Кіріспе

Сейтенштеттен аббаттығы (Stift Seitenstetten) – Төменгі Австрияның Моствиртл аймағындағы Сейтенштеттенде орналасқан бенедиктин монастыры.

Тарих

Монастырь 1112 жылы Пасау епископы Ульрихтің туысы Удальшальк немесе Удискальк құрды, және ол барлық иеліктерін оған сыйлады. 1114 жылы жаңа негіз Геттвейг аббаттығының монахтарымен қоныстандырылды. 1116 жылы епископ Ульрих шіркеуді қадірледі және аббаттыққа үлкен Ашбах приходын берді. 1142 жылы ол сондай-ақ үлкен Вольфсбах приходын алды. Осы екі бастапқы приходтан бүгінгі он төрт приход қалыптасты, және аббат әлі де оларға жауапкершілік тартады. 1180 жылы Магдебург архиепископы Вихман аббаттыққа Иббс өзені бойындағы кең ормандық жерлерді берді, онда шағын ғимарат салу және мәңгілікке қасиетті қызмет өткізу міндетімен. Аббаттықтың құрылғаннан бері бірінші ғасырында мектеп болғанына да белгілі бір дәлелдер бар. Көптеген кері соққыларға қарамастан, оның ішінде екі ауыр өрт және мүлік даулары, аббат біртіндеп дамыды. 1347 жылы қауымдастықта 22 мүше болды. Ұзақ төмендеуден кейін, Венадағы Шоттенштифттің бұрынғы приоры Бенедикт I Сейтенштеттенде Мелк реформаларын енгізіп, оның рухани және мәдени өмірінде қайта жандануға әкелді. Бұл аббат 1440 жылы Зоннегбергте шағын ғимарат салып, қадірледі, осылайша аббаттықтың бақылауы мен қорғауындағы Зоннегберг қажылығын құрды. Содан кейін аббат Матиас Корвинмен байланысты венгрлік аласапырандықтардан, түрік салықтарынан және, ең бастысы, Реформациядан зардап шекті; монахтардың саны күрт азайды. Императорлық кеңестің күшті қолдауымен ғана аббат Кристоф Хелд (1572–1602) кезінде рухани жаңару басталуы мүмкін болды. Одан кейінгі аббаттар тұсында барокко өнері пайда болды, ал бавариялықтар мен швабтар монахтардың санын арттырды. Бірақ Отыз жылдық соғыстан кейін ғана аббат Габриэль Сауэр (1648–74) аббаттықты экономикалық тұрғыдан тұрақтандыра алды, содан кейін нағыз діни жаңаруға қол жеткізді. Енді ірі құрылыс жұмыстарын бастауға болады. Бенедикт II Абельхаузер (1687–1717) Якоб Прандтауерге (оның жұмысын оның жүрегімен Йозеф Мунггенаст жалғастырды) Зоннтагбергтегі әсем Қажылық шіркеуін салуды тапсырды. Ерте готикалық аббат шіркеуі Франц Йозеф Фойхтмайердің жұмыстарымен бірге әсем жаңартылды. Пауль Витч 1729 жылдан 1747 жылға дейін аббат болды. 1718 және 1747 жылдар аралығында бүгінгі күнге дейін сақталған барокко стиліндегі монастырлық ғимараттар салынды. Мәрмәр залының (1735) және кітапхананың (1740) төбелік фрескаларын Пол Трогер, ал баспалдақтың фрескаларын Бартоломео Алтомонте жасады. Жазғы асхана Кремсер Шмидттің 19 суретін қамтиды. Бұл әсем жұмыстарға қаржы негізінен Радмердегі (Штирия) аббаттықтың мыс кендерінен және Рейхрамингтегі (Жоғарғы Австрия) мыс қорыту зауытынан түсті. Император Иосиф II-нің монастырға қарсы саясаты мен Наполеон соғыстарының қиындықтарынан кейін, аббат 19-ғасыр бойы біртіндеп күшін қалпына келтірді, аббат Теодор Шпрингер (1920–58) кезіне дейін, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі экономикалық дағдарыстан аббаттықты қауіпсіз түрде алып шықты, сондай-ақ Ұлттық-социалистік кезең мен Екінші дүниежүзілік соғыстан, басқа көптеген монастырлар сияқты таратылмастан өткізді. Соғыстан бері Қажылық шіркеуі мен аббаттықтың өзіне көптеген жөндеу жұмыстары жүргізілді. Бұрын айтылған өнер мен сәулет өнерінің басты туындыларынан басқа, Романдық рыцарлар капелласы (Риттеркапель), сурет галереясы және шамамен 110 түрлі роза гүлдері өсетін бақ бар. 1625 жылдан бері аббат Австрия конгрегациясының мүшесі, қазір Бенедиктин конфедерациясының құрамында.