Кіріспе

Финмир – Оксфордширдегі ауыл және азаматтық приход, Ұлы Уз өзенінің оңтүстігінде орналасқан. Ол Букингемширмен графтық шекарасында, Букингемнен шамамен 6 шақырым батысқа және Нортгемптонширдегі Браклиден 6 шақырым шығысқа қарай жатыр. 2011 жылғы халық санауы бойынша приходтың халқы 466 адамды құрады.

Археология

2000 жылы археологтар ауылдың батысында орналасқан Финмер карьерінде қола дәуірі, темір дәуірі және римдік қызметке қатысты дәлелдер тапты. Ерте қола дәуіріндегі бес кремация орны қазылып, олардың біреуінен екі мойынды құмыра табылды. Кремациялар шамамен б.з.д. 2040-1880 жылдар аралығында дауырланған. Темір дәуірінің соңғы кезеңіне жататын қоныс кремация орнының батысында және бұрынғы Ұлы Орталық магистральдық темір жолының жол төсегінің шығысында табылған. Қоныс бастапқыда бір-біріне тығыз орналасқан бірнеше дөңгелек үйлерден тұрды, содан кейін кезең-кезеңмен дамып, кейінгі құрылыстар алдыңғы үйлердің орнын жаба бастады. Мал ұстау үшін арналған қоршаулар әртүрлі уақытта және әртүрлі пішінде салынды, ал әртүрлі кезеңдерге жататын қоршаулардың шекаралары дөңгелек үйлердің және бір-бірінің орналасқан жерлерімен беттеседі. Бұл жерден табылған темір дәуіріне жататын керамикалық бұйымдар қоныстың б.з.д. 4-1 ғасырлар аралығында кезең-кезеңмен пайдаланылғанын көрсетеді. Шамамен бір-бірінен параллель және шығыс-батыс бағытында орналасқан екі канал табылды. Каналдар жолдың екі жағын шектегендігі анықталды, ал осы жерден табылған дөңгелекте жасалған керамикалық сынықтар каналдың Римнің Ұлыбританияны басып алған кезеңіне дейін салынғанын көрсетті. Бұл орын Финмир ауылының шығыс жағымен өтетін Бичестер маңындағы Алчестерді Лактодуруммен (қазіргі Тоучестер) байланыстырған римдік жолдан шамамен 1 км қашықтықта орналасқан.

Қожалық

Финмер топонимі "құрлы қазған құстар жиі баратын көл" деген мағына беретін көне ағылшын тілінен шыққан. Ауыл құрамына Кіші Тингевик шағын ауылы кіреді. Англияны нормандықтар басып алғанға дейін және одан кейін, Едуард Танушының патшайымы Эдиттің вассалы Уулфвард Ақ Финмер иелігінде болды. Бірақ 1086 жылы Нормандиялық Вильгельм осы иелікті Кутанс епископы және сонымен қатар Вильгельмнің жоғары әскери қолбасшыларының бірі болған Джеффри де Монбрейге берді. Соңынан иелік Глостер графтарына өтті, олардың отбасында 1314 жылы Глостердің 4-ші графы мұрагер қалдырмай қайтыс болғанға дейін сақталды. 1347 жылы иелік Стаффордтың 1-ші графына өтті және одан кейін олардың отбасында қалды.

Қауымдық шіркеу

1189 жылы Финмерде приход шіркеуі болған, сол кезде оның құқығы Бристольдегі Августин орденіне берілді. Сол дәуірдегі приход шіркеуінен сақталған жалғыз нәрсе – XII ғасырға жататын шомылу тағы. Қазіргі Англия шіркеуінің, яғни Әулие Михаил және Барлық Періштелер шіркеуінің ең көне бөліктері – мұнара, ғибадатхананың солтүстік қабырғасы, сондай-ақ ғибадатханадағы және кеменің оңтүстік қабырғасындағы сәнді готикалық терезелер. Кейіннен перпендикулярлы готикалық шатыр қосылды. Шіркеу 17, 18 және 19 ғасырларда бірнеше рет күрделі жөндеуден өтті. Шамамен 1760 жылдары батыс галереясы салынды. 1856–58 жылдары готикалық стильді жаңартушы архитектор Г. Э. Стрит батыс галереясын алып тастап, шіркеуді қалпына келтірді, ғибадатхана аркасын кеңейтті және солтүстік бөлімін (aisle) қосты. 1868 жылы киім ауыстыратын бөлме (vestry), ал 1876 жылы кіреберіс (porch) салынды. Архитектура тарихшылары Сэр Николаус Певснер мен Дженнифер Шервуд Стриттің өзгерістерін "тынышсыздық тудыратын" және ғимараттың қалған бөлігіне басымдық тануы үшін сынады. Әулие Михаил шіркеуінің мұнарасында үш қоңырау бар. Олльгейттен келген Уильям Чемберлен шамамен 1470 жылы ең ірі қоңырауды (tenor), ал белгісіз қоңырау құюшы 1599 жылы ең кішкентай қоңырауды (treble) құйды. Бұл Коттисфорд, Фрингфорд, Годингтон, Хардвик пен Тусмор, Хете, Миксбери, Ньютон Перселл, Сток Лайн және Страттон Одли приходтарын қамтиды.

Әлеуметтік және экономикалық тарих

1086 жылы ауылда су диірмені болғандығы Дomesday кітабында жазылған. Ауылда 19 ғасырдың басына дейін Ұлы Уз өзенінде диірмен болды, содан кейін Ричард Темпл Гренвилл, 1-ші Букингем және Чандос герцогы оны бұздырды. 1645 жылы Англия азамат соғысы кезінде Ньюпорт Пагнелден келген парламенттік күштер Финмерде орналасқан он сегіз роялист отрядын күтпеген жерден шабуылдады. Парламентшілер роялистерді ауылдан қуды, содан кейін ауыл парламенттік бақылауда қалды. 1667 жылға дейін, жалпы жерлер қоршалғанға дейін, ашық далалық шаруашылық жүйесі басым болды. Жерді қоршау заңына дейінгі белгісіз күні шамамен 12 акр жер ауылдың кедейлерінің пайдалануына бөлінді. Бұл жер "Кедейлердің учаскесі" деп аталады және 2023 жылға дейін сақталып келеді, ал одан түсетін табыс ауылдық баушаларды қаржыландыруға жартылай жұмсалады. 1824 жылы 1-ші Букингем және Чандос герцогы ауыл үшін Ұлттық мектеп салды. 1926 жылы ол бастауыш мектеп ретінде қайта ұйымдастырылды, ал үлкен оқушылар Фрингфордтағы мектепке баруын жалғастырды. Алғашқы Финмер мектебі 1948 жылы жабылды. 1959 жылы жаңа мектеп салынды және ашылды.

Тарихи үйлер

Финмер шіркеуінің тарихы қиын-қыстау. 1634 жылы ол салыстырмалы түрде шағын, тек төрт қанатты үй болды. Кейіннен он қанатқа дейін кеңейтілді, бірақ 1662 жылы қатты дауылдан құлап бұзылды. Пастор оны бес қанатты үй ретінде қайта салды, бірақ 1668 жылы өртеніп кетті. 1685 жылға қарай шіркеуде тек үш қанат қалды, ал 1738 жылға қарай ол алты қанатқа дейін ұлғайтылды. Сондай-ақ 18 ғасырда "Capability" Браун оның бағын жобалады. Браунның еңбектерінен ешқандай із қалмаған, ал 1867 жылы үй бұзылып, оның орнына жаңа пасторлық үй салынды. Қазір бұл жеке үй, Финмир-плейс. Финмердегі басқа тарихи үйлерге 1600 жылы салынған және 1739 жылы жаңадан безендірілген Финмер үйі, сондай-ақ 1638 жылы салынған және 1879 жылы қайта салынған Леппер үйі жатады.

Көлік

Финмир Букингем мен Банбери арасындағы басты жолда орналасқан, ол 1744 жылы Парламент актісімен автокөлік жолына айналдырылды. 1920 жылдан бері жол A421 деп белгіленді, ал 20 ғасырдың соңында бұрынғы RAF Финмер әуежайының оңтүстігінен, Финмирден және көршілес Букингемширдің Тингивик ауылынан өтетін А421 жолын екі ауылдың басынан өткізу үшін айналма жол салынды. 1847–50 жылдары Букингемшир темір жолы үлкен Оуз өзенінің аңғарымен, приходтың солтүстік бөлігі арқылы тармақ желісін салды. Ауылдан солтүстік-батысқа қарай 2 шақырым жерде станция салынды. 1899 жылы Ұлы Орталық темір жолы Лондонға бағытталған негізгі желісін приходтың батыс бөлігі арқылы салды және ауылдан оңтүстікке қарай 2 шақырым жерде Бэкингем үшін Финмер станциясын салды. Бэкингемде Банбериден Верни Джанкшн тармағына дейінгі темір жол станциясы болған, және ол Ұлы Орталық станциясынан шамамен 8 шақырым қашықтықта болды, сондықтан атауы кейіннен "Финмер" деп қысқартылды. 1963 жылы Британ темір жолы Финмер станциясын, ал 1966 жылы станция арқылы өтетін Ұлы Орталық желісінің бөлігін жапты. BR сондай-ақ 1960 жылдары Фулвелл және Вестбери станцияларын, сондай-ақ Банбериге дейінгі тармақ желісін жапты.

RAF Финмер

Соғыс департаменті 1941–1942 жылдары Финмир мен Тингевикке оңтүстікте әскери әуежай салды, ол 1942 жылдың шілдесінде RAF Finmere деп аталды. Ол Бомбалаушылар командасының оқу бөлімі ретінде қызмет етті, онда Бристоль Бленхейм орташа бомбалаушылары ұшырылды, ол кезде олар жауынгерлік операциялар үшін ескірген және тек оқу мақсатында қолданылды. Кейіннен олар осы рөлден де алынып, 1944 жылдың қаңтарынан бастап RAF Finmere-дегі оқу бөлімі де Хавилланд Mosquitoes ұшақтарымен ұшатын болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін RAF Finmere 1950 жылдарға дейін Транспорттық команданың қоймасы ретінде пайдаланылды, содан кейін ол қызметтен шығарылып, RAF әскери базасы ретінде жабылды. Бір ұшу-қону жолағының бөлігі жекеменшік әуежай ретінде қолданылуда. 1973 жылдан бері үш бетонды ұшу-қону жолағының қиылысқан жерінде сенбілік базар өткізіліп келеді. Бастапқыда Букингемшир округі кеңесі базарға қарсы болды және операторларды 1950 жылғы Дүкендер заңының талаптарын бұзғаны үшін соттады және айыппұл салды, бұл заң Англия мен Уэльсте сенбі күні көптеген сауда түрлерін тыйым салған. 1974 жылы Ұлыбританиядағы жергілікті басқаруды қайта ұйымдастыру барысында жоспарлауға жауапкершілік Айлсбери Вейл аудандық кеңесіне берілді, ол 1975 жылы базарға үш жылға жоспарлау рұқсатын берді және 1976 жылы осы рұқсатты 1981 жылға дейін ұзартты. 1994 жылы Парламент Сенбілік сауда заңын қабылдады, ол Англия мен Уэльсте сенбі күнгі саудаға қойылған шектеулерді күрт азайтты, содан бері Финмир базарындағы жұмыс азайды. Алайда, бұрынғы әуежай қазір жыл сайынғы Бичестер қой жәрмеңкесінің де орны болып табылады. 1992 жылдың 2 сәуірінде АҚШ Әуе күштеріне қарасты ұшақ Финмир маңында апатқа ұшырады. Зардап шеккендер мен қаза болғандар жоқ. Ұшақтың Финмирдегі пайдаланылмаған әуежайға шұғыл қонуға тырысқан болуы мүмкін деген болжам бар.

Ыңғайлылықтар

Қауымда 17 немесе 18 ғасырда сабанмен жабылған, Кіші Тингевик ауылындағы "Қызыл Арыстан" атты халыққа арналған мейрамхана бар. Қазір ол гастропабқа айналған. Финмер ауылының солтүстік жағында ауылдық клуб және ойын алаңдары орналасқан.