаланады немесе оларды алдауға тырысады. "Splinter Cell" видео ойындар сериясында ретиналық сканерлер Үшінші Эшелон агенттерін және әскери/бизнес кешендердегі күзетшілерді анықтау үшін қолданылады. 2012 жылғы "Көшбасшылар" фильмінде кейіпкерлер екі құрылғыны пайдаланып, өте сирек кездесетін иридийге қол жеткізеді: біреуі құрбанның көзіне ілінеді, ал екіншісі сканнерді алдау үшін ретинаны голографиялық түрде қайта құру үшін біріншісінен сигнал алады. 1993 жылғы "Жоюшы адам" фильмінде Саймон Феникс түрме дәрігерінен көзді алып, ретиналық сканерді алдап өтеді.
In the movie Star Trek II: The Wrath of Khan (1982), Admiral Kirk gains access to top secret computer files by use of a retinal scan. In the science fiction novel The Long Result by John Brunner (1965), a retinal scanner is used to access a Remote Control Centre at a spaceport. In the movie Batman (1966), Batman describes to Robin how the tiny vessels in the retina are unique to the individual, and by utilizing the portable retina scan device in the Batmobile, they confirm the identity of the Penguin. In the comic book film series X Men Charles Xavier uses a retinal scanner to unlock Cerebro. This is bypassed by the shape shifter Mystique assuming his form and William Stryker using an unknown mechanism. In the Half Life video game series, the scientists of Black Mesa are frequently shown operating retinal scanners to access locked doors or hidden devices. Characters in the films Never Say Never Again (1983), GoldenEye (1995), Mission: Impossible (1996), Barb Wire (1996), Entrapment (1999), Minority Report (2002) and Paycheck (2003) and Charlie's Angels (film) (2000) utilize or try to deceive retinal scanners. In the Splinter Cell video game series, retinal scanners are used to identify agents within the Third Echelon and guards within military/business complexes. In the 2012 film The Avengers, characters gain access to a quantity of very rare iridium by using two devices: one which apparently hooks onto a victim's eyeball, and another which receives signals from the first to holographically reconstruct the retina to fool the scanner. In the 1993 film Demolition Man (film), Simon Phoenix deceives a retinal scanner by taking the eyeball from a prison doctor.
Қолданылуы
Ретина сканерлері көбінесе аутентификация және идентификация мақсатында қолданылады. Ретина сканерлеуді бірнеше мемлекеттік органдар, оның ішінде ФБР, ЦРУ және НАСА пайдаланған, сондай-ақ түрмелерде де қолданылған. Ретина сканерлеуі медициналық салаларда да қолданылады. ЖИТС, сифилис, малярия, сушеңке, Лайм ауруы сияқты жұқпалы және лейкемия, лимфома, серпалы жасушалы анемия сияқты тұқым қуалайтын аурулар көзге әсер етеді. Жүктілік те көзге әсер етеді. Сондай-ақ, жүрек жеткіліксіздігі, атеросклероз және холестеринмен байланысты проблемалар сияқты созылмалы денсаулық проблемаларының белгілері алдымен көздерде көрінеді. Ретина сканерлеуді кейде ирис танумен шатастырады, ол көбірек қолданысқа ие.