Кіріспе
"Blue Chip Stamps" сауда маркалары компаниясы "Blue Chip Stamp Company" деп аталатын сауда маркалары компаниясы ретінде құрылған. Олар S&H Green Stamps компаниясының қарсыласы болды. Blue Chip маркалары – бұл клиенттерге арналған адалдық бағдарламасы, ол цифрлық дәуірдегі дәріханалар мен азық-түлік дүкендері шығаратын жеңілдік карталарына ұқсас. Қатысушы дүкеннен (әдетте азық-түлік дүкендері, жанармай құю станциялары және дәріханалар желілері) тауар сатып алған тұтынушыға, сатып алынған сомаға пропорционалды түрде маркалар беріледі. Маркалар касса аппаратына жақын орналасқан автоматтары арқылы таратылды. Клиент маркаларды (пошта маркалары сияқты ылғалданған) кітапшаларға жабыстыратын. Кітапшаларды содан кейін өтеу орталығына алып барып, оларды жиһаз, асхана үстелдері, ысық аспаптар және тағы да басқа көптеген заттарға айырбастауға болатын. Өтеу орталықтары тауарлардың толық қорын ұстамайтын, бірақ клиенттердің өтініші бойынша каталогтан тапсырыс беретін. Адалдық бағдарламасы қатысушы саудагерлердегі тауарлардың жалпы бағасы есебінен қаржыландырылды. 1980 жылғы экономикалық дағдарыс және шығындарды қысқарту бағдарламаның танымалдылығын төмендетті, ал кредит карталары арқылы жасалатын төлемдер сауда маржасы үшін бәсекелесті. Компьютерлік технология дамыған сайын, ыңғайлырақ адалдық бағдарламалары пайда болды. Бұл бағдарламалар клиенттердің уақытын аз жұмсады және операциялық шығындары төмен болды. Олар өтеу үшін физикалық орындарды қажет етпеді, ал жеңілдіктер көбінесе қатысушы дүкендер ұсынатын өнімдермен шектелді, яғни қатысушы дүкендер сыйлық бағдарламасыз да қоймада сақтайтын тауарларға жеңілдіктер берді.
Blue Chip Stamps started as a trading stamps company called "Blue Chip Stamp Company." They were a competitor of S&H Green Stamps. Blue Chip stamps were a loyalty program for customers, similar to discount cards issued by pharmacies and grocery stores in the digital era. A customer making a purchase at a participating store (typically grocery stores, gasoline stations, and pharmacy chains) would be given stamps in proportion to the dollar amount of the purchase. The stamps were dispensed by machines adjacent to the cash register. The customer would paste the stamps (which could be moistened like postage stamps) into books. The books could then be taken to a redemption center and redeemed for merchandise, such as lawn furniture, dining tables, tableware, and many other items. The redemption centers did not maintain a full inventory of items but would order from a catalog on behalf of the customer. The loyalty program was funded through the overall pricing of goods in the participating retailers. The recession of 1980 and cost cutting caused the program to lose popularity, and the growth of credit card transactions competed for retail margins. As computerization developed, less cumbersome loyalty programs were developed. These programs required less of a customer's time and had lower operational costs. They did not require physical locations for redemption, and the discounts often were restricted to the products offered by the participating stores, i. e., the participating stores were discounting merchandise that they would keep in stock even without the reward program.
Тарих және негіз
1963 жылы АҚШ үкіметі Blue Chip Stamp компаниясына қарсы антимонополиялық іс бастады. 1967 жылы тараптар келісімге келді, нәтижесінде "Blue Chip Stamps" жаңа компаниясы құрылды. 1975 жылы Blue Chip Stamps компаниясы сотқа берген іс Жоғарғы Сотта Blue Chip Stamps v. Manor Drug Stores ісі бойынша қаралып, шешім қабылданды. Бұл шешім бағалы қағаздарды сатып алушылар мен сатушылар ғана алдауға байланысты келтірілген залапты өтеу үшін сотқа жүгінуге құқылы екенін көрсететін заңдық прецедент құруға көмектесті. Уоррен Баффеттің инвестициялық құралы – Berkshire Hathaway компаниясы 1970 жылы Blue Chip Stamps компаниясына инвестициялауды бастады. 1972 жылдың соңында Berkshire-тің үлесі 19% болса, 1973 жылдың соңында 22,5% құрады. Berkshire-тің Blue Chip-ке салған инвестициясы 1977 жылы 36,5%-дан 1979 жылы 60%-қа дейін өсті және 1983 жылы акциялардың айырбасталуы арқылы толығымен біріктірілді. Баффеттің 2006 жылғы Berkshire акционерлеріне жолданған хатында Blue Chip компаниясының 1970 жылы 126 миллион АҚШ долларына сатылғаны, ал шамамен 60 миллиард мөр жинаушылармен жалатылып, кітаптарға жабыстырылып, Blue Chip сатып алу орталықтарына әкелінгені айтылды. Ол сондай-ақ: "Кейбір жезөкшелер үйлері мен қабірстанлар өз клиенттеріне мөртабандар беретінін естігенде, мен ақыры сенімді нәрсе тапқанымды сезіндім" деді. Сату көлемі 1980 жылы 19,4 миллион долларға, ал 1990 жылы 1,5 миллион долларға дейін төмендеді. 2006 жылы түсім 25 920 долларды құрады.
Сатып алулар
1972 жылдың 3 қаңтарында Blue Chip See's Candies компаниясының бақылау үлесін алды. Кейін Blue Chip See's компаниясының 100 пайызын жалпы сомасы 25 миллион долларға сатып алды. Wesco Financial Corporation компаниясы 2011 жылы Berkshire Hathaway компаниясына толыққандай бірігуге дейін Blue Chip Stamps компаниясының 80,1 пайызына тиесілі еншілес компаниясы болды.
Қалпына келтіру
The Blue Chip Stamp Company әлі де жұмыс істейді (2024 жылғы ақпан айының мәліметі бойынша) және Калифорния штатының Пасадена қаласында орналасқан. Толық кітапты 1,80 АҚШ долларына айырбастауға болады.