Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швецияның Ұлттық мұрағаты (швед. Riksarkivet, RA) – Швеция үкіметінің ресми мұрағаты және Швецияның мемлекеттік органдарының құжаттарын басқаруға жауапты. Мұрағат негізінен үкіметтік мұрағат ретінде жұмыс істесе де, ол жеке тұлғалар мен мемлекеттік емес ұйымдардан алынған кейбір құжаттарды да сақтайды. Мұрағаттың мақсаты – болашақ ұрпақ үшін құжаттарды жинап, сақтау.
The National Archives of Sweden (Swedish: Riksarkivet, RA) is the official archive of the Swedish government and is responsible for the management of records from Sweden's public authorities. Although the archives functions primarily as the government archive, it also preserves some documents from private individuals and non public organizations. The mission of the archives is to collect and preserve records for future generations.
Ұйым
Швецияның Ұлттық мұрағаты – Мәдениет министрлігіне бағынатын мемлекеттік әкімшілік орган. Ұлттық мұрағаттың басшысы, швед тілінде Riksarkivarie деп аталады, стратегиялық мәселелерге, жалпы үйлестіруге және дамуға жауапты қызметкерлермен бірге жұмыс істейді. Қазіргі таңда бұл лауазымды Карин Астрём Ико атқарады.
The National Archives of Sweden is a state administrative authority, organized under the Ministry of Culture. The head of The National Archives, known as the Riksarkivarie in Swedish, works alongside of staff responsible for strategic issues, and overall coordination and development. The position is currently held by Karin Åström Iko.
Тарих
Ұлттық мұрағат Швециядағы ең көне мемлекеттік органдардың бірі болып табылады, оның тамыры орта ғасырларға дейін барып тіреледі. 1419 жылы болған өртте Стокгольмдегі Тре Кронр қамалы ғана емес, бүкіл қала, оның ішінде қалалық әкімдік пен қалалық архивтер толығымен қирады. 1697 жылы Стокгольмдегі Тре Кронр қамалында болған өрт архивтің көп бөлігін жойды, нәтижесінде орта ғасырлардан қалған заттар мен құжаттардың көп бөлігі жоғалып кетті. 24 500 кітаптың және 1 400 қолжазбаның тек 6 000-ы мен 400-і ғана сақталды. Швецияның ең танымал кітаптарының бірі – «Күміс Киелі кітап» (Silverbibeln) немесе «Аргентий кодексі» (Codex Argenteus) өрттен құтқару үшін қамалдың терезесінен лақтырылған деген әңгіме бар. 2007 жылы әйел сарбаздардың наразылығынан кейін гендерлік бейтараптықты қолдау мақсатымен швед әскерилері Солтүстік ұрыс тобының гербіндегі геральдикалық арыстанның бейнесінен оның жыныс мүшесін алып тастады. Ұлттық мұрағаттағы бұл суреттің авторы Владимир А. Сагерлунд бұл өзгеріске наразылығын білдіргені үшін Швецияда кеңінен танылды.
The National Archives of Sweden is one of the oldest public authorities in Sweden, with roots that can be traced back to the Middle Ages. In a fire in 1419, not only the Tre Kronor castle in Stockholm, but the entire city was affected, incl. the town hall and the city archives which were completely destroyed. In 1697 a fire at the Tre Kronor castle in Stockholm destroyed a large portion of the Archives, resulting in a severe loss of items and documents from the Middle Ages. Out of 24,500 books and 1,400 manuscripts, only 6,000 books and 400 manuscripts could be salvaged, respectively. One of Sweden's most famous books, The Silver Bible (Silverbibeln), or Codex Argenteus, was purportedly thrown out the castle window to save it from the flames. In 2007, the Swedish military altered the image of the heraldic lion depicted on the Nordic Battlegroup's coat of arms, removing the lion's penis to promote a more gender neutral image following protests from female soldiers. The creator of the image at the National Archives, Vladimir A. Sagerlund, made the news in Sweden over his staunch disapproval of the change.
Шаруашылықтар
Ұлттық мұрағаттағы ең көне құжат (2005 жылы тізімге енгізілді) – 10 ғасырдың соңында Англияда жазылған миссалдың пергаменті. Бұл құжат Швецияға Норвегиядағы британдық христиан миссионері арқылы келді. 16 ғасырда Густав Ваза патша тұсында мұрағат кеңейіп, ұлттық тіркемелер мен палата кітаптары, жер тізімдері және дипломатиялық келісімдер Ұлттық мұрағатқа жиналды. 1611-1617 жылдар аралығында Швецияның Новгородты басып алуына қатысты естелік ретінде кириллицамен жазылған парқшалар сақталған. Мұрағатта министрліктерден, парламенттен және орталық билік органдарынан алынған құжаттарды қоса алғанда, алуан түрлі материалдар бар. 1840-1980 жылдардағы үкімет шешімдерінің құжаттамасы зерттеушілерге қолжетімді. 1697-1993 жылдар аралығындағы мемлекеттік азаматтық ғимараттардың шамамен 100 000 картасы мен суреті мұрағатта сақталған. Ұлттық мұрағаттың негізгі бағыты мемлекеттік құжаттар болғанымен, бұрын тәркілеулер арқылы, ал соңғы кезде сыйлықтар түрінде алынған жеке мұрағаттар да бар. Жеке жинақтарға 17-18 ғасырлардағы феодалдық мұрағаттар, мысалы, Скоклостер жинағы, Сёхольмс, Стафсунд және Эриксберг мұрағаттары, сондай-ақ мемлекет және мәдениет қайраткерлерінің мұрағаттары кіреді. Үкіметтік емес ұйымдар мен кәсіпорындардың, жаңалықтар мұрағаттары да сақталған. Кабинет министрлігі және басқа да орталық агенттіктерден құжаттар түсуінің арқасында құжаттар саны үздіксіз өсіп келеді. Құжаттар (30 000 беттен тұрады) бастапқыда микрофильмге түсірілді, ал кейіннен монохромды микрофильмдер цифрландырылды. Бұл цифрлық мұрағат онлайн режимінде қолжетімді. Жинақ екі бөлімнен тұрады: бірінші бөлімде 141 кітап, ал екінші бөлімде 368 парқша бар.
The oldest document in the National Archives (listed in 2005) is a parchment from a missal, written in England in the late 10th century. The document came to Sweden via the British Christian missionary in Norway. Under King Gustav Vasa in the 16th century, archiving expanded and national registry and chamber books, land records, and diplomatic treaties were collected in the National Archives. Scrolls in Cyrillic writing from Novgorod were preserved in memory of the Swedish occupation from 1611 to 1617. There is a wide variety of materials available, including documents from the ministry, parliament, and central authorities. Documentation of government decisions from the 1840s to 1980s are available to researchers. Around 100,000 maps and drawings of state civilian buildings from 1697 to 1993 are preserved in the archive. Although the primary focus of the National Archives is government records, there are also some personal archives, which were in the past obtained via confiscations and seizures, and more recently as donations. Personal collections include feudal archives from the 17th and 18th century, such as the Skokloster collection, Sjöholms, Stafsund and Ericsberg archives, and other archives of statesmen and cultural personalities. There are also some archives of non governmental associations and businesses, as well as news archives. The amount of documents increases continuously because of the delivery of documents from the Cabinet Office and other central agencies. The documents (which comprise 30,000 pages) were initially microfilmed, and the monochrome microfilm later digitized. This digital archive is available online. The collection consists of two series. Series 1 has 141 books and series 2 has 368 scrolls.
Цифрлық жинақтар және қолжетімділік
Ұлттық мұрағат ашық үкімет принципіне бағынады, яғни мұрағаттағы материалдар, әдетте, зерттеушілер мен зерттеу саласындағы мамандарды қоса, қауымға қолжетімді. Құпия құжаттар немесе кейбір бұзылуға жағдайлы ескі материалдарға қатысты шектеулер бар. Дегенмен, ең көне құжаттардың көп бөлігі микрофильмдерде немесе цифрлық кескіндер түрінде көшірілген.
The National Archives is subject to open government, which means that the holdings in general are available to the public including researchers and research related individuals. The exception is made for confidential documents or certain perishable older material. Many of the oldest documents are, however, reproduced on microfilm or as digital images.
Газеттер
2018 жылы Acadia ғылыми-зерттеу қоры Корольдік кітапханада (KB) сақталған авторлық құқығы бұрын аяқталған барлық швед газеттерін цифрландыруға 30 миллион швед кроны бөлді, олардың саны шамамен 1250 атауды құрайды. 115 жылдан асқан газеттер авторлық құқықтан босатылған, ал жоба 2022 жылы аяқталуы күтілуде, нәтижесінде 1906 жылға дейінгі газеттер цифрлық форматта қолжетімді болады. Корольдік кітапхана мен Ұлттық мұрағат 2010 жылдан бері цифрландыру саласында ынтымақтасып жұмыс істеп келеді, ал цифрландыру процесі Ұлттық мұрағаттың Цифрландыру медиа түрлендіру орталығында (MKC) жүзеге асырылады.
In 2018, the research foundation Acadia donation 30 million SEK to digitize all of the copyright free Swedish newspapers preserved by the Royal Library (KB), estimated at 1,250 titles. Newspapers older than 115 years are free from copyright and when the project is expected to complete in 2022, the digitized newspapers will extend up to the year 1906. The Royal Library and the National Archives have collaborated on digitization since 2010, and the digitization will take place at the National Archives Unit for Digitalization Media Conversion Center (MKC).
Ережелер
Ұлттық архив ережелері (RA FS және RA MS) – мемлекеттік органдар мен мемлекеттік архивтердегі қоғамдық мүліктерді сақтайтын басқа да ұйымдарға арналған заңдық нормалар. Бұл ережелер құжаттардың қалай жасалуы, жүйеленуі, есеп беру, жойылған жағдайдағы рәсімдер, сақталуы және архивке тапсырылуы тиіс екенін регламенттейді.
The National Archives regulations RA FS and RA MS are legal rules for government agencies and other groups that store public records from government archives. The regulations dictate how the documents should be created, organized, reported, deleted, stored, and submitted to the repository.