Ачех Даруссаламның соңғы әйел сұлтаны – Падука Сери Багинда Сұлтан Зайнатуддин Камалат Шах (1688-1699). Өмірі, тарихы және тұқымдық байланысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Падука Сери Багинда Сұлтан Зайнатуддин Камалат Сях (қайтыс болды 1700) – Ачех Даруссаламның он жетінші билеушісі. Ол 1688 жылдан 1699 жылға дейін таққа отырды, төртінші және соңғы билік құрған патшайым (сұлтанша) болды.
Paduka Seri Baginda Sultan Zainatuddin Kamalat Syah (died 1700) was the seventeenth ruler of Aceh Darussalam. She reigned from 1688 to 1699, being the fourth and last ruling queen (sultanah) in succession.
Өмірбаян
1688 жылы қазанда Инайат Зәкиатдин Сыйя қайтыс болғаннан кейін, Зәйнәтудин Камалат Сыйя таққа отырды. Оның бұрынғы патшайымдармен туыстығы туралы замандас куәліктері жоқ. Малайзия Ұлттық университетінде сақталған қолжазбаға сәйкес, ол шейх Мұхаммед Фадлил Сиях Теунгку ди Кедирианның қызы, Абдулла Фадлилдің ұлы, Мухьюддин Фадлилдің ұлы, Сұлтан Шри Аламның ұлы болып келеді. Бұл мәліметті қосымша тексеру қажет. Барлық оранг-каялар (патшалықтың билеуші топтары) осы таңдауды қолдаған жоқ. Бірі болғанда, әйел билеуші емес, ер адам патша болғанын қалады. Төрт оранг-кая едәуір күшпен астанаға қарсы жорыққа шықты; бірақ қарсылық көп ұзамай басылды және патшайым мойындалды.
When the old sultana Inayat Zakiatuddin Syah died in October 1688, Sultana Zainatuddin Kamalat Syah succeeded to the throne. There is no contemporary evidence about her relationship to the previous queens. According to a manuscript preserved at Universiti Kebangsaan Malaysia, she was the daughter of Syekh Muhammad Fadlil Syah Teungku di Kedirian, son of Abdullah Fadlil, son of Muhyuddin Fadlil, son of Sultan Sri Alam.< This would need further verification. Not all the orang kayas (grandees of the kingdom) supported the choice. Some wanted a king rather than a female ruler. Four orang kayas marched against the capital with considerable forces; however, the opposition soon receded and the queen was acknowledged.
Билік
Алты онжылдыққа жуық әйел билігінен кейін ер сұлтанды тағайындауға қысым күшейді. Голландиялық саяхатшы Якоб де Рой 1696 жылы солтанның ресми түрде шексіз билікке ие екенін және ақсақалдар кеңесін шақыра алатынын хабарлады; алайда, ол кеңесшілердің көпшілігінің келісімін алуға міндетті болды. Ол сондай-ақ, кейде адамдар тобы астана Кутараджада жиналып, корольді қолдау үшін наразылық акцияларын өткізгенін жазды. Сяхбандар (жағалау шебері) патшайымды және оның ұлы, Зайнатуддин Камалат Сяхтың құрметіне ие болған гвардия капитаны арасында неке қиюды жоспарлады. Ол Якоб де Ройден бұл мәселеде делдалдық жасауын өтінді, себебі неке оранг-кайялардың ашу-ызасын тудыратынын түсінді. Тағы бір голланд жазушысы Франсуа Валентиннің мәлімдемесінше, ақырында неке қиылды. 1699 жылы Меккеден қади Малик әл-Адилдің шығарғандай фатва келді. Оның нақтылығы немесе Мекке билігінің беделді болу үшін пайдаланылғаны күмәнді. Фетвада әйел билігі ислам принциптеріне қайшы екендігі айтылды. Осыдан кейін солтанның орнына саид әулетінен шыққан араб Бадр уль Алам Сиариф Хасим Джамалуддин келді. Кейде ол оның күйеуі болған деген болжам бар. Зәйнәтуддин бір жыл өткен соң, 1700 жылы қайтыс болды.
After almost six decades of female rule there was increasing pressure for a male sultan. A Dutch visitor. Jacob de Roy, reported in 1696 that the sultana formally held unlimited powers and convened the assembly of grandees; however, she had to await the approval of the majority of the counselors. He also wrote that groups of people sometimes gathered in the capital Kutaraja and performed demonstrations in favour of a king. The syahbandar (harbour master) entertained plans to arrange a marriage between the queen and his son, a captain of the guard who stood in high regard with Zainatuddin Kamalat Syah. He asked Jacob de Roy to mediate in the affair since he realized that a marriage would evoke the envy of the orang kayas. Another Dutch writer, Francois Valentijn indicates that the marriage was eventually concluded. In 1699 a purported fatwa arrived from Mecca, issued by the qadi Malik al Adil. Whether it was genuine or if the authority of Mecca was employed to make an impression is debatable. The fatwa deemed that the rule of a woman was contrary to the principles of Islam. Upon this the sultana was replaced by an Arab of sayyid descent, Badr ul Alam Syarif Hasyim Jamaluddin. It is sometimes speculated that he became her husband. Zainatuddin died one year later, in 1700.