Мексика революциясы: Конституциялық армия тарихы

Кіріспе

Конституциялық армия (lang es), сондай-ақ Конституционалистік армия (lang es) деп аталатын армия, Мексика революциясы кезінде Федералдық армияға қарсы, кейіннен Виллистер мен Сапатистерге қарсы күресті. Ол 1913 жылдың наурыз айында Венустиано Каррансамен, армияның «Бірінші басшысы» ретінде, президент Франсиско И. Мадеро мен вице-президент Хосе Мария Пино Суарестің 1913 жылғы «Он қайғылы күн» кезінде Викториано Уэртаның қолынан қаза табуына және Уэртаның президенттік билікті басып алуына жауап ретінде құрылды. Каррансаның адалдығына сенетін бірнеше әскери күштері болды. Ол Панчо Вилла мен Эмилиано Сапатаның теориялық қолдауын алды, бірақ Уэрта жеңілгеннен кейін 1914 жылы олар тез арада конституционалистерге қарсы шықты. 1913 жылдың шілдесінде Карранса елді әскери операциялар үшін жеті аймаққа бөлді. Әр аймақ, кемінде теория бойынша, армия корпусына басшылық ететін генералдың жауапкершілігінде болды. Бұл корпустар: Солтүстік-Шығыс, Солтүстік-Батыс, Орталық, Шығыс, Батыс, Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс. Дегенмен, соңғы төртеуі тек қағаз жүзінде болды, ал шындығында Конституционалистік армия тек Альваро Обрегон басқаратын Солтүстік-Батыс корпусынан (кейін «Операциялар армиясы» деп аталды), Пабло Гонсалес басқаратын Солтүстік-Шығыс корпусынан және Панфило Натера басқаратын Орталық корпусынан тұрды. 1914 жылы Конституционалистер (Карранса, Обрегон және т.б.) мен Конвенционалистер (Вилла және Сапата) арасында Агуаскалиентес конвенциясынан кейін қақтығыс басталғанда, Конституциялық армияда 57 000 адам, ал Вилла мен Сапатада 72 000 адам болды. Бірақ Конституционалистер күшейген сайын Вилла мен Сапата әлсіреп кетті. Соңында, 1919 жылы Сапатаның өлтірілуімен және 1920 жылдың шілдесінде Вилланың қарсы тұруын тоқтатуымен Конвенционалистерге қарсы соғыс жеңіске жетті. 1917 жылға қарай екі фракция арасындағы азаматтық соғыстың негізгі шайқастары аяқталды, тек Фелицистердің (құлатылған президент Порфирио Диас ұлының баласы Феликс Диас жақтастары) шағын көтерілістері болды. Бұл Каррансаға қарсы күрестің аяқталуын білдірді. Алайда, Каррансаның автократиялық билігіне қауіп туғанда, ол оның құрған Конституционалистік армиясынан келеді. Карранса Обрегонды жалған айыптаулармен тұтқындауға тырысқаннан кейін өлтірілді (Обрегон президенттікке кандидат болды, бұл Карранса мен оның ізбасары Игнасио Бонильястың үмітіне қауіп төндірді), ал Обрегон Агуа-Приета жоспары бойынша әскерімен Мексика қаласына жорық жасады. Карранса астанадан қашып, 1920 жылдың 21 мамырында Пуэбланың Сьерра-Норте аймағында қаза тапты. 1920 жылы Обрегон президент болып сайланды, ал басқа да бұрынғы Конституционалистік генералдар ақырында президенттерге және алдағы жылдары жетекші саясаткерлерге айналды.

The Constitutional Army (lang es), also known as the Constitutionalist Army (lang es), was the army that fought against the Federal Army, and later, against the Villistas and Zapatistas during the Mexican Revolution. It was formed in March 1913 by Venustiano Carranza, so called "First Chief" of the army, as a response to the murder of President Francisco I. Madero and Vice President José María Pino Suárez by Victoriano Huerta during La Decena Trágica (Ten Tragic Days) of 1913, and the resulting usurpation of presidential power by Huerta. Carranza had a few military forces on which he could rely for loyalty. He had the theoretical support of Pancho Villa and Emiliano Zapata, but they soon turned against the Constitutionalists after Huerta's defeat in 1914. In July 1913, Carranza divided the country into seven areas for military operations. Each area was, at least in theory, the responsibility of a general commanding an Army corps. These corps were: Northeast, Northwest, Central, East, West, South and Southeast. However the last four existed only on paper and in reality the Constitutionalist army was made up of only the Northwest Corps (renamed the Army of Operations) under Álvaro Obregón, the Northeast Corps under Pablo González, and the Central Corps under Pánfilo Natera. When fighting broke out in 1914 between the Constitutionalists (Carranza, Obregón, etc.) and the Conventionalists (Villa and Zapata) following the Convention of Aguascalientes, the Constitutional Army numbered 57,000 men, to Villa and Zapata's 72,000 men. But as the Constitutionalists grew stronger, Villa and Zapata grew weaker. Eventually the war against the Conventionalists was won after the assassination of Zapata in 1919 and the surrender of Villa in July 1920. By 1917, the main fighting of the civil war between the two factions was over, with some minor revolts by Felicistas (supporters of Félix Díaz, nephew of ousted president Porfirio Díaz). This marked the end of any real resistance to Carranza. However, when Carranza's autocratic rule was threatened, the threat would come from the Constitutionalist army he had set up. Carranza was assassinated after he tried to have Obregón arrested on false charges (Obregón was put up for election for president, which threatened Carranza and his choice of successor, Ignacio Bonillas) and Obregón, under the Plan of Agua Prieta,
marched on Mexico City with his army. Carranza fled the capital and was killed in the Sierra Norte of Puebla on 21 May 1920. In 1920, Obregón was elected president, and some other former Constitutionalist generals would eventually become presidents and leading politicians in the years ahead.