Кіріспе
Хәзретбал ғибадатханасы, көптеген адамдар арасында Дарға Шариф ("Қасиетті ғибадатхана") деп аталады, Үндістанның Джамму және Кашмир штатындағы Шринагар қаласының Хәзретбал ауданында орналасқан мұсылман қасиетті орны. Онда Мои е Муққадас деп аталатын қасиетті нәрсе сақталған, ол ислам пайғамбары Мұхаммедтің шашы деп есептеледі. Бұл ғибадатхана Шринагардағы Дал көлінің солтүстік жағасында орналасқан және Кашмирдегі ең қасиетті мұсылман қасиетті орны саналады. Ғибадатхананың аты араб тіліндегі "хазрат" және кашмир тіліндегі "бал" сөздерінің қосындысынан құралған. Хәзретбал ғибадатханасын бастапқыда Хваджа Нур-уд-Дин Ешайдың қызы, сонымен қатар қасиетті нәрсенің сақтаушысы Инайат Бегум құрған. Ғибадатхананың алғашқы құрылысы 17 ғасырда, император Шах-Жаханның тұсында моғол субедері Садық Хан салған. Бастапқыда бұл орын Ишрат Жәхан деп аталған. 1634 жылы Шах-Жахан бұл ғимаратты намаз оқу залына айналдыруға бұйрық берген. Қазіргі құрылысы 1968 жылы басталды және 11 жылға созылып, 1979 жылы аяқталды. Бұл қасиетті нәрсе алғаш рет 1635 жылы Мединадан (қазіргі Сауд Арабиясы) кетіп, Оңтүстік Үндістанның Бижапур қаласында қоныстанған, Мұхаммедтің ұрпағы деп есептелетін Сәйед Абдулла Мадани әкелген. Абдулланың қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Сәйед Хамид осы қасиетті нәрсені мұраға алған. Одан кейін аймақ моғолдар бағындырған, ал Хамид отбасылық иеліктерінен айырылған. Ол қасиетті нәрсені күтіп-баптауға шамасы келмегендіктен, оны Кашмирдің бай кәсіпкері Хваджа Нур-уд-Дин Ешайға тапсырған. Мұғұл императоры Әурангзеб оның бар екендігі және тапсырылғаны туралы хабардар болғаннан кейін, оны тартып алып, Әджмердегі суфи мистигі Муин-уд-Дин Чишти қасиетті орнына жіберген, ал Ешайды Делиде тұтқындаған. Тоғыз күннен кейін Әурангзеб Мұхаммедті және төрт халифаны – Әбу Бәкір, Омар, Осман және Әлиді армандаған. Арманда Мұхаммед оған Мои е Муққадасты Әджмерден Кашмирге жіберуді бұйырған. Содан кейін Әурангзеб оны Ешайға қайтарған және оны Кашмирге алып кетуге рұқсат берген. Алайда, Ешай тұтқындықтан қайтыс болған еді. 1700 жылға қарай қасиетті нәрсе Ешайдың денесімен бірге Кашмирге жеткізілген. Сол жерде Ешайдың қызы Инайат Бегум қасиетті нәрсенің сақтаушысы болып, Хәзретбал ғибадатханасын құрған. Одан бері оның еркек ұрпақтары мешіттегі қасиетті нәрсені күтіп келеді. Бегумның еркек ұрпақтары Бандай әулеті деп белгілі. 2019 жылғы мәліметтер бойынша үш негізгі мүше қасиетті нәрсені күтіп бағуда: Манзур Ахмед Бандай, Исхақ Бандай және Мохиуддин Бандай. Бұл қасиетті нәрсе тек исламның ерекше күндері, мысалы, Мұхаммедтің және оның төрт жақын серігінің туған күндері ғана көрсетіледі.
The Hazratbal Shrine , popularly called Dargah Sharif ("the Holy Shrine"), is a Muslim shrine located in Hazratbal locality of Srinagar in Jammu and Kashmir, India. It contains a relic, Moi e Muqqadas, believed to be the hair of the Islamic prophet Muhammad. It is situated on the northern bank of the Dal Lake in Srinagar, and is considered to be Kashmir's holiest Muslim shrine. The name of the shrine is a combination of the Arabic word hazrat and the Kashmiri word bal .]] Hazratbal Shrine was initially established by Inayat Begum, the daughter of Khwaja Nur ud Din Eshai and the custodian of the relic. The first building of the shrine was constructed in 17th century by Mughal subedar Sadiq Khan during the emperor Shah Jahan's reign. This was initially called Ishrat Jahan. The building was ordered to be converted into a prayer hall in 1634 by Shah Jahan. Construction of the present day structure was started in 1968 and took 11 years to complete, finishing in 1979. The relic was first brought to Kashmir by Syed Abdullah Madani, a purported descendant of Muhammad who left Medina (in present day Saudi Arabia) and settled in the South Indian city of Bijapur in 1635, at a time when the Islamic Mughal Empire was rapidly expanding across India. Following Abdullah's death, his son Syed Hameed inherited the relic. The region was conquered by the Mughals shortly afterwards, and Hameed was stripped of his family estates. Finding himself unable to care for the relic, he passed it to Khwaja Nur ud Din Eshai, a wealthy Kashmiri businessman. When the Mughal emperor Aurangzeb was informed of its existence and transfer, he had it seized and sent to the shrine of Sufi mystic Mu'in al Din Chishti in Ajmer, and imprisoned Eshai in Delhi. After nine days Aurangzeb had a dream of Muhammad with four caliphs: Abu Bakr, Umar, Usman and Ali. In the dream, Muhammad ordered him to send the Moi e Muqaddas to Kashmir from Ajmer. Then Aurangzeb returned it to Eshai and allow him to take it to Kashmir. However, Eshai had already died while imprisoned. By 1700, the relic had been transported to Kashmir, along with the body of Eshai. There, Inayat Begum, the daughter of Eshai, became the custodian of the relic and established the Hazratbal Shrine. Since then, her male descendants have been caretakers of the relic at the mosque. Begum's male descendants belong to what is known as the Banday family. as of 2019, three main members care for the relic: Manzoor Ahmad Banday, Ishaq Banday and Mohiuddin Banday. The relic is displayed for public view only on special Islamic occasions, such as the birthdays of Muhammad and his four main companions.
1963 ж. реликвияның жоғалуы
Мои мен Муқаддастар 1963 жылғы 27 желтоқсанда мазардан жоғалып кетті. Оның жоғалуынан кейін штаттың барлық аймақтарында жүздеген мыңдаған наразылық білдірушілермен демонстрациялар өтті. 31 желтоқсанда Үндістанның премьер-министрі Джавахарлал Неру елге хабарлап, жәдігердің жоғалуы туралы мәлімдеді және Орталық тергеу бюросының топын Джамму мен Кашмирге ұрлық күдігі бойынша тергеу үшін жіберді. 1964 жылғы 4 қаңтарда Саид Мирак Шах Кашани және басқалардың ықпалымен Үндістан билігі оны қайтарып алды. Шах Кашани бұл жәдігерді көп рет көргенін және оны оңай тани алатынын айтты. Оқиға Үндістанның Батыс Бенгалия және Шығыс Пәкістан (қазіргі Бангладеш) штаттарында діни шиеленістер мен тәртіпсіздіктерге әкелді, нәтижесінде Үндістан 1963 жылғы желтоқсан мен 1964 жылғы ақпан аралығында шамамен 200 000 адамнан тұратын босқын ағынын басынан өткерді. Оны ақсақалдар ресми түрде анықтасын деп талап етілді. Саяси қайраткерлер оны ұрлап, кейін қалпына келтіргендері үшін билікке келуді көздегендері айыпталды.