Жаңа Брайтон тарихы: бөлініс саясаты мен қала құрылысы

Кіріспе

Атол Фугардтың көптеген пьесалары Нью-Брайтон қаласында өрбиді. XIX ғасырдағы отаршылдық үкіметтің басқару саясатының бір бөлігі ретінде, он жыл өткен соң 1913 жылғы Жер заңына жол ашқан, этникалық принциптерге негізделген саясат бойынша, жұмыс берушілермен қамтамасыз етілмеген және қала маңында мүлік сатып ала алмайтын қара нәсілді тұрғындардың эксклюзивті пайдалануы үшін Нью-Брайтон сияқты қалалар құрылды. 1855 жылы исихоса тілінде Эмасамбени деп аталатын Бейтаныс орналасқан жер құрылды. Бейтаныс орналасқан жер 1860 жылдары Куперс-Клуфқа таралып, 1877 жылы жеке муниципалитет орналасқан жеріне айналды. Маунт-роудтан тыс жердегі Резервуар орналасқан жері 1883 жылы муниципалитет тарапынан құрылды. Ең ірі жеке меншік қалашығы – Губбс орналасқан жері 1860 жылдары құрылды. 1901 жылы Губбс орналасқан жеріндегі оба ісі осы қалаларды бұзуға және Нью-Брайтонды құруға әкелген оқиғалар тізбегін бастады. Порт-Элизабетте 1901 жылы обаның 105 жағдайы тіркелді: 21 ақ нәсілді және 84 қара нәсілді. Бұл Оңтүстік Африка соғысы кезінде британдық әскердің Аргентинадан Оңтүстік Африкаға әкелген мал азысы мен жылқыларының тікелей салдары болды. Бірінші жағдай тіркелгеннен кейін, әртүрлі қалашықтардың тұрғындары кездесуге келісті. Кездесуде Порт-Элизабеттен тыс жерде бір ғана қалашық салу туралы келісімге қол жеткізілді. Халық денсаулығы мамандарының ұсыныстары бойынша 1903 жылы Порт-Элизабеттегі 325 үй және Бейтаныс орналасқан жері, Резервуар орналасқан жері және Губбс орналасқан жері қалашықтарының 950 үйі бұзылды. Жаңа Брайтонды құруға Колониялық үкіметтің Крэдок-Плейс және Дил-Парти атты шаруашылықтарды 20 000 фунт стерлингке сатып алуы көмектесті. Нью-Брайтонды құруға бөлінген жер Порт-Элизабеттің солтүстігінде, өнеркәсіптік пайдалануға жарамсыз деп танылған аймақта орналасқан. Нью-Брайтон үшін қала шекарасынан тыс жерді таңдау аймақтағы жағдайдың денсаулыққа қолайлы болуымен және бұл тұрғын үйлерді тиімді бөлуге мүмкіндік беретінімен байланысты болды. Бұл қалалар Порт-Элизабеттің шетінде, қала орталығынан және Нью-Брайтон тұрғындары жұмыс істейтін ақ нәсілділердің қалашықтарынан алыс орналасқан. Порт-Элизабет алғаш құрылған кезде, түрлі нәсілдердің араласуына жол бермейтіндей жоспарланған, және бұл отаршылдық саясат пен ережелерде нақты көрсетілген. Нью-Брайтон қара нәсілділерге арналған қалашық ретінде құрылғанмен, ақ және түсті адамдар үкімет ережелерін бұзып, Нью-Брайтон қаласында бірнеше үй салған. 1911 жылға қарай Нью-Брайтон халқы 3650 адамға жетті, олардың көп бөлігі қара нәсілділер: 52 ақ нәсілді, 3414 қара африкалық және 184 түсті адам. Нью-Брайтон ауданындағы ең көне және танымал жер – 1902-1903 жылдары салынған Қызыл орналасқан жер, ол казарма тәрізді салынған, толқынды темірден жасалған шатырлардан тұрады. Нью-Брайтондағы баспаналар бірінші келгенге берілді. Үкімет бастапқыда тек 1500 адамды қайта орналастыруды жоспарлаған, бірақ бағалаулар бойынша, Порт-Элизабет пен шалап аймақтарында үш есе көп африкалықтар тұрған, ал муниципалитет шекарасынан тыс жерлерде де осындай санда адамдар тұрған. Шатырлар мына ретпен орнатылды: "қарапайым жергілікті жұмысшылар" және "цивилизацияланған тумалықтар" (А және В кластары) үшін бір және екі бөлмелі отбасылық тұрғын үйлер, сондай-ақ "жалғыз ерлер" (С класы) үшін жатақханалар. Нью-Брайтондағы отбасылық пәтерлердің жалдауы айына 20-30 шиллинг, жалғыз ерлерге арналған жатақханалардың жалдауы – 8 шиллинг болды. 1903 жылдың соңында Нью-Брайтон халқы 2125 адамды құрады. Бұзылған қалашықтардың тұрғындарынан кейбіреулері Бейтаныс орналасқан жерінен, Резервуар орналасқан жерінен және Губбс орналасқан жерінен Нью-Брайтонға көшуден бас тартып, Корстенді таңдады. Корстенде олар жерді меншікке ие бола алатын еді. 1910 жылдың қаңтарына қарай Нью-Брайтон халқы 3156 адамға жетті.

. Many of Athol Fugard's plays are set in New Brighton. As part of the governing modus operandi of the Colonial Government of the 19th century, that would eventually lead to the Land Act of 1913 a decade later, where policy was formulated on the basis of ethnicity, townships, including that of New Brighton, were established for the exclusive use of Black residents who were not housed by employers, and who could not afford to purchase property in the suburbs. In 1855, Stranger's Location, known as Emaxambeni in isiXhosa was established. Stranger's Location spilled over into Cooper's Kloof in the 1860s and became a separate municipal location in 1877. The Reservoir Location off Mount Road was established by the Municipality in 1883. The largest privately owned township, Gubbs Location, was established in the 1860s. A case of bubonic plague in Gubb's Location in 1901 set in place events that led to demolition of these townships and the creation of New Brighton. Port Elizabeth recorded a total of 105 cases 21 Whites and 84 Blacks of bubonic plague in 1901. This was the direct result of Argentinian fodder and horses being imported into South Africa by the British military during the South African War. After the first case was reported, the residents from the various townships agreed to meet. During the meeting it was agreed that a single township outside Port Elizabeth had to be built. Following recommendations from public health officials, demolished houses number 325 in Port Elizabeth and 950 in the Stranger's location, The Reservoir Location and Gubb's Location townships in 1903. The establishment of New Brighton was facilitated by the Colonial Government's purchase of the farms known as Cradock Place and Deal Party for the sum of £20 000. The portion set for the establishment of New Brighton was situated north of Port Elizabeth in area which was deemed unsuitable for industrial use. The choice of a site for New Brighton outside the town's boundaries was determined by favourable health conditions in the area, and the fact that it would allow for effective residential segregation. These were on the outskirts of Port Elizabeth, far away from the city centre and white suburbs where New Brighton residents were employed. In its very early days, Port Elizabeth was planned in a manner that did not allow for different races to mix and this was spelt out as such in colonial policy and regulations. White and Coloured people, even though New Brighton was established as an exclusively Black township, flouted Government rules and built homes in New Brighton, albeit only a few. By the year 1911, New Brighton’s population had grown to 3,650 persons, almost all of them Black, this compromising of 52 Whites, 3414 Black Africans and 184 Coloureds. The oldest and iconic location within the New Brighton area is the Red Location, which was developed in 1902 1903, and made up of corrugated iron shacks which were built in a barrack type fashion. Accommodation for individuals in New Brighton was allotted on a first come, first served basis. The Government initially planned to rehouse only about 1 500 people in the Location even though estimates suggested that about three times that number of Africans resided in Port Elizabeth and slum areas, and that a similar number lived outside the municipal boundaries. Huts were erected in this order: one and two bedroomed family accommodation for 'ordinary native labourers' and 'civilised natives' also known as Class A and B, and dormitories for 'single men' called Class C. Rents in New Brighton of between 20s. and 30s. per month for family quarters and 8s. per month for single quarters (Class C). At the end of 1903 the population of New Brighton was 2 125. Some residents from the demolished townships of Stranger's location, The Reservoir Location and Gubb's Location refused to move to New Brighton and opted for Korsten. In Korsten, they could own land. By January 1910, the population of New Brighton had reached 3156.

Бүгінгі Нью-Брайтон

Бүгінде Нью-Брайтон көптеген аудандардан тұрады, атап айтқанда, White location, Elundini, KwaFord, Boast Village, Masangwanaville және Chris Hani шағын ауданы, сондай-ақ тағы да басқалар. Нью-Брайтон апартеидке қарсы күрескен белсенділер мен апартеидтен кейінгі демократиялық Оңтүстік Африканың жетекшілері болып өскен ұлдары мен қыздарымен де әйгілі. Жаңа Брайтон қаласында туып өскен Оңтүстік Африканың көрнекті тұлғаларының ішінде актер және драматург Кен Гампу, Джон Кани, Номхле Нконьени, АНК-нің белгілі мүшесі Вуси Пиколи және Black Consciousness қозғалысының негізін қалаушыларының бірі Барни Питиана бар. Сондықтан, ANC-нің қарулы күштері – «Умхонто ве Сизве» ұйымының алғашқы жасырын ұясы Нью-Брайтон қаласында құрылды. Оңтүстік Африка өнер саласындағы бүгінгі танымал есімдердің кейбіреулері – жоғарыда аталғандардың ізбасарлары, жаңа буын – ақын Мкхолиси Ньецца және драматург Мзвандиле Звай Мгиджима да Нью-Брайтон қаласында туып өскен. 1960 жылдары Нью-Брайтон мен Порт-Элизабетте мәдени және саяси орталықтар болған тарихи орындардың көптегені бұзылды немесе қазіргі заманғы қажеттіліктерге сәйкес өзгертілді. Олардың арасында 1950 жылы Агрей көшесінде ашылған бұрынғы Рио кинотеатры бар, қазір ол Үмзи Васи Топия соборының шіркеуі ретінде пайдаланылуда және апартеидке қарсы күрескен белгілі тұлғаның құрметіне Каизер Нгхвана деп аталды. Қызыл Локация мұражайы – ең басты туристік орындардың бірі.

География

Жаңа Брайтон Ібхайдің үлкен қалашығының бір бөлігі болып табылады. Оның солтүстігінде КваЗахеле қалашығы, шығысында Алгоа паркі және Крэдок-плейс, оңтүстік-шығысында Янг-парк, оңтүстігінде Сидвелл және батысында Дил-партияның өнеркәсіптік аймағы орналасқан. Ол Uitenhage және North End қалаларына қарайтын R75 (Uitenhage Road) жолы бойында және N2 магистралінің шығыс түйіскезенінде солтүстік жағында жатыр. N2 магистралі батыста Хьюмансдорп, Джордж және Кейптаун, ал шығыста Маханда, Шығыс Лондон және Дурбан қалаларын байланыстырады.

Сауда және өнеркәсіп

Струандейл өнеркәсіптік аймағы – Нельсон Мандела шығанағындағы, Нью-Брайтонның батысында орналасқан және көбінесе Нью-Брайтонның бір бөлігі саналатын маңызды өнеркәсіптік орталық. Струандейлдегі атақты компанияларға Distell Distribution, DSV Pharmacare, BASF, MW Wheels, Eveready кіреді, бірақ ең маңыздысы – Isuzu автомобиль құрастыру зауыты және Ford қозғалтқышын өндіру зауыты. Continental Tyre және PPC Cement компанияларының өндіріс орналасқан жерлері Нью-Брайтон қаласында.

Мәдениет

Джонни Клегг пен Савуканың "Үшінші әлем баласы" атты алғашқы альбомындағы "Берлин қабырғасы" әні 1986 жылғы төтенше жағдай кезінде қауіпсіздік күштерінің қаланың айналасына орнатқан қоршауына халық арасында берілген лақап атты еске түсіреді.