Кіріспе

Джон Крузи (15 мамыр 1843 – 22 ақпан 1899) – Швейцарияда туған машина жасаушы және Томас Эдисонның жақын әріптесі.

Мансап

Джон Крузи Швейцарияда құлыпшылыққа оқуға түсіп, кейін АҚШ-қа көшіп, Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласында қоныстанды. Сол жерде ол Томас Эдисонмен танысты. Эдисон 1872 жылы оны өзінің шеберханасында жұмысқа алды. Крузи Ньюарк және Менло Парк кезеңдерінде Эдисонның бас механигі болды, ол Эдисонның көптеген шиналы эскиздерін жұмыс істейтін құрылғыларға аударуға жауапты болды. Эдисонның өнертабыс әдісінің өзегі модельдерді құрастыру және сынау болғандықтан, Крузидің осы саладагы шеберлігі Эдисонның өнертапқыш ретінде сәтті болуына өте маңызды болды. Тарихшылар Роберт Фридель мен Пол Израиль Крузидің ерекше қабілетін былай бағалады:

[Крузидің шеберханасынан] шыққан құрылғылар жұмыс істемесе, себебі олардың нашар жасалғаны емес, идеяларының кемшілігі болды. Ал идеялар жақсы болған кезде, мысалы, фонографта болғандай, Крузидің шеберханасының өнімі оны дәлелдейтін. (Friedel and Israel 1987, 35)

Крузи Эдисонның көптеген маңызды өнертабыстарына да қатысты. Олардың ішінде төрт сымды телеграф, көміртек микрофоны, фонограф, шам және электр жарығы жүйесі бар. Эдисонның электр жарығы жүйесін дамыту барысында Крузи басқарушылық лауазымдарға көтерілді. 1881 жылы Эдисон Крузиді «Эдисон электр құбырлары» компаниясының басшысы етіп тағайындады, ол орталық электр стансасынан жер астына прокладкаланған электр тарату кабельдерін орнатуға жауапты болды. Крузи өзі де өнертапқыш еді, «Электр құбырлары» компаниясында жұмыс істеген кезде ол екі жартылай дөңгелек өткізгіштерді оқшаулағышпен бөліп, оқшаулағыш материалмен қапталған екі сымды құбырды ойлап тапты. 1894 жылы Крузи төменгі Манхэттендегі «Эдисон машина жасау зауытының» бас менеджерінің орынбасары болды. «Эдисон машина жасау зауыты» 1886 жылы Нью-Йорк штатының Шенеқтади қаласына көшірілді және 1889 жылы «Эдисон General Electric» компаниясына қосылды. Бұл компания 1892 жылы бірнеше басқа компаниялармен бірігіп, «General Electric Company» құрылғанда Крузи бас менеджер, ал 1896 жылы Шенеқтадидегі бас механикалық инженер болып тағайындалды.