Кіріспе

Кристин Доре Серфати (1926 – 28 мамыр 2014) – француздық адам құқықтарын қорғаушы және жазушы. Ол Мароккода, "Қорғасын жылдары" кезеңінде король Хасан II-нің құрбандарының күресіне қосылып, ерекше көзге түсті. Ал, қашықтықтан Мароккодағы режимнің және адам құқықтарының дамуына зор үлес қосты. Ол марокколық диссидент Абрахам Серфатидің әйелі болды. 1974 жылы Абрахам Серфати өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 1999 жылдың қыркүйегінде Марокконың жаңа патшасы Мухаммед VI Абрахам Серфатидің Мароккоға оралуына рұқсат берді.

Өмірбаян

Кристин Доур 1962 жылы Мароккоға келді. 1972 жылы Касабланкада ол Марокко полициясы іздеген екі саяси диссидентті жасырды: 1974 жылы өмір бойына бас бостандығынан айырылған Абрахам Серфати және тұтқындалғаннан кейін азаптау кезінде қайтыс болған Абделатиф Зеруал. Осы жылдар ішінде ол Абрахам Серфатиді осындай тағдырдан құтқару үшін күресті. Ақыры ол 1986 жылы түрмеде оған үйлену құқығын алды және Рабатқа қоныстанды. Ол Марокко билігі жылдар бойы жоққа шығарған Тазмамарт жасырын өлім түрмесінің бар екенін бірінші болып жариялады. Келесі жылы Жиль Перроның «Біздің досымыз – Патша» («Notre ami le roi») кітабында, ол өзінің аты-жөні көрсетілмесе де, түрме туралы саяси деңгейде айтылып, Хасан II режимі туралы батыс әлемінің көзқарасын түбегейлі өзгертті және келесі жылдары оның эволюциясына ықпал етті. Нәтижесінде көптеген тұтқындар бірінен соң бірі өлімнен құтқарылды. Оның күйеуі Абрахам Серфати 1991 жылы он жеті жыл қамауда, азаптау мен оқшаулаудан кейін босатылды және дереу (Францияға) қуылды. Кристин Доур Серфати де бір түн полиция бөлімшесінде ұсталғаннан кейін, ешқандай түсіндірмесіз қуылды. Тек сегіз жылдық жер аударылғаннан кейін және Хасан II-нің өлімінен екі ай өткен соң, 1999 жылдың қыркүйегінде, Марокко королі Мохамед VI оларға Мароккоға оралуға рұқсат берді. Бұрын ол француз саясаткері Пьер Агитонмен үйленген, олардан 1953 жылы туған солшыл кәсіподақ жетекшісі Кристоф Агитон және Лиз Агитон Моро деген қызы болған. Кристин Доур Серфати 2014 жылдың 28 мамырында Париждегі ауруханада қайтыс болды.