Кіріспе
Филип Хосе Фармердің 1966 жылғы романы. "Уақыт қақпасы" - американдық жазушы Филип Хосе Фармердің 1966 жылғы балама тарих романы. Ол 1979 жылы "Ерден келген екі шоқпар" деп қайта жөнделіп, кеңейтілді. Антропологиялық ғылыми фантастиканың үлгісі ретінде, бұл әңгіме Екінші дүниежүзілік соғыстағы ирокез ұшқышы (Роджер Ту Хоукс) Солтүстік және Оңтүстік Америка құрлықтарының болмаған әлемге көшірілгенін, соның салдарынан оның ата-бабаларының Ескі әлемде қалғанын ашады.
The Gate of Time is a 1966 alternate history novel by American writer Philip José Farmer. It was revised and expanded as Two Hawks from Earth in 1979. An example of anthropological science fiction, the story involves an Iroquois combat pilot (Roger Two Hawks) in World War II who discovers he has been transported to an alternate world in which the North and South American continents never existed and thus his ancestors have all remained in the Old World.
Жариялану тарихы
"Уақыт қақпасы" алғаш рет 1966 жылдың қазан айында АҚШ-та Belmont Books баспасынан, ал 1974 жылдың қыркүйек айында Ұлыбританияда Quartet баспасынан жұқа қағаздан шықты. Кейін ол қайта жөнделіп, кеңейтілді, "Жерден екі шоқпар" деген атпен жарық көрді. Осы нұсқасы алғаш рет 1979 жылдың мамыр айында Ace Books баспасынан жұқа қағаздан шықты. Бұл басылым 1985 жылдың шілде айында Berkley Books баспасынан қайта басылды. 2009 жылдың мамыр айында MonkeyBrain Books баспасы Кристофер Пол Кэридің жаңа сөздерімен саудалық қағаз басылымын шығарды. Рұқсат етілген жалғасы "Man of War: A Two Hawks Adventure" Хайди Руби Миллер есімді автордың қаламынан туды және 2017 жылы жарық көрді.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Роджер Тоу Хоукс, Ирокез, екінші дүниежүзілік соғыста ұрыс пилоты болып қызмет еткен, 1943 жылғы 1 тамызда "Толқын" операциясына қатысады және Румынияның Плоешти қаласына шабуыл кезінде атып түсіріледі. Парашютпен секіргенде ол ерекше бас айну сезінеді. Жергілікті тұрғындардың арасында жасырынып, олардың румындарға ұқсамағанын, тілінің өзгеше екенін, керісінше, өзінің тайпасының тіліне едәуір ұқсас тілде сөйлейтінін байқайды. Ол жер шарын көріп, Америка құрлығының мүлдем жоқ екенін, адамзат тарихы бойында суға батып кеткенін білгенде, құпия ашылады. Осының салдарынан, түрлі американдық тайпалардың ата-бабалары Беринг бұғазынан өтіп, еуропалықтардың арасына сіңіп, біздің тарихымызда славяндардың орнын иеленген. "Хатти" (Грекия) – біздің уақыт жолындағы хетттермен, ал Ахайвия (Италия) – гректермен мекенделген, итальяндық тайпалар емес. Ирокездер Румыния мен Украинада, осы уақыт жолында Хотинохсоних деп аталатын аймақта, ал алгонкиндер біздің Чехия республикамызға ұқсас Кинуккинук аймағында қоныстанған, ал ацтектер Ресейге баламалы жерді бағындырған. "Blodland" Англияға, ал "Norland" Шотландияға шамамен сәйкес келеді. "Расна" Франция мен Бельгиямен туыс (Нормандиядан басқа, ол "Греттирсланд" деп аталады). "Жаңа Крит" – Иберия түбегіне, "Дориа" – біздің әлеміздегі Балқан аймағына, ал "Саарисет" (Жапония) – фин тілінде сөйлейтін халыққа тиесілі. "Дравидия" – осы әлемдегі Үндістанға баламалы және ірі әскери держава. Осы әлемде XIV ғасырда Хемилька атты харизматикалық ирланд дін өкілі пайда болған, нәтижесінде христиан дініне ұқсас, бірақ империалистік сипаттағы емес, Хемилкизм діні пайда болған. Біздің әлемімізден мүлдем өзгеше болғанымен, осы шындықта да, Екі Шоқпардың қалдырып кеткен соғысқа ұқсас соғыс жүріп жатыр, онда Перкуниша, Германияның агрессивті баламасы, Еуропаны, Таяу Шығысты және Солтүстік Африканы жаулап алуға тырысады (бірақ оның басым халқы неміс емес, литвалықтар). Ол біздің уақыт жолындағы Германия, Нидерланды, Дания және Польшаның географиялық аймақтарын жаулап алған, бірақ Тирсленд (Швеция) емес. Солтүстік Америка болмағандықтан, Гольфстрім ағысы өзгерген, Еуропа қыста айқын сезілетін суыққа тап болады. Сонымен қатар, жылқы, темекі, түйе, резеңке және шоколад Америкадан шыққан, сондықтан олар осы уақыт жолында жоқ. Екі Шоқпар оқиғаларға тез араласады. Оның білімі мен қабілеттері жоғары бағаланады, себебі осы әлемде ауадан ауыр ұшу құралдары жоқ, ал олардың болуы соғыстың бағытын шеше алады. Алайда, АҚШ-қа баламалы әскери көмек болмағандықтан, Перкунишаға қарсы одақтастар үшін соғыс қиын жүріп жатыр. Ол ХХ ғасырға дейін сақталған хетттер, осы әлемде аяқтаған Люфтваффе ұшқышы, Рим империясын және Нормандық жаулап алуды ешқашан көрмеген Англия (бірақ құрамында көптеген крит және семит элементтері бар), Елизавета заманындағы авантюрист Хамфри Гилберт өмірінің белгісіз тарауы, арабтар отарлаған Оңтүстік Африка (Ихван деп аталады) және біздің әлеміздегі Колорадо орнында орналасқан Хивика, онда жер астында полинезиялық храм табылады, полинезиялықтардың XIII ғасырда Солтүстік Америка архипелагын отарлағанын көрсетеді. Екі Шоқпардың өмірінде де құштарлыққа толы махаббат оқиғасы орын алады. Кітаптың соңында Екі Шоқпардың біздің балама әлемімізден емес, екінші дүниежүзілік соғыста экспансиялық, империалистік Германияны басқаратын Кайзер Вильгельм IV (Адольф Гитлер емес) билік құратын әлемнен келгені белгілі болады.