Жарты Ай Тергеуі

Кіріспе

Half Moon Investigations – ирланд жазушысы Эон Колфердің 2006 жылғы романы. Алғаш рет ол 2006 жылдың наурыз айында АҚШ-та жарияланды, ал 2006 жылдың 1 маусымында Ұлыбритания мен Ирландияда шықты. Романның қағаз кітапшасы 2007 жылдың 5 шілдесінде Ұлыбританияда жарық көрді. Сонымен қатар, Себастьян Чарльз бен Рори Элриктің басты рөлдерде ойнаған, 2009 жылдың қаңтарынан бастап BBC телеарнасында көрсетілген телесериал ретінде де бейімделді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Флетчер Мун (көбінесе оның бойының аласа болуына байланысты "Жарты Ай" деп атайды) – туа біткен тергеуші. Флетчер Бернштейн академиясын бітірген, сондықтан ол "сертификатталған" детектив. Мұны білген мектептегі Эйприл Деверо оған ұрланғанына сенетін шашты табуға көмек сұрайды. Флетчер оған көмектесуге келіседі және барлық күдіктілерді тергеумен бастайды, нәтижесінде он үш жасар Ред Шарки оны қорқытуға тырысады. Флетчер ұрланған шашты тергеп жатқанда, оған белгісіз біреу шабуыл жасап, ауруханаға түседі. Флетчер ауруханадан жасырын шығып, Эйприлдің туған інісі Мейге, жаңадан табылған дәлелдерді суретке түсіру үшін барады, бірақ қате үйге түседі, онда Мейдің сәтті би костюмін өртеп жатқан адамды көреді. Ауруханадан келген анестезия әсерінен аулада есінен танып, кейін оянғанда қолында шамды ұстап тұрғанын көреді, ал өртке қатысты барлық дәлелдер оған сілтеме жасайды. Полиция тергеуінен кейін Флетчерді Ред Шарки құтқарады. Флетчер Редті шабуыл жасағаны үшін кінәлайды, бірақ Ред оған тұзақ қойылғанын мәлімдейді. Флетчерге құпияны шешуге 24 сағат беріледі, ол Редпен бірігіп жұмыс істейді. Олар Эйприлдің үйіне дейін із кезеді, онда "Les Jeunes Etudiantes" қыздар клубының шын мәнісін ашады – олардың нағыз мақсаты білімдерін бұзатын ұлдардың бәрінен құтылу. Соңғы үш қуылған оқушының кінәсі осы қыздарға байланысты, ал жігіттер Эйприлдің қылмыстарға жауапты деп қорытындылайды. Алайда, олардың әрекеттері ашыққа шығып, қыздар жігіттерді жертөледе қамап қояды. Бірақ оларды Мей құтқарады. Флетчер мен Ред қыздардың Редтің ағасы Иродты зорлауда айыптау үшін қолданатын сөздерді жаттығуларын естіген. Ред қазіргі полиция қызметкеріне олар қолданатын сөздер туралы хабарлама жібере алады. Осы дәлелдерді пайдаланып, полиция қызметкері қыздарды жалғаншы деп әшкерелейді, ал Ирод Шарки кінәсіз деп танылып, қуылмайды. Ұсталған Эйприл әкесінің машинасымен қашуға тырысады, бірақ полиция машинасымен соқтығысады. Өздерін жеңімпаз деп есептейтін Ред пен Флетчер жасырынған жерінен шығуды жоспарлайды. Бірақ оларға (полиция қызметкерінің хабарламасы арқылы) бұл Флетчерге жасалған шабуылдың құпиясын әлі де шешпейтінін хабарлайды. Ол құпия хабаршымен кездеседі, ол оқиғаның басында полиция тіркелгісінің паролін бұзғаны үшін қылмыстардың байланысы мектебіндегі алдағы таланттар шоуында екенін біледі. Флетчер мен Ред таланттар шоуына асығады, ал Ред Мей кінәлі деп ойлайды. Бірақ сахнада Флетчер Майдың әкесі Грегор Девероның Флетчерді тергеуден алшақтату, басқа да талантты шоу қатысушыларын күштеп жою (олардың барлығы өткен жылғы таланттар шоуында Мейден жоғары тұрған) және Мейді бірінші орынға қалдыру үшін бұрынғы қылмыстарды жасағанын мәлімдейді. Грегор тұтқындалады, ал Мей Флетчерге реніш білдіреді. Флетчер Мейге зиян келтіргеніне өкініп, детектив жұмысынан кетеді. Эпилогта Грегор тұтқындалғаннан бір ай өткен соң Флетчер таланттар шоуы кезінде Иродтың оған орнатқан дәлелдемелеріне байланысты Грегорды кінәлай алғанын және оқиғадан кейін депрессияға түскенін айтады. Бірақ Ред Флетчерді мансабына оралуға шақырады, олар детективтер тобын құруға шешім қабылдайды. Ред топқа "Ай тергеулері" деп атауды ұсынады, ал Флетчер өзінің лақап атын еске түсіріп: "Жартылай дұрыс айтасың", – дейді.

Fletcher Moon (often called "Half Moon" due to his short stature) is a natural born investigator. Fletcher is a graduate from the Bernsteins Academy, so he is a "certified" detective. Knowing this, April Devereux, a girl from his school, comes to him for help in finding a lock of hair that she believes to have been stolen. Fletcher agrees to help her and starts off by investigating all suspects which eventually gets him threatened by a thirteen year old named Red Sharkey. While Fletcher is investigating the stolen lock of hair, he is attacked by an unknown assailant and is hospitalized. Fletcher then sneaks out of the hospital to visit April's cousin, May, to photograph this newfound evidence, but ends up at the wrong house, where he catches sight of somebody setting fire to May's lucky dancing costume. He passes out in the yard due to the anesthetic from the hospital and later awakens to find a torch in his hand, with all evidence for the arson pointing to him. Following an interrogation by the police, Fletcher is rescued by Red Sharkey. Fletcher blames Red for the assault, but Red claims he was framed. Fletcher is given a 24 hour ultimatum to solve the chain of mysteries, and he and Red team up. Following a lead to April's house, they discover the truth behind Les Jeunes Etudiantes, the girls' club, their true goal being to get rid of all the boys ruining their education. Three recent expulsions can be attributed to these girls, and the boys conclude that April was responsible for the crimes. Unfortunately, they are found out, and the girls manage to imprison the boys in the cellar. They are, however, saved by May. Fletcher and Red previously heard the girls practicing the lines that they plan to use to accuse Red's brother, Herod, of assault. Red is able to send a text message to the present police officer informing him of the lines they would use. Using this evidence, the officer exposes the girls as liars, and Herod Sharkey is found innocent, saving him from expulsion. April, being caught, attempts to escape in her father's car but promptly crashes into the police cruiser. Believing themselves victorious, Red and Fletcher plan to come out of hiding. However, they are informed (by text from the officer) that this still does not solve the mysteries that included Fletcher’s assault. He meets a secret informant who, in exchange for the password of a police account he hacked earlier in the story, discovers that the link between the crimes ended up being the upcoming talent show at his school. Fletcher and Red race to the talent show, and Red suggests that May was the culprit. However, on stage, Fletcher declares that it was May's father, Gregor Devereux, who committed the previous crimes in an attempt to remove Fletcher from the investigation, forcibly eliminate every other talent show contestant (who were all ranked higher than May in the previous year's talent show), and leave May to take first place by default. Gregor is arrested and May becomes resentful of Fletcher. Fletcher, remorseful for hurting May, retires from his detective work. In the epilogue, one month after Gregor’s arrest, Fletcher reveals he was able to implicate Gregor due to evidence planted on him by Herod during the talent show, and has become depressed from the ordeal. However, Red inspires Fletcher to return to his career, and they decide to form a detective group. Red suggests they name the group "Moon Investigations" while Fletcher replies, "You're half right", referencing his nickname.

Сыни қабылдау

Newsround кітапты «өте қызықты» деп атады және «бір бетін оқығаннан кейін Эон Колфердің кітаптарына әбден үйреніп кетесіздер» деді.

Жалғасы

2007 жылдың 27 қыркүйегінде берген сұхбатында Колфер екінші "Жарты Ай" кітабы үшін шамамен идеясы бар екенін айтты, онда Мун готтар тобының ішіне жасырынып, Кейт Буш пен Metallica тыңдайды. Ол Хейзел Мунның қарындасының тарихын кеңейту қызықты болар дейді.

Теледидарлық бейімдеу

2008 жылы BBC «Грандж Хилл» сериалының орнына «Half Moon Investigations» деп аталатын жаңа сериалды жариялады. Бір маусымнан кейін, 13 бөлімнен тұратын сериал эфирге шықты.