Кіріспе
Балық түрлері
Түрлер қорабы
| кескін = Manig u4. jpg
| күйі = IUCN3.1
| күйі = LC
| сілтеме = Бұл балық Stomiidae немесе аждаһа балықтары тұқымдасына жатады. Ол ашық мезопелагиялық аймақтың басты хищниктерінің бірі. M. niger – бүкіл әлемге тараған түр, яғни тропикалықтан субарктикалыққа дейінгі суларда қоныстанды. Оның тамақтану әдеттері туралы көп зерттеулер жүргізілмеген, бірақ соңғы зерттеулер M. niger негізінен каланоидты копеподтармен қоректенеді, ол зоопланктонның бір түрі болып табылады. Шындығында, M. niger морфологиялық бейімделулеріне қарамастан, салыстырмалы түрде ірі жемді тұтынуға бейімделгенімен, негізінен зоопланктонмен қоректенеді. Оның торлы қабығы толығымен тағандардан тұрады және конус жоқ, сондай-ақ родопсин/порфиропсин жұптарымен және кейбір фоторецепторларға байланысқан бір опсинмен жабдықталған, бұл 517-541 нм дейінгі көру сезімталдығын қамтамасыз етеді (бұл қызыл жарықтың толқын ұзындығына сәйкес келеді). Көптеген терең теңіз балықтарында қысқа толқын ұзындығында максималды сезімталдыққа ие бір ғана визуалды пигмент болады, бұл күн сәулесі мен биолюминесценция спектріне шамамен сәйкес келеді. Салыстыру үшін, басқа қызыл жарық шығаратын стомидтер, мысалы, Aristostomias және Pachystostomias, үшінші пигментке ие, бұл оларға тиісінше 588 нм және 595 нм дейінгі жарықты қабылдауға мүмкіндік береді. Сары линзалар көк жарықтың торлы қабыққа жету мөлшерін азайтады және ұзын толқын ұзындығына сезімталдықты арттырады, бұл M. niger және оның қызыл биолюминесценциясына пайдалы. Сары линзалар сондай-ақ қызыл биолюминесценция шығаратын Echiostoma-да анықталды.
Speciesbox
| image = Manig u4. jpg
| status system = IUCN3.1
| status = LC
| status ref = It belongs to the family Stomiidae, or dragonfishes. It is among the top predators of the open mesopelagic zone. M. niger is a circumglobal species, which means that it inhabits waters ranging from the tropics to the subarctics. Not many studies have been conducted on its feeding habits, but recent research suggests that M. niger primarily feed on calanoid copepods which is a form of zooplankton. Indeed, it appears that M. niger primarily prey on zooplankton despite its apparent morphological adaptations for the consumption of relatively large prey. Its retina is made up entirely of rods and no cones, with rhodopsin/porphyropsin pairs and a single opsin bound to some of its photoreceptors, which provide visual sensitivity up to 517 541 nm (this falls within the wavelength of red light). Most deep sea fish have a single visual pigment maximally sensitive at short wavelengths, approximately matching the spectrum of both downwelling sunlight and bioluminescence. For comparison, other red light producing stomiids, such as Aristostomias and Pachystostomias, have a third pigment which allows them to perceive light up to 588 nm and 595 nm respectively. The yellow lens reduce the amount of blue light that reaches the retina and increases sensitivity to longer wavelengths, which benefits M. niger and its red bioluminescence. Yellow lens have also been identified in Echiostoma, which also produces red bioluminescence.
Морфология
Malacosteus niger барлық балықтардың ішіндегі ең үлкен салыстырмалы ауыз ашылуына ие, төменгі жақ сүйегі балықтың ұзындығының шамамен төрттен бір бөлігін құрайды (А сурет). Сонымен қатар, M. nigers-тің этиноидты мембранасы жоқ (аузында "едені" жоқ), бұл оған ірі жемті түрлерді жұтуға мүмкіндік береді (D сурет). Бұл түрдегі пост-орбитальды фотофор M. australis-ке қарағанда үлкен. Ол бүйірлік фотофорлар санымен де, морфологиялық ерекшеліктерімен де ерекшеленеді. Белгілі ең үлкен ұзындығы – 25,6 см (10,1 дюйм). Оның "niger" деген атауы латын тілінен алынған және "қара" деген мағынаны білдіреді.
Экологиялық және географиялық таралуы
Malacosteus niger – дүниежүзілік таралу аймағына ие түр және кең географиялық ареалға ие. Ол әдетте 66° солтүстік ендіктен Арктикада және Оңтүстік жарты шардың 30° оңтүстік ендігінен табылады. M. niger мезопальгиялық аймақтан шықпайды және 500 метрден 1000 метрге дейінгі вертикальді таралу диапазонына ие екені белгілі. Оның құжатталған жеміне каланоидты копеподтар, микронектон, декаподты креветкалар және басқа декаподтар жатады.
Қызыл биолюминесценция
Малакостеус нигердің қызыл биолюминесценцияны өндіруге бейімделу ерекшелігі тек терең теңізде тіршілік ететін Аристостомия және Пахистомия деген екі тіршілік иесінде ғана кездеседі. Биолюминесценцияның бұл сирек түрі терең теңізде 700 нм-ге дейін жете алады және жасыл және көк биолюминесцентті организмдер оны қабылдай алмайды, осылайша M. niger азық іздеген кезде маңызды артықшылыққа ие болады. Малакостеус нигерде көздің астында орналасқан, тамшы тәрізді, қара қоңыр түсті фотофор бар, ол 710 нанометрлік эмиссия максимумымен қызыл жарық шығарады. Жоғарғы қоңыр фотофор қабатын алып тастау эмиссия спектрін шамамен 650 нанометрге дейін қысқа толқын ұзындығына қарай өзгертеді. Фотофорлар қызыл флуоресцентті материалды қамтиды, ол химиялық реакциялардан энергия алмасу арқылы флуоресценцияға ие болады. Фотофордың басқарылуы бесінші бас ми нервінің тармақтары арқылы жүзеге асырылады және ол посторбитальді көк фотофордан тәуелсіз басқарылады, сондай-ақ ұзаққа созылған флуоресценцияға ие екені анықталды. Фотофор – қызыл безді жасушалары бар үлкен пигменттелген қапшық. Пигмент қапшығының ішінде қалың, жарық шағылыстыратын қабат жатыр, ал фотофордың бездік ядросы арқылы шағылыстыратын тіндердің жекелеген талшықтары өтеді. Сыртқы қабаты ішкі, қараңғырақ боялған қабатқа бірігетін ірі эпителий жасушаларынан тұрады. Бұл қабаттың қызметі флуоресценция сүзілетін қоңыр қабатты қамтамасыз ету болып саналады. Бездік ядроның жасушалары тығыз, дөңгелек эндоплазмалық тормен сипатталады.