Кіріспе

Бовенден – Германия Федеративтік Республикасының Төменгі Саксония жеріндегі Геттинген ауданының муниципалитеті. 2020 жылы муниципалитетке қарасты сегіз ауылдың халқы 13 891 адамды құрады.

География

Бовенден Лейне өзенінің жағасында, Геттингеннен шамамен 6 км солтүстікке қарай және Геттинген орманының солтүстік-батыс шекарасында орналасқан. Бовенден муниципалитетінің орталық ауылы Остерберг пен Лиет өзенінің Кеуперрюкені аралығында жатыр, бұл кішкентай өзен Лейне өзеніне құяды. Эддигехаузен ауылының шығысындағы төбеде Плессе қамалының қирандылары сақталған.

Тарих

Бовенден ауылы алғаш рет 949 жылғы 2 ақпандағы Отто I-нің құжатында еске алынады. Бұл алғашқы айғауда топонимі Боббензунон деп тіркелген. Келесі жылдары ауыл Боббантун (1141), Боббентун (1170) және Бобентум (1191) деп те аталды. 13 ғасырдан бастап Boventen атауы жиі қолданыла бастады, ал 16 ғасырдың соңынан бастап қазіргі Bovenden атауы енгізілді. Қала атауының шығу тегі даулы. Бір болжам бойынша, атау жеке есімдер – Бово немесе Боб(б)о мен -tun жұрнағының үйлесімінен пайдалған. -Tun жұрнағы төменгі неміс тілінде «қоршау, бекініс немесе қоршалған аумақ» деген мағынаны білдіреді. Осыған сәйкес, атау Бобо немесе оның ұрпақтары құрған немесе басқарған елді мекенге сілтеме жасауы мүмкін. Тағы бір түсіндірме бойынша, атаудың түбірі bioðan (=«үстінде», төменгі неміс тіліндегі boven сөзімен байланысты) сөзінен шыққан, ол Лайна өзенінің тасқын суынан жоғары орналасқан елді мекенді көрсетеді. 12 ғасырда «Геррен фон Бовенден» аристократиялық әулеті алғаш рет танылады. Олар туралы алғашқы мәлімет 1170 жылғы құжатта кездеседі. Бұл құжатта Бовенден маңындағы Гельмерсхаузен аббаттығына жасалған сыйлықтар туралы ақпарат бар, сондай-ақ Бобо фон Бовенден куәгерлердің бірі ретінде аталған. 1211 жылдан бастап «Геррен фон Бовенден» жергілікті шіркеудің қамқоршылары болып табылады. Келесі онжылдықтарда Бовенден әулеті өздерінің меншігін кеңейтуге қол жеткізеді. Дегенмен, Бовенден негізгі ауыл болып қалады, онда жеті шаруашылық, он бір жарым жер, екі шалғын және қамал орналасқан. Бовенден әулеті Харденбергте бургманн ретінде танымал болды, Майнц қызметкерлері болып жұмыс істеді және төменгі Саксонияның ақсүйек отбасы Харденбергерлердің куәсі болды. Майнц курфюрсттығына жақын болғанына қарамастан, Бовенден әулеті Вельфтер әулетінен де феодалдық иеліктер алды. 14 ғасырда Бовенден әулеті негізінен Брауншвейг әулетімен жақтасты, мысалы, 1364 жылы рыцарь Гюнтер фон Бовенден герцог Оттоға Майнц архиепископынан басқа барлық істе көмектесуге уәде берді. Егер герцог Отто оны Майнц курфюрсттығымен одақтан босата алса, Гюнтер тек герцог Оттоға қызмет ететін еді. Бовенден әулетінің аймақ тарихына әсері 14 ғасырдың соңына дейін екі ғасырға созылды. 1500 жылдан кейін әулеттің есімін Ленглерн әулеті жалғастырды. Құжаттарда «nobiles» және «miles» деп аталған Бовенден иеліктері Плессе ақсүйектеріне берілді. Бүгінде Бовенденнің гербындағы кілт Харденбергте бургманн ретінде Майнц курфюрсттығымен байланысын көрсетеді. Бовенден әулеті 14 ғасырдан бері Бовендендегі ең ірі жер иелері болып табылады. Олар 1447 жылы барлық иеліктерін Гессен ландграфы Людовик I-ге берді және оны феодалдық иелік ретінде қайта алды. Бұл қадам арқылы Бовенден әулеті Брансуик-Люнебург герцогтығының алдында өзін-өзі басқарудың жоғары деңгейін қамтамасыз етті. 1571 жылы Плессе әулетінің желісі тоқтағаннан кейін билік Гессен Кассель ландгравиаттарына берілді, ал аймақ Гессен анклавына айналды. 16 ғасырдан бастап Бовенден Плессе әулетінің ең маңызды орны болғандықтан, оған қосымша құқықтар берілді. Бұл құқықтардың ішінде 1587 жылдан бастап Бовенденнің «Flecken» статусын алғаны бар еді, бұл аймақта нарық құқығы бар екенін көрсетеді, ал 1605 жылдан бастап Бовенденге сыра қайнату құқығы да берілді. 1660 жылы Плессе қамалы тасталғаннан кейін Бовенден әкімшілік орталыққа айналды. 1777 жылдан бастап Штейна аббаттығының бұрынғы екі Мейерхофын жаңа барокко стиліндегі ғимарат алмастырды. Осы Гессен қасарасында 1815 жылға дейін өкілдік және әкімшілік функциялар орындалды. Ғимарат сондай-ақ Гессен Ротенбург ландгравиаттарының аң аулау үйі ретінде пайдаланылды. Анклавтың орналасуы әртүрлі мамандықтарға ерекше даму мүмкіндіктерін ұсынды. 1737 жылы Геттинген университетінің құрылуына байланысты Бовенден 18 ғасырдың екінші жартысында экономикалық өркендеуді бастан кешірді. Көптеген студенттер Гессен Кассель анклавына театр топтарын көру, «Zum letzten Heller» мейрамханасында тамақтану және Раушенвассердегі мейрамханаға бару үшін келді. Сондай-ақ, Геттингенде бұл тауарларға салық салынатындықтан, ондағы шарап, спирт, кофе және қант сатып алу да кең таралған. Бұл іс-әрекеттер студенттердің уақытын ысырап ету және қарызға бату ретінде қарастырылғандықтан, Геттинген университетінің басшылары «Бовенден қауіптері» деген терминді ойлап тапты. 1973 жылы Германиядағы жергілікті басқару реформасы аясында аймақтың сегіз ауылы біріктіріліп, Бовенден муниципалитеті құрылды.

Туған қалалар

Бовенден Англияның Дёрсли қаласымен байланыс орнатқан.