Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көз ауруы
Eye disorder
Папиллоеда немесе папиллоедема – кез келген себептен бас сүйек ішіндегі қысымның артуынан туындайтын оптикалық дискінің ісігі. Ісік көбінесе екі жақты болып, сағаттар немесе апталар бойында дамуы мүмкін. Бір жақты көрініс өте сирек. Бас ішіндегі гипертония кезінде оптикалық дискінің ісігі ең көп кездесетін жағдай – екі жақты болуы. Егер фондоскопияда папиллоеда анықталса, қосымша тексеру қажет, себебі негізгі жағдай емделмесе, көру қабілеті жоғалуы мүмкін. Сондықтан, егер фондоскопиялық тексеруде папиллоеда болуы күмәнді болса немесе оптикалық дискіні толық көру мүмкін болмаса, бас ішіндегі қысымның артуын жедел бағалау және одан әрі тексеру мен араласуды бағыттау үшін ультрадыбыс қолданылуы мүмкін. Бір жақты папиллоеда көздің өзіндегі ауруды, мысалы, көру нервінің глиомасын көрсетуі мүмкін.
Papilledema or papilloedema is optic disc swelling that is caused by increased intracranial pressure due to any cause. The swelling is usually bilateral and can occur over a period of hours to weeks. Unilateral presentation is extremely rare. In intracranial hypertension, the optic disc swelling most commonly occurs bilaterally. When papilledema is found on fundoscopy, further evaluation is warranted because vision loss can result if the underlying condition is not treated. Thus, if there is a question of papilledema on fundoscopic examination or if the optic disc cannot be adequately visualized, ultrasound can be used to rapidly assess for increased intracranial pressure and help direct further evaluation and intervention. Unilateral papilledema can suggest a disease in the eye itself, such as an optic nerve glioma.
Патофизиология
Көру жүйкесі қабығы мидың субарахноидтық кеңістігімен үздісіз жалғасқандықтан (және орталық жүйке жүйесінің бір бөлігі ретінде қарастырылады), қысымның артуы көру жүйкесіне беріледі. Мидің өзі жоғары қысымның зиянды әсерлерінен көбінесе сақталады. Дегенмен, көру жүйкесінің көз алдындағы бөлігі күрт тоқтатылады. Сондықтан қысым тең емес болып, көру жүйкесінің тамырында қысылу мен ісінуге себеп болады. Көз дискісінің торлы қабықтың ганглий жасушаларының талшықтары толып, алға қарай итеріледі. Көру жүйкесі басының ұзаққа созылған және кең аумақты ісінуі, немесе көру дискісінің ісігі, осы талшықтардың жоғалуына және көру қабілетінің қанағаттандырмайтын күйге түсуіне алып келуі мүмкін.
As the optic nerve sheath is continuous with the subarachnoid space of the brain (and is regarded as an extension of the central nervous system), increased pressure is transmitted through to the optic nerve. The brain itself is relatively spared from pathological consequences of high pressure. However, the anterior end of the optic nerve stops abruptly at the eye. Hence the pressure is asymmetrical and this causes a pinching and protrusion of the optic nerve at its head. The fibers of the retinal ganglion cells of the optic disc become engorged and bulge anteriorly. Persistent and extensive optic nerve head swelling, or optic disc edema, can lead to loss of these fibers and permanent visual impairment.
Диагностика
Көздің папиллоэдема белгілерін тексеру, ми ішілік қысымның жоғарылауына клиникалық күдік болғанда және жаңадан пайда болған бас ауруларында міндетті түрде жүргізілуі керек. Бұл тексеру офтальмоскопия, торлы қабық фотосуреті немесе мүмкін, жарық тілімен (щелевой лампой) қарау арқылы жасалуы мүмкін. Көру нерві басының друзаларынан туындаған жағдайды анықтау маңызды, себебі олар көру нерві басының көтерілуіне алып келіп, папиллоэдемамен шатастырылуы мүмкін. Осы себепті көру нерві басының друзалары псевдопапиллоэдема деп те аталады.
Checking the eyes for signs of papilledema should be carried out whenever there is a clinical suspicion of raised intracranial pressure, and is recommended in newly onset headaches. This may be done by ophthalmoscopy or fundus photography, and possibly slit lamp examination. It is important to determine whether the observed condition is due to optic nerve head drusen, which can cause an elevation of the optic nerve head that can be mistaken for papilledema. For this reason, optic nerve head drusen is also called pseudopapilledema.
Емдеу
Тарихи тұрғысынан алғанда, папилледема белдік пункциясына қарсы көрсетім болуы мүмкін, өйткені ол тенториальдық грыжа және одан кейін ми грыжасы арқылы өлім қаупін білдіреді. Алайда, жаңа бейнелеу әдістері белдік пункциясын қашан жасауға, қашан жасауға болмайтынын анықтауда көбірек көмектеседі. КТ немесе МРТ түсірілімі әдетте құрылымдық себепті, яғни ісікті анықтау үшін жасалады. Артериялық немесе веноздық жүйелерде стеноз немесе тромбоз болу мүмкіндігін жоққа шығару үшін МРА және МРВ тағайындалуы мүмкін. Емдеу көбінесе негізгі себепке байланысты. Дегенмен, папилледеманың түпкі себебі – бас ішілік қысымның (БІҚ) жоғарылауы. Бұл қауіпті белгі, ол ми ісігі, орталық нерв жүйесінің қабынуы немесе идиопатиялық бас ішілік гипертензияның (ИБГ) жақын арада пайда болуын көрсетеді. Сондықтан, папилледеманың бастапқы сатыларында емдеуге кіріспес бұрын, ми ісігінің бар-жоғын анықтау үшін биопсия жасалады. Егер ісік анықталса, оны лазерлік емдеу, сәулелік терапия және хирургиялық араласу арқылы емдеуге болады. БІҚ-ты төмендету үшін, ми-жұлын сұйығының (МЖС) сіңірілуін арттыру немесе оның өндірілуін азайту арқылы дәрілер тағайындалады. Мұндай дәрілерге ацетазоламид және фуросемид сияқты диуретиктер жатады. Бұл диуретиктер, хирургиялық араласумен бірге, ИБГ-ны да емдеуге болады. ИБГ кезінде салмақ жоғалту (тіпті 10-15% жоғалту) БІҚ-ты қалыпқа келтіруге көмектеседі. Сондай-ақ, стероидтар қабынуды азайтуы мүмкін (егер ол БІҚ-тың жоғарылауына себеп болса) және көру қабілетінің жоғалмауына көмектеседі. Алайда, стероидтар, әсіресе доза өзгергенде, БІҚ-ты жоғарылатуы мүмкін. Дегенмен, егер ауыр қабыну болса, мысалы, қырыққабат склероз, онда метилпреднизолон және преднизон сияқты қабынуға қарсы әсері бар стероидтар көмектеседі. Басқа емдеулерге бас сүйегіндегі артық омыртқа сұйығын алу үшін қайталама белдік пункциялар кіреді. Тетрациклин және А витаминінің аналогтарын қоса алғанда, БІҚ-қа ықпал ететін потенциалды дәрілерді тоқтату БІҚ-ты төмендетуге көмектеседі; алайда, бұл дәрінің БІҚ-тың жоғарылауына себеп ететіні анық болған жағдайда ғана қажет.
Historically, papilledema was a potential contraindication to lumbar puncture, as it indicates a risk for tentorial herniation and subsequent death via cerebral herniation, however newer imaging techniques have been more useful at determining when and when not to conduct a lumbar puncture. Imaging by CT or MRI is usually performed to elicit whether there is a structural cause i. e., tumor. An MRA and MRV may also be ordered to rule out the possibility of stenosis or thrombosis of the arterial or venous systems. The treatment depends largely on the underlying cause. However, the root cause of papilledema is the increased intracranial pressure (ICP). This is a dangerous sign, indicative of a brain tumor, CNS inflammation or idiopathic intracranial hypertension (IIH) that may become manifest in the near future. Thus, a biopsy is routinely performed prior to the treatment in the initial stages of papilledema to detect whether a brain tumor is present. If detected, laser treatment, radiation and surgeries can be used to treat the tumor. To decrease ICP, medications can be administered by increasing the absorption of cerebrospinal fluid (CSF), or decreasing its production. Such medicines include diuretics like acetazolamide and furosemide. These diuretics, along with surgical interventions, can also treat IIH. In IIH, weight loss (even a loss of 10 15%) can lead to normalization of ICP. Meanwhile, steroids can reduce inflammation (if this is a contributing factor to increased ICP), and may help to prevent vision loss. However, steroids have also been known to cause increased ICP, especially with a change in dosage. However, if a severe inflammatory condition exists, such as multiple sclerosis, steroids with anti inflammatory effects such as Methylprednisolone and prednisone can help. Other treatments include repeated lumbar punctures to remove excess spinal fluid in the cranium. The removal of potentially causative medicines including tetracyclines and vitamin A analogues may help decrease ICP; however, this is only necessary if the medication is truly felt to contribute to the ICP increase.