Кіріспе

Бейбітшілік белсендісі және әлемдік федералист Сол Гарет "Гарри" Дэвис (1921 жылдың 27 шілдесі – 2013 жылдың 24 шілдесі) – халықаралық бейбітшілік қозғалысының белсендісі, американдық азаматтығынан бас тартып, 1948 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының жұмысын үзіліске ұшыратып, ұлтшылдық соғыстарды аяқтау үшін әлемдік үкімет құруды жақтауымен әйгілі болды.

Ерте өмір

Дэвис АҚШ-тың Мэн штатындағы Бар-Харбор қаласында Майер мен Хилда (құрметіне Ходжкинс) Дэвистің отбасында дүниеге келді. Оның әкесі еврей, анасы ирландтық тегінен. 1940 жылы ол Эпископалдық академияны бітіріп, Карнеги технология институтына (қазір Карнеги-Меллон университеті) қабылданды.

Дүниежүзілік үкіметке қолдау көрсету

Өзінің ағасының соғыста қаза болуы және Екінші дүниежүзілік соғыста Бранденбург қаласын бомбалау арқылы басқа отбасылардың қасіретіне себепкер болғаны, сондай-ақ ядролық соғыс адамзатты жоқ қылуы мүмкін деген қорқынышпен, Дэвис 1948 жылы АҚШ азаматтығынан бас тартып, өзін "дүние азаматы" деп жариялады. Ол бірнеше ай бұрын бас тартқан Генри Мартин Ноелді шабыттанған тұлғаларының бірі ретінде атады. Францияда оның "Гарри Дэвис ынтымақтастық кеңесі" қолдау комитетін жазушылар Альбер Камю, Андре Бретон және Клод Бурде, Эммаус қозғалысын құрған Аббе Пьер, сондай-ақ Роберт Сарразак бірлесіп құрды. Сарразак – бұрынғы француз қарсыласы, ол Дэвиспен бірге "Дүние азаматтары" (Citoyens du monde) қозғалысын құрған еді. 1948 жылғы 19 қарашада Дэвис Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының отырысын үзіп, "Біз, халық, тек әлемдік үкімет ғана сыйлай алатын бейбітшілікті қалаймыз", - деп мәлімдеді. "Сендер өкілдік ететін тәуелсіз мемлекеттер бізді бөліп, тотальді соғыстың құрлымына жеткізеді". Элеонора Рузвельт оның әрекеттерін "My Day" бағанында "бір сәтте жарқырап, сөніп кететін жарнама" деп сынайды. Дэвис 1949 жылғы қаңтарда Парижде Дүние азаматтарының халықаралық тізімін құрды, онда 750 мыңнан астам адам тіркелді. 1953 жылғы 4 қыркүйекте Дэвис адам құқықтарын ілгерілету мақсатымен Дүние азаматтарының Дүниежүзілік үкіметі атты ұйым құрды. Ол сондай-ақ 1954 жылы үкіметтің атқарушы және әкімшілік органы ретінде Дүниежүзілік қызмет агенттігін құрды, ол өз клиенттеріне фантазиялық паспорттармен қатар, туу және басқа да куәліктерді де ұсынады. Дэвис 1956 жылы Үндістанға саяхат жасағанда алғаш рет Дүниежүзілік паспортын қолданды және оны пайдаланып бірнеше елге кірген деген мәлімдеме бар. Дэвис 1986 жылы Вашингтондағы әкімдікке "Дүние азаматтары партиясынан" кандидат ретінде түсіп, 585 дауыс жинады. Ол сондай-ақ 1988 жылғы АҚШ президенттік сайлауына Дүние азаматтары партиясының кандидаттығын жариялады. Дэвис өзінің әлемдік азаматтық идеясын қолдау үшін бірнеше кітап жариялады. 1992 жылғы Рио-де-Жанейрода өткен Жер саммитінде Дэвис Бакминстер Фуллер ұсынған идеяға негізделген, күн энергиясының киловатт-сағатына шаққандағы әлемдік валютаны шығарды және таратып берді. Бұл "киловатт доллары" – шығарындыларды азайтуға бағытталған алғашқы валюта болып есептеледі. 2012 жылғы наурызда, 90 жасқа толған Дэвис Global Radio Alliance арнасында "World Citizen Radio" атты апталық радио бағдарламасын жүргізе бастады.

Джулиан Ассанж пен Эдвард Сноуденге көмек көрсету

2012 жылы Дэвис WikiLeaks негізін қалаушы Джулиан Ассанжқа Дүниежүзілік паспорт жіберді. Өмірінің соңына жеткенше бірнеше апта бұрын, Дэвис Ресей билігінің қамқорлығындағы Эдвард Сноуденге Мәскеуде Дүниежүзілік паспортты жіберді, 92 жасқа толуына үш күн жетпегенде. Оны бірінші некесінен туған қызы Кристина Старр Дэвис, екі ұлы Трой және Ким, үшінші некесінен туған қызы Афина Дэвис, сондай-ақ екі бауыр және бір немересі сағынды.