Арно Груен: Өзіне-өзінен сатқандықтың психологиясы

Кіріспе

Арно Груен (26 мамыр 1923 – 20 қазан 2015) – швейцариялық-неміс психологы және психоаналитигі.

Өмірбаян

Грюен 1923 жылы Берлинде дүниеге келді. 1936 жылы ата-анасы Джеймс пен Роза Грюен өмірлерін сақтау үшін Германиядан қашқанда, ол бала кезінде АҚШ-қа көшіп келді. Сапар барысында Грюен 1936 жылғы 6 маусымда Варшаваның Ұлы синагогасында Бар-мицва рәсімін өткізді. Ол Нью-Йорк қалалық колледжінде оқыды. Содан кейін Нью-Йорк университетінде психология мамандығы бойынша аспирантураны бітіргеннен кейін, психологтарды психоанализ оқытатын алғашқы орталықтардың бірінде, Нью-Йорктегі Психоанализ жөніндегі Ұлттық психологиялық қауымдастықта Теодор Рейкпен психоанализден тәлім алды. Грюен көптеген оқытушылық қызметтер атқарды, оның ішінде он жеті жыл Рутгерс университетінде психология профессоры болып жұмыс істеді. 1979 жылдан бастап Швейцарияда тұрып, тәжірибе жинады. Неміс тілінде кеңінен жарияланған оның алғашқы кітабы, ағылшын тілінде "Өзіне-өзінің сатқыны" деген атпен 1988 жылы Grove Press баспасында жарық көрді. Психология тарихындағы Грюеннің орны былайша сипатталады. Зигмунд Фрейдтің пікірінше, адамдар табиғатынан қирату мен зорлық-зомбылыққа бейім болады; бірақ профессор Грюен өзінің ғылыми және клиникалық тәжірибесі бойында осы тұжырымға қарсы шығып, оның орнына зұлымдықтың түбінде өзіне деген жек көрушілік жатыр деп дәлелдеді – бұл балалық шақта басталатын өзін-өзі сатудан туындайтын ашу, бізді билейтіндердің "махаббаты" үшін тәуелсіздіктен бас тарту арқылы пайда болады. Адамдар осы бағынушы билікті бөлісу үшін жалған өзін, басқаларға ұнайтын бейне жасап, жарақаттану, қорлану немесе тасталып кетуден қатты қорқады. Грюен осы артық бейімделу үлгісін және оған қарсы тұруға тырысқандардың тағдырын көптеген жағдайлар, әлеуметтік құбылыстар – нацизмнен Рейганомикаға дейін – және әдеби шығармалар арқылы зерттеді. Өкінішке орай, осы жоғары конформизм тудыратын ашу мен сезімсіздік, дәл осы себепті көбінесе танылмайды, өйткені ол қазіргі қоғам өз мүшелеріне сіңіріп, тіпті бағалайтын суық, қатал "шындыққа" айналды. Грюен ескертті, бұл үлгілерден құтылу тек қарсылық білдіру арқылы ғана емес, өйткені қарсылық білдірушілер көбінесе өз қарсылықтарының нысандарына эмоционалды түрде байланысып қалады, сонымен қатар жеке тәуелсіздікті дамыту және өзін-өзі шарлату мен өтірік айтудың барлық түрлерінен бас тарту арқылы мүмкін. Оның төмендегі кітаптар мен мақалаларда жазылған нәзік және терең тұжырымы, тәуелсіздік пен шынайылыққа жету оңай болмаса да, олардың жоқтығы жеке адам мен қоғам үшін де апатты салдарға әкеледі, өйткені ашуланған конформистер зорлық-зомбылық көрсету және психикалық жараларын кектеу үшін жаңа құрбандар іздейді. 2001 жылы Грюен "Der Fremde in uns" еңбегі үшін Geschwister Scholl сыйлығымен марапатталды.

Gruen was born in Berlin in 1923, and emigrated to the United States as a child in 1936 when his parents, James and Rosa Gruen, fled Germany to save their lives. During the journey, Gruen celebrated his Bar Mitzvah in the Great Synagogue of Warsaw, on June 6, 1936. He studied at the City College of New York. Then, after completing his graduate studies in psychology at New York University, he trained in psychoanalysis under Theodor Reik at one of the first psychoanalytic training centers for psychologists, the National Psychological Association for Psychoanalysis in New York City. Gruen held many teaching posts, including seventeen years as professor of psychology at Rutgers University. From 1979 on, he lived and practiced in Switzerland. Widely published in German, his groundbreaking first book to be released in English, The Betrayal of the Self, was published by Grove Press in 1988. Gruen's place in the history of psychology can be summarized as follows. According to Sigmund Freud, human beings are born with an innate tendency to destruction and violence; throughout his scholarly and clinical career, Prof. Gruen challenged that assumption, arguing instead that at the root of evil lies self hatred, a rage originating in a self betrayal that begins in childhood, when autonomy is surrendered in exchange for the "love" of those who wield power over us. To share in that subjugating power, people create a false self, a pleasing to others image of themselves that springs from a powerful, deep seated fear of being hurt, humiliated or abandoned. Gruen traced this pattern of over adaptation, and the fate of those who resist the pressure to conform, through a number of case studies, sociological phenomena—from Nazism to Reaganomics—and literary works. The insanity of rage and numbness that this hyper conformity produces, unfortunately, goes widely unrecognized precisely because it has become the cold, tough "realism" that modern society inculcates into its members and even admires. Gruen warned, however, that escape from these patterns lies not simply in rebellion, for rebels often remain emotionally tied to the objects of their rebellion, but in the development of a personal autonomy and a relinquishing of all forms of self numbing and self deception. His elegant and far reaching conclusion, elaborated in the books and essays listed below, is that while autonomy and authenticity are not easily attained, their absence proves catastrophic to both the individual and society as the embittered conformists seek new victims on whom to wreak violence and avenge their psychic wounds. In 2001, Gruen was awarded the Geschwister Scholl Preis for his work, Der Fremde in uns.

Шығармалары

Автономия және идентификация: олардың қарама-қарсылығының парадоксы, The International Journal of Psychoanalysis, 49-том, 1968 ж. (4), 648-бет. 1968 ж.
Өзіне-өзінің қиянаты (Нью-Йорк: Grove Press, 1988). Нормативтің ақылсыздығы: Адамның құртушылық табиғатын түсіну (Беркли: Human Development Books, 2007).