Кіріспе

музыка жанры
Белгілі бір аймаққа тән тау жыныстарының түрлері

Геологияда, қоршаған тау жынысы – бұл белгілі бір аймаққа тән тау жынысы, әдетте магма, немесе тау тұзы (тұз күмбездерінде) немесе біріктірілмеген шөгінділерге қарастырылады. Магма көбінесе енген тау жынысынан тығыздығы төмен болады, бұл қайнарларды кеңейтіп, толтырады және кейде бұрыннан бар қоршаған тау жынысын балқытады. "Қоршаған тау жынысы" термині негіз және қабырғалық тау жыныстары терминдерімен ұқсас және көп жағдайда олармен алмастырылуы мүмкін. Қоршаған тау жынысы талқыланып жатқан немесе байқалып отырған тау жынысына қатысты аймақтың кең таралған литологиясын білдіре алады.

Игний интрузиялар

Плутонды немесе бөгетті сипаттағанда, магмалық тау жынысы айналасындағы қалыпты тау жынысына, плутонның енген тау жынысына енген деп сипаттауға болады. Егер қалыпты тау жынысына бөгет тік бұрышпен, жатыс жазықтығына перпендикуляр енсе, онда мұны дискорданттық ену деп атайды, ал жатысқа параллель ену – субпараллельді немесе конкордантты енуді көрсетеді. Қалыпты тау жынысына енудің көп бөлігі магма арқылы жүзеге асады. Әдетте, қалыпты тау жынысына магманың жарықтар арқылы жоғары көтерілуі немесе үстіңгі тау жыныстарын ерітуі нәтижесінде пайда болған магмалық тау жынысы еніп кіреді. Содан кейін магма салқындап қатты тау жынысына айналады, ол айналасындағы қалыпты тау жыныстан өзгеше болады. Кейде қалыпты тау жынысының бір бөлігі үзіліп, енуге қосылып, ксенолит деп аталады, грек тілінде ξένος (ксенос) – "шетелдік", және λίθος (литос) – "тас" деген ежелгі грек сөзінен шыққан. Енулердің жылуы қалыпты тау жынысын әдетте өзгертеді, көбінесе контакттық метаморфты тау жыныстарын құрайды. Көбінесе, горнфельс немесе скарн пайда болады.

Алювиалды жағдай

Жақында пайда болған аллювийді сипаттағанда, жанартау, мұздық немесе өзен әрекеттері нәтижесінде келген материалды, (ескірек) жергілікті тау жынысының беткі қабаты ретінде сипаттауға болады.