Кіріспе

Sententiae – латын тіліндегі сөздің көпше түрі, қысқаша моральдық нақыл сөздер, мысалы, мақал-мәтелдер, афоризмдер, максималар немесе ежелгі, халықтық немесе басқа да көздерден алынған апофтегмалар, көбінесе контекстсіз айтылады. Sententia, жекеше түрі, сондай-ақ "сөйлем" деп те аталады, – риторикалық дәлелдеудің бір түрі. Презентация немесе әңгіме кезінде мақал-мәтел, цитата немесе тапқыр сөз тіркесін қолдану арқылы тыңдаушының келісімін алуға болады, ол логикалық емес, бірақ ортақ түсінікке енген шындық есебінде қабылданады. Мысалы, "жас шараппен жақсы" деген сөз тіркесі "шарап жасымен жақсы" деген мақалға сүйенеді. Осы айтылған мәселе .

Тарих

Sententiae-ді қолдануды Аристотель (оның gnomê, яки sententious maxim-ді энтимеманың бір түрі ретінде талқылағанда), Квинтилиан және басқа классикалық авторитеттер түсіндірген. Әртүрлі гуманистік білім беру тәжірибелерінің, мысалы, ортақ ойларды жинау сияқты, күшті әсерімен ерте заманғы ағылшын жазушылары sententiae-ге ерекше қызығушылық танытқан. Сөйлеудің бұл тәсілі Полонийдің Гамлетте Лаэртке айтқан әйгілі сөзінде көрнекті түрде бейнеленген. Кейде Елизавета және Якоб дәуірінің драмаларында sententiae-ге жататын шумақтар көріністердің соңында рифмаланған жұптар түрінде кездеседі (мысалы, Джон Вебстердің «Малфи герцогинясы» пьесасында). Кейбір ерте заманғы драмалық мәтіндерде және басқа жазбаларда sententiae жиі шеттік жазбалармен немесе арнайы белгілермен көрсетіледі. «Әдебиеттегі алғашқы римдік кітап» – грек үлгісімен жазылған Апий Клавдийдің «Сентенция» кітабы болды. 1150 жылы Питер Ломбардтың «Libri Quattuor Sententiarum» («Сөйлемдердің төрт кітабы») кітабында осыған ұқсас әдеби жанр қайта пайда болды, бұл кітап орта ғасырларда, атап айтқанда, Сент-Томас Аквинский және Сент-Бонавентура тарапынан кеңінен түсіндірілді. Публилий Сирус жазған классикалық римдік роман бар. Кітап латын тілінде жазылған мақал-мәтелдер жинағынан тұрады.