Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1982 жылы Канада Конституциясы өзгертіліп, елдің құзырына қайтарылғаннан бері Канада Конституциясына он түзету қабылданды. Дегенмен, Конституцияны оның өзгерту формуласына сәйкес өзгертуге жасалған бірнеше әрекет сәтсіз аяқталды.
Since the Constitution of Canada was patriated, in 1982, ten Amendments to the Constitution of Canada have been passed. There have, however, been a number of unsuccessful attempts to amend the Constitution in accordance with its amending formula.
Меншік құқықтарының өзгеруі, 1983
1983 жылғы 18 сәуірде премьер-министр Пьер Трюдо Конституцияға меншік құқығын бекітуді қолдағанын мәлімдеді, бірақ бұл тек бір күндік пікірсайыспен шектелген жағдайда ғана мүмкін еді. Пікірсайыс партиялық тактикаға ұшырады және он бір күннен кейін Прогрессивті консервативті оппозиция Канаданың Өкілдер палатасына сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс енгізді, ол Конституцияда "меншікті пайдалану құқығын" бекітуді көздеді. Трюдо үкіметі мұндай ұсынысты қолдап, өзінің жеңілісіне келуге дайын болған жоқ. Әйтсе де, оның қабылдануы Өкілдер палатасын таратып, Сенаттың ұсынылған түзетуді қарау мүмкіндігін жоғарлатар еді. 1983 жылғы 2 мамырда ұсыныс жеңіліске ұшырады, 88 дауыс қолдап, 126 қарсы дауыс берді.
On April 18, 1983, Prime Minister Pierre Trudeau expressed support for entrenching property rights in the Constitution, but only if debate were limited to a single day. The debate became engulfed in partisan tactics and eleven days later the Progressive Conservative Opposition introduced a motion of non confidence in the House of Commons of Canada that sought to entrench the right to the "enjoyment of property" in the Constitution. Trudeau's government was not prepared to support its own defeat by backing such a motion. In any case, its passing would dissolve the House and prevent the Senate from considering the proposed amendment. On May 2, 1983, the motion was defeated, with 88 votes in favour and 126 opposed.
Сенат түзетуінің өкілеттіктері, 1984
1984 жылы Прогрессивті консерваторлардың көпшілік дауыспен сайлауда жеңіске жеткенінен және Брайан Малрунидің премьер-министр болып тағайындалғаннан кейін, Канада Сенаты қатаң бақылауға алынды. Канада Конституциясына сәйкес, сенаторларды генерал-губернатор премьер-министрдің ұсынысы бойынша тағайындайды. Мулрунидің алдағы премьер-министрі Пьер Трюдо өзінің қызмет кезеңінде көптеген сенаторларды тағайындап, либералдарға жоғарғы палатада басымдық берген еді. Сенат Малрунидің заңдарын тоқтатып тастауы мүмкін деген қауіп болды, сондықтан Сенаттың өкілеттіктерін шектеу үшін Конституцияға түзетулер енгізуге әрекет жасалды. Ұсынылған түзетуге сәйкес, Сенаттың қаржылық заңдарға қатысты 30 күндік, ал қалған барлық заңдарға қатысты 45 күндік вето құқығы болар еді. Ұсынылған түзету провинциялық үкіметтердің көпшілігінің қолдауын алды, бірақ Квебек және Манитоба оған қарсы шықты. Түзету 1985 жылдың 7 маусымында Халық палатасына енгізілді, бірақ 19 күннен кейін Онтарио үкіметі ауысты, ал жаңа либерал премьер-министрі Дэвид Петерсон түзетуді қолдаудан бас тартты. Онтарионың қолдауысыз түзету халықтың 50 пайызынан астамын құрайтын провинциялардың қолдауына қатысты талаптарды орындамады, сондықтан түзету қабылданбады.
In 1984, following the election of a Progressive Conservative majority in the House of Commons and the appointment of Brian Mulroney as Prime Minister, the Senate of Canada came under increased scrutiny. Under the Constitution of Canada, senators are appointed by the Governor General on the advice of the Prime Minister, and during his time in office Mulroney's predecessor, Pierre Trudeau, had arranged the appointment of a large number of Senators, giving the Liberals a majority in the upper house. There was a fear that the Senate would block Mulroney's legislation, so an attempt to amend the Constitution was made to limit the powers of the Senate. Under the proposed amendment the Senate would have a suspensive veto of 30 days on money bills and 45 days on all other bills. The proposed amendment secured the support of the majority of the provincial governments, though it was opposed by Quebec and Manitoba. The amendment was introduced into the House of Commons on June 7, 1985, but 19 days later the government of Ontario changed hands, and the new Liberal Premier, David Peterson, refused to support the amendment. Without Ontario's support the amendment could not meet the requirement for support from provinces containing more than 50 per cent of the population, so the amendment died.
Тумаған баланың құқықтары туралы түзету, 19861987
1986 жылғы 21 қарашада Грей—Симкоу сайлау округінің прогрессивті консервативті парламент мүшесі Гас Митджес Аборт мәселесі бойынша жеке мүшелік ұсыныс енгізді. Ұсыныста үкіметке Құқықтар мен бостандықтар Хартасының 7-бабын өзгертудің мақұлдығын қарастыру, оған адам ұрықтары мен туылмаған балалар туралы сілтеме қосу және генерал-губернаторға 7-бапты өзгерту туралы жарлық шығару сұралын қарастыру ұсынылды. Ұсыныс қабылданған жағдайда, Конституцияның өзгерту формуласы талаптарына сәйкес, Қауымдар палатасының, Сенаттың және ұлттық халықтың кемінде 50 пайызын құрайтын провинциялық заң шығару жиналыстарының үштен екісінің келісімі болмағандықтан, 7-бапқа түзетулер енгізілмес еді. Ұсынысты талқылау және дауыс беру 1987 жылғы 2 маусымда өтті. Эрик Нильсеннің (сол кездегі Премьер-министрдің орынбасары және Жеке кеңес төрағасы) Парламенттік хатшысы Дуг Льюис үкімет атынан сөйлеп, бұл ұсыныс конституциялық түзетуді бастаудың «дұрыс жолы» емес екенін, сондай-ақ үкіметтің сол кезде терапиялық абортпен айналысатын заңдарды өзгертуді «жеткіліксіз» деп санағанын мәлімдеді. Льюис ұсыныстың талқылануы «көзқарастарды маңызды түрде жариялауға мүмкіндік берді» деп қосты. Мәселенің екі жағынан да бірнеше мүшелер сөйлегеннен кейін, ұсыныс 62 дауысқа қарсы 89 дауыспен қабылданбады.
A private member's motion calling for an amendment that would enshrine rights for fetuses in the Charter of Rights and Freedoms, and thus limit the legality of abortion, was introduced in the House of Commons on November 21, 1986 by Gus Mitges, the Progressive Conservative Member of Parliament for Grey—Simcoe. The motion called on the government to consider the advisability of amending Section 7 of the Charter to include a reference to human fetuses and the unborn, and called on the Governor General to issue a proclamation amending Section 7. The passing of the motion would not have resulted in an amendment to Section 7, as the Constitution's amending formula requires the approval of the House of Commons, the Senate and two thirds or more of the provincial legislative assemblies representing at least 50 per cent of the national population. The debate and vote on the motion occurred on June 2, 1987. Doug Lewis, as Parliamentary secretary to Erik Nielsen (the then Deputy Prime Minister and President of the Privy Council), spoke on behalf of the government, stating that the motion was not "the proper way" to initiate a constitutional amendment, and that the government felt it "inappropriate" to amend laws dealing with therapeutic abortions at that time. Lewis did add that the debate on the motion provided "an important airing of views". After a number of other members spoke on both sides of the issue, the motion failed on a vote of 62 to 89.
Мич көлі келісімдері, 1987-1990
Мич-Лейк келісімі – Канада Конституциясына қатысты бірқатар мәселелерді шешуге бағытталған ұсынылған түзетулердің күрделі жиынтығы. Оның ішінде Квебекке Канада федерациясы шеңберінде "ерекше мәртебе" беру және Конституцияға түзетулер енгізу тәртібін өзгерту, яғни көптеген түзетулер үшін барлық провинциялардың бірауыздан келісімін қажет ету қарастырылды. Ақырында, Манитоба заң шығарушы органы мен Ньюфаундленд үкіметі оған қолдау көрсетуден бас тартқандықтан келісім қабылдана алмады.
The Meech Lake Accord was a complex package of proposed amendments designed to address a number of concerns about the Canadian Constitution. Among other things, it proposed granting Quebec "distinct status" within the Canadian federation, and changing the amending formula of the Constitution by requiring unanimous consent of all the provinces for a greater number of amendments. The accord ultimately failed when the Manitoba legislature and the government of Newfoundland refused to assent to it.
Шарлоттаун келісімі, 1990-1992
Мич көлінің келісімі сияқты, Шарлоттаун келісімі де Конституцияға қатысты бірнеше мәселені шешуге бағытталған ұсынылған түзетулер жиынтығы болды, олардың көптегені Мич көліндегілермен ұқсас еді. Көптеген провинциялар конституциялық түзетулерді халыққа референдум арқылы ұсынуды талап ететін заңдар қабылдағандықтан, федералдық үкімет Шарлоттаун келісімі бойынша жалпыұлттық референдум өткізуге шешім қабылдады. Референдумда көпшілік (54,97%) келісімге қарсы дауыс берді.
Like the Meech Lake Accord, the Charlottetown Accord was a package of proposed amendments designed to address a number of concerns about the Constitution, many of which were similar to those included in Meech Lake. Due to multiple provinces passing legislation requiring constitutional amendments be put to a referendum, the federal government decided to hold a national referendum on the Charlottetown Accord. The referendum was defeated with a majority (54.97%) voting against the Accord.
Жарғының преамбуласы, 1999 ж.
1999 жылы Бёрнаби – Дуглас сайлау округінен сайланған Жаңа демократиялық партиясының депутаты Свенд Робинсон, Humanist Canada мүшелері жасаған петицияны Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасының кіріспесінен Құдайға жасалған сілтемені алып тастау туралы Парламентке ұсынды. Бұл Канаданың көпұлттылығы және Құдайға сенбейтін канадтықтар туралы алаңдаушылықтармен байланысты болды. Бұл ұсыныс қырқыс дау тудырды, ал партия Робинсонның жауапкершілігін азайту және партия ішіндегі оның беделін төмендету арқылы оған жауап берді.
In 1999, New Democratic Party MP for Burnaby Douglas, Svend Robinson, presented a petition created by members of Humanist Canada in the House of Commons that the reference to God be struck from the preamble to the Canadian Charter of Rights and Freedoms, citing concerns about Canada's diversity and those Canadians who did not believe in God. The proposal was controversial and the party responded by undermining Robinson's responsibilities and his position in the caucus.
Сенат 2013 жылғы Жою туралы түзетуді қабылдады
2013 жылы Канада Сенатының шығыстарына қатысты жанжалдың ортасында Саскачеван заңнамалық ассамблеясы Саскачеванның премьер-министрі Брэд Уолл ұсынған Канада Сенатын тарату туралы ұсынысты қабылдады. Басқа ешбір провинция да, парламенттің екі палатасының ешқайсысы да қолдайтын резолюция қабылдаған жоқ, сондықтан бұл түзету күшін жойды.
In 2013, in the midst of the Canadian Senate expenses scandal, the Legislative Assembly of Saskatchewan passed a motion calling for the abolition of the Senate of Canada, which had been proposed by Premier of Saskatchewan Brad Wall. No other province nor either House of Parliament ever passed concurring resolutions so the amendment died.