Кіріспе

Ухуан тайпаларының қытай басшысы (207 жылы қайтыс болды)

Тадун (207 жылы қайтыс болды) – Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде Ухуан тайпаларының басшысы. Ол Юань Шаоның және оның ұлы, мұрагері Юань Шанның одақтасы болды.

Өмір

Тадун – Ухуанның басшысы Цюлидзюдің жас туысы болды және ол Ухуан халқы арасында өзінің даналығымен, басқару қабілетімен, күшімен және қатыгездігімен кеңінен танымал еді. 190-шы жылдардың басында Цюлидзю қайтыс болғаннан кейін, Тадун оның орнын жаңа Ухуан көшбасшысы ретінде иеленді, себебі Цюлидзюдің ұлы Лубан (樓班) сол кезде тым жас еді. Тадун Лиоси (遼西郡; қазіргі Лулоң округі, Хэбэй) жеріндегі Ухуан тайпаларын ғана емес, сонымен қатар Юбейпин (右北平; қазіргі Таншань, Хэбэй), Юян (漁陽; қазіргі Миюн ауданы, Пекин) және Шангу (上谷; қазіргі Янцин ауданы, Пекин) округтарындағы тайпаларға да билік жүргізді. 190-шы жылдар бойында Тадун Солтүстік Қытайда үстемдік үшін Гонсун Занға қарсы күресінде саяси қайраткер Юань Шаоны қолдады. Тадунның қолдауы үшін Юань Шао Тадунға және Ухуан басшыларына Шығыс Хань әулетінің билеушісі Император Сяньнің атынан императорлық мөрлер мен құрметтер сыйлады. Лубан жетілгеннен кейін, Тадун оған билікті тапсырды, бірақ Лиоси округіндегі Ухуан тайпаларын басқаруды жалғастырды. Нанлу (難樓), Супуян (蘇僕延) және Уян (烏延) сияқты басқа Ухуан басшылары Лубанға жаңа көшбасшы ретінде адалдыққа ант берді. 202 жылы Юань Шао қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы және мұрагері Юань Шан Ухуанмен достық қарым-қатынасты сақтап келді. Юань Шан әкесінің қарсыласы Цао Цаодан жеңіліске ұшырап, солтүстікке қашуға мәжбүр болғанда, ол Тадун мен Ухуан тайпаларынан пана тапты. Тадун Юань Шанға Солтүстік Қытайдағы аумақтарды қайтадан бақылауға көмектесуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 207 жылы Цао Цао жеке өзі Юань Шанға және Ухуан тайпаларына қарсы жорыққа әскерін бастап шықты. Ухуандықтар Цао Цаоның шабуылға келе жатқанын білгенде, маңызды уақытты өткізіп алған еді, бірақ олар жаумен күресу үшін мыңдаған атты әскерді жинауға үлкерді. Екі тарап Лиученгтің (柳城; қазіргі Чаоянның оңтүстік-батысында, Ляонин) жанындағы Ақ қасқыр тауында шайқасты. Шайқас барысында Тадун Цао Цаоның туысы Цао Чунь басқарған «Жолбарыс және Леопард әскері» (虎豹騎) құрамында тұтқынға алынды және кейіннен Цао Цаоның генералы Чжан Ляо оны өлімге жіберді.